Voor topspelers is uiterlijk vertoon big business. Zowel op als naast de baan zijn ze het gezicht van luxe modehuizen, die zich maar al te graag willen associëren met de tenniscultuur. ‘Voor mensen die om stijl geven, blijft tennis onweerstaanbaar.’
Als iemand weet hoe je nog voordat de eerste bal geslagen is alle ogen op je gericht krijgt, is het Naomi Osaka. De Japanse tennisster hult zich tijdens haar ‘court walk’, de gang van kleedkamer naar tennisbaan, regelmatig in spraakmakende outfits.
Afgelopen dinsdag leverde ze in Melbourne een absoluut spektakelstuk: ze kwam de baan op in de gedaante van een zeekwal, het soort dat diep onder het wateroppervlak leeft. De kleuren van haar Nike-tenue weerspiegelden de kleuren van de oceaan. Om haar hoofd droeg ze een langgerekte, doorzichtige sluier. In haar hand geen tennisracket maar een uitgeklapte parasol in de vorm van tentakels.
De azuurblauwe ondergrond van de Rod Laver Arena maakte haar denkbeeldige onderwaterwereld compleet. Osaka ontdeed zich vervolgens een voor een van alle accessoires totdat alleen haar Nike-outfit overbleef, klaar om te tennissen.
Ook Aryna Sabalenka weet de aandacht in Australië op zich gericht. Haar oorhangers en colliers van sieradenlabel Material Good worden tot in de puntjes afgestemd op de rest van haar voorkomen, van outfit tot nagellak.
De diepere betekenis achter Osaka’s creatie is het gesprek van de dag. Dat gebeurt vaker nu tennissers en wat ze dragen volop in de belangstelling staan. Steeds meer topspelers zijn het gezicht van nieuwe merken in het tennis, van luxe modehuizen tot streetwearlabels die zich maar al te graag met de tenniscultuur willen associëren.
Dat gebeurt op de baan, door subtiele intredes of grootse aankondigingen. Of juist naast de baan, in merkcampagnes waarin toptennissers de verfijndheid en elegantie van het spel vertegenwoordigen en daarmee ook van de modehuizen zelf.
Dat ‘op de baan’ en ‘naast de baan’ impliceert strikt gescheiden werelden. Dat is contractueel vaak nog steeds het geval: Jannik Sinner verruilt pas na de wedstrijd zijn Nikes voor zijn Gucci’s, zijn polsband voor zijn Rolex.
Carlos Alcaraz presenteerde in 2024 op een zonovergoten trainingsbaan zijn collectie Louis Vuitton-reiskoffers, met daarin uitgestald zijn Nike-tenue en tennisballen versierd met de iconische monogrammen van het Franse modehuis. De boodschap: Alcaraz, Louis Vuitton en tennis vinden elkaar in elegantie en excellentie.
Maar die scheidslijn vervaagt. Het was Gucci zelf dat, in de vorm van Sinners tennistas, als eerste luxe modehuis het heilige gras van Wimbledon wist aan te raken.
Ook een ander Italiaans modehuis, Miu Miu, zette de eerste stappen op baan, en wel als glimmende tennisschoenen aan de voeten van Coco Gauff. De kruisbestuiving tussen Miu Miu en haar kledingsponsor New Balance groeide uit tot een hit en bevestigde Gauffs naam als troonopvolger van stijlicoon Serena Williams, die in 2022 met tennispensioen ging.
Luxe modehuizen brengen inmiddels voor de welgestelde amateurtennissers hele collecties aan kleding en accessoires uit, zoals Louis Vuitton of Gucci, dat samenwerkt met racketfabrikant Head. Tegelijkertijd werken labels als Kith uit New York en A.P.C. uit Parijs samen met tennismerken Wilson en Lacoste en helpen ze tennismode weer terug naar de straat, waar het lange tijd onzichtbaar was.
Voor de start van de evolutie in tennismode gaan we terug naar het begin van de 20ste eeuw. Destijds diende de lokale tennisclub vooral als sociale ontmoetingsplaats voor mensen op zoek naar een partner om óf mee te dubbelen óf mee te trouwen. Niet persoonlijke stijl, maar conformisme bepaalde waarin je de baan op kwam.
Kleding accentueerde sociale komaf en gender: mannen droegen lange broeken met dubbele bandplooi, overhemden gingen tot aan de bovenste knoop dicht. Vrouwen werd vrij tennissen nog moeilijker gemaakt, met strakke korsetten en lange jurken die over de baan sleepten.
Het was het Franse stijlicoon Suzanne Lenglen dat zich in de jaren twintig als een van de eersten aan dit keurslijf onttrok en ging tennissen in, hou je vast, blote armen. Haar landgenoot René Lacoste bracht in de jaren dertig onder eigen naam de tennispolo naar de straat. De polo van voormalig tennisser Fred Perry haalde in 1965 zelfs het witte doek: acteur Sean Connery droeg er eentje als James Bond in de film Thunderball.
‘In de jaren zeventig en tachtig beleefde het tennis een renaissance’, zegt Caitlin Thompson, oprichter van tennisglossy Racquet. Volgens Thompson is de tennisbaan een plek waar ideeën over zelfontplooiing en sociale verandering vorm krijgen, zo ook in die jaren.
‘De sport trok steeds meer recreanten. Zij brachten nieuwe ideeën over mode en stijl mee de baan op. Veel tennistoernooien lieten hun strenge, witte kledingvoorschriften los (Wimbledon daargelaten) en nodigden daarmee spelers uit om te experimenteren met kleur en stijl. Een nieuwe generatie tennissers kleedde zich naar wie ze waren of waar ze voor stonden, zoals activisten Arthur Ashe en Billie Jean King. Samen met stijliconen als Björn Borg ontstegen zij de sport, hun tenues staan in ons collectieve geheugen gegrift.’
Tot diep in de jaren negentig herkende je in tennismode sociale bewegingen of subculturen. Voor Andre Agassi was tennissen synoniem met rebelleren. Hij kwam de baan op in korte spijkerbroeken en oversized T-shirts. Zo inspireerde hij met zijn kleurrijke grungy-look een hele generatie, en niet alleen tennisliefhebbers, om geen genoegen te nemen met de status quo.
Volgens Thompson zijn de nieuwe trends en merken in het tennis een tegenreactie op de jaren 2000 tot 2020. Want hoewel er door een nieuwe generatie beter werd getennist dan ooit en ook de tenniskleding in technisch opzicht superieur werd, was het gros van wat spelers op de baan droegen weinig modieus.
‘Merken als Fila en Sergio Tacchini, pioniers in stijlvolle tennismode, waren grotendeels van het toneel verdwenen’, zegt Thompson. ‘En onder de hegemonie van Nike en Adidas, sportgiganten die overal en allerlei soorten ballen in de lucht moesten houden, voelde tennis als een bijzaak. Veel spelers, tot aan de recreanten toe, moesten het doen met ready-to-wearcollecties die er zelden boven uitsprongen en bovendien op elkaar leken.’
Nike en Adidas stuurden zelfs lange tijd rivalen in dezelfde tenues de baan op, tot frustratie van velen van hen. ‘Ik wil anders zijn. Als iedereen zwart draagt, wil ik rood’, zei bijvoorbeeld Maria Sharapova.
Nike koos ervoor om alleen de absolute wereldtop een eigen signatuur te geven, zoals ze dat uiteindelijk ook deden voor Sharapova. Het merk was op zijn best als het zowel persoonlijkheid als speelstijl tot uiting liet komen in kleding. Beroemd zijn het roomwitte vest van stylist Roger Federer en het mouwloze T-shirt van krachtpatser Rafael Nadal, tijdens hun legendarische Wimbledon-finale van 2008.
Serena Williams, die altijd twee stappen vooruitdenkt, verscheen in 2018 in een catsuit op Roland Garros – het zwarte compressiepak zou haar lichaam ondersteunen na haar zwangerschap. De geschokte Fransen voerden prompt een dresscode in. Williams en Nike sloegen terug door te gaan samenwerken met ontwerper Virgil Abloh, de in 2021 overleden oprichter van label Off-White. Hij plaatste met zijn creaties zwarte cultuur en rolmodellen op een voetstuk en kleedde Williams als onbevreesde ballerina. ‘Je kan de superheld wel uit haar kostuum trekken, je ontneemt haar daarmee nooit haar superkrachten’, knipoogde Nike terug naar de Franse tennisbond.
Volgens Thompson zie je onvrede over de voorkeursbehandeling door Nike terug bij de huidige generatie subtoppers. Ook zij zijn liever het gezicht van een merk dat kiest voor maatwerk. En een merk dat in spelers blijft geloven en investeren, ongeacht de fase waarin hun loopbaan zich bevindt.
Exemplarisch was de breuk tussen Nike en Federer, die in 2017 op 35-jarige leeftijd een spectaculaire comeback maakte en nog drie grand slams won. Naar verluidt voelde Nike er desondanks niets voor om Federer als boegbeeld te behouden en verlengde zijn contract niet. Federer tekende voor 300 miljoen dollar bij Uniqlo en maakte schoenenmerk On een grote speler in het circuit.
Inmiddels krijgen ook subtoppers de kans om het gezicht van een merk te zijn en te tennissen in kleding die past bij hun persoonlijkheid en speelstijl. Recent ruilde Frances Tiafoe Nike in voor Lululemon, dat begon als yogamerk maar inmiddels is uitgegroeid tot een breed sportmerk. Ook Jack Draper verliet Nike en is sinds dit jaar het gezicht van het opkomende label Vuori uit Californië, dat de Engelsman tijdens de onderhandelingen een eigen lijn beloofde en snel naam maakt in de tenniswereld.
‘Zo maakt tennis een langverwachte inhaalslag’, concludeert Thompson. ‘De mix van couture en streetwear rekt de definitie van tennismode verder op en trekt een breder publiek naar de stadions. Voor mensen die om stijl geven, blijft tennis een onweerstaanbare sport.’
Dat geldt evengoed voor tennissers zelf, zo liet Osaka de afgelopen jaren zien. De Japanse schoolde zich in de avonduren om tot modeontwerper en is soms maanden in de weer met creaties die haar persoonlijkheid of gemoedstoestand tot in de kleinste details reflecteren. Haar metamorfose tot zeekwal ging dinsdag binnen 24 uur de hele wereld over en vertelde het verhaal van een vrouw die stiekem liever op zichzelf is, weg van alles en iedereen, en schoonheid brengt naar onverwachte plekken.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant