Mark Rutte is optimistisch over samenwerking tussen NAVO-landen rond Groenland. Toch is na zijn onderonsje met Donald Trump woensdag vooral duidelijk wat niet besproken is. Donderdag zegt de NAVO-baas dat het delven van zeldzame mineralen in Groenland niet op tafel ligt.
Het was een veelbewogen woensdag. Eerst haalde president Donald Trump tijdens zijn lange toespraak op het World Economic Forum (WEF) in Davos uit naar Europese landen, die volgens hem in verval zijn. Toen haalde hij uit naar Denemarken, dat ondankbaar was voor Amerikaanse steun in het verleden. Daarna herhaalde hij zijn wens om Groenland van de Denen over te nemen - weliswaar zonder geweld.
NAVO-baas Mark Rutte wist de gemoederen die avond enigszins tot bedaren te brengen tijdens een gesprek met de Amerikaanse president in de wandelgangen van Davos. Trump en Rutte spraken over de toekomst van Groenland, waarna de president importheffingen voor Europese landen schrapte. Die had hij juist aangekondigd toen Europese landen militairen naar Groenland stuurden.
Ook kwamen Trump en Rutte een 'raamwerk' overeen voor een Groenland-deal. Trump sprak van een goede deal, maar over de inhoud werd weinig duidelijk. Europese leiders waren voorzichtig optimistisch over het schrappen van de heffingen.
Maar donderdag is vooral duidelijk wat níet is besproken. Trump gaf eerder aan zeldzame mineralen op Groenland te willen delven. Dat is een argument dat hij al langer gebruikt bij zijn dreigingen aan het adres van Groenland en Denemarken, ondanks dat grondstofdelving duur en tijdrovend is. Rutte ontkent donderdag in een interview met persbureau Reuters in Davos dat hij hierover met de president gesproken heeft.
Ook blijft onduidelijk in hoeverre Trumps honger om Groenland over te nemen is gestild. Rutte zei dat specifieke onderhandelingen hierover aan de Amerikanen, Groenlanders en Denen zijn. Die laatste twee hebben vooralsnog aangegeven dat Groenland niet te koop is. Trump zei woensdag dat hij met de juiste prijs zou kunnen komen.
Wel zei de secretaris-generaal van het militaire bondgenootschap dat NAVO-landen hun inspanningen op het gebied van veiligheid in het Arctisch gebied moeten opschroeven. Trump klaagt dat Groenland slecht beschermd is door de Denen en dat het daardoor een strategische prooi is voor landen als China en Rusland. Beide landen ontkennen vooralsnog ambities op dat gebied te hebben.
Het is volgens Rutte nu aan de commandanten van de NAVO om de details van die extra veiligheidsinspanningen uit te werken. Hij is er zeker van dat ook niet-Arctische NAVO-bondgenoten hieraan zullen willen bijdragen. De eerste resultaten moeten binnen enkele maanden worden geboekt.
Het is niet voor het eerst dat het Rutte is gelukt om door middel van een strategie van vleierij de spanningen tussen de Amerikanen en andere NAVO-bondgenoten weet te sussen. Voorafgaand aan Trumps speech in Davos complimenteerde Rutte de Amerikaanse president uitvoerig met zijn vredesinspanningen in Syrië, Gaza en Oekraïne.
Eerder dit jaar lukte het Rutte om een conflict tussen de VS en andere NAVO-landen over militaire bijdrage aan het bondgenootschap te sussen met een compromis. De landen moesten fors meer aan defensie uitgeven, maar kregen meer vrijheid hoe ze dat invulden.
Rutte verzekerde donderdag dat NAVO-inspanningen in het Noordpoolgebied niet ten koste zullen gaan van de steun aan Oekraïne. Ook de VS is nog altijd aan de Oekraïense zaak toegewijd, benadrukte de NAVO-chef. Later op de donderdag zullen president Volodymyr Zelensky en Trump elkaar spreken over vrede in Oekraïne.
Source: Nu.nl algemeen