Actrice Jessie Buckley won onlangs al een Golden Globe voor haar hoofdrol in Hamnet, en nu ligt ze ook op koers voor een Oscar. Collega’s prijzen de Ierse (36), die voor haar rollen even snel van voorkomen wisselt als van accent, om haar intense, overtuigende acteerwerk.
is filmredacteur van de Volkskrant.
Dat haar gezicht iets bezit wat aan de oudheid doet denken, ‘iets heidens’ – zo werd Jessie Buckley omschreven in de Volkskrant van 21 juni 2018. Het was de allereerste vermelding in deze krant van de actrice die nu plots als huizenhoog favoriet geldt bij de Oscars, vanwege haar rol als Shakespeares echtgenote in Hamnet.
Het citaat kwam destijds uit een interview met Michael Pearce, regisseur van de allereerste filmrol van de roodharige Ierse actrice, in zijn eilandthriller Beast. ‘Markant’ werd ze ook genoemd, en ‘niet te gepolijst’. Wie zich enigszins verdiept in Buckley (36), valt al snel op hoezeer haar collega’s – en critici – zich in bochten wringen bij het omschrijven van haar uiterlijk en voorkomen, dat nu eenmaal afwijkt van het klassieke Hollywoodpakket.
Tot voor kort, eigenlijk tot ze vorige week triomfeerde bij de Golden Globes (beste actrice in een drama), werd Buckley nog niet als volwaardig filmster beschouwd; daarvoor was ze toch wat te onbekend bij het grote publiek. Nu was de kameleontische actrice ook nooit per se uit op herkenning: ze veranderde het afgelopen decennium, zoals ze zelf eens opmerkte, ‘een keer of honderd’ van haarstijl en haarkleur. Voor rollen, of gewoon voor de lol. Ook mat ze zich, voor films en series, een variatie aan accenten aan die kan wedijveren met het werk van Meryl Streep.
Veel mensen zagen Buckley (maar herkenden haar niet) in de alom geprezen miniserie Chernobyl (2019), als de blonde Russin die zich tegen alle veiligheidsvoorschriften in toch bij haar radioactief besmette echtgenoot, een brandweerman, in bed voegt; een verpletterende scène.
En weinig acteurs speelden ooit een zó veranderlijke rol als die van Buckley in I’m Thinking of Ending Things (2020), waarin Being John Malkovich-scenarist en regisseur Charlie Kaufman de kijker laat dwalen in de herinneringen van een onbetrouwbare verteller (Jesse Plemons) aan een ex-vriendin.
Ze werd eerder al eens genomineerd voor een Oscar in The Lost Daughter, maar die bijrol als de getroebleerde jongere ‘ik’ van het hoofdpersonage viel toch enigszins in het niet bij de hoofdrol van Olivia Colman (Oscarnominatie voor beste hoofdrol), in het Griekse vakantiedrama van Maggie Gyllenhaal over de druk van het moederschap.
Gyllenhaal vroeg Buckley vervolgens als Frankensteins uit de dood opgewekte bruid in haar aanstaande horrorgothic The Bride!. Die Bonnie en Clyde-achtige monsterfilm met zang en dans, in het New York van de jaren dertig, is vanaf begin maart wereldwijd te zien in de bioscoop.
Maar die eerste hoofdrol (naast Christopher Bale als Frankenstein) in een écht grote Hollywoodproductie, met een geschat budget van 80 miljoen dollar, stuitte ook op enig verzet van de financiers, zo liet de actrice onlangs weten in een interview met de Britse Vogue.
‘Om helemaal eerlijk te zijn, niemand van de studio wilde dat ík die film ging doen. Ik bedoel: ik zat nooit in zo’n Marvel (de superheldenfilmreeks, red.), ik zit niet op Instagram (Buckley doet geheel niet aan sociale media, red.). Ik ben waarschijnlijk de minst rendabele keuze, dus het was qua risico een moeilijke stap voor ze. Maar Maggie zei: sorry, ik ga het niet doen zonder haar.’
Ook dit is wederom zo’n rol waarbij de echte Buckley, in de film toegetakeld met chemisch gebleekte Bride-coupe en dito wenkbrauwen, rustig naast je in de zaal kan zitten zonder dat je haar zult koppelen aan de verschijning op het filmdoek.
Maar in wat wel de rollenspagaat van het jaar mag worden genoemd, is ze vanaf deze week eerst wat natureller (zij het met donkerrood haar) te bewonderen in Hamnet, als Shakespeares echtgenote Agnes Hathaway – ook wel: ‘de bosheks’, zoals de mensen in Stratford de dicht bij de natuur levende kruidenvrouw aanduiden.
De historische speelfilm, naar de roman (en het script) van Maggie O’Farrell, is geregisseerd door de Chinees-Amerikaanse Chloé Zhao (The Rider, Nomadland) en geproduceerd door Steven Spielberg. Hamnet, het enige zoontje van William en Agnes, overleed in 1596 op 11-jarigeleeftijd, mogelijk aan de pest.
O’Farrell trok een hele vertelling tevoorschijn uit dat ene schaarse, wél gestaafde feitje uit Shakespeares persoonlijke leven: Hamnet – de film – betreft een onvervalst rouwdrama; daarin dient de opvoering van de in de jaren na Hamnets dood geschreven tragedie Hamlet als therapie voor de ouders, die door hun leed uiteen worden gedreven.
Zhao zet het sentiment flink aan, schuwt de strijkers niet. Het is zo’n film die, zoals Time Out de communis opinio onder de Amerikaanse pers verwoordde, ‘niet om tissues vraagt, maar om hele handdoeken’.
Paul Mescal (Normal People, Aftersun) wordt geprezen voor zijn spel als William, maar de sensatie van de film is de ‘emotioneel rauwe’ Buckley. En van alle specifieke kijkersgroepen lopen de collega-acteurs nog het meest warm – zij vormen ook het grootste contingent aan stemmers van de Academy, die deze week de Oscarnominaties bekendmaakt.
Acteur Bradley Cooper, vorige week in de breed beluisterde podcast van Joe Rogan: ‘Jessie Buckley in Hamnet. Ik zit te kijken, en ik geloof volledig dat deze persoon hierdoorheen gaat. Begrijp je wat ik bedoel, Joe?’
Rogan knikt. ‘She’s so good, dude.’
‘Als het je lukt om mij te doen geloven dat je het écht meemaakt, terwijl ik zit te kijken... dat is echt geweldig.’
Karakteristiek voor Buckleys gezicht is de schalkse, wat scheve lach. Ideaal ook voor een slechterik, zoals dat gifmengende loeder in de serie Fargo (seizoen vier), verpleegkundige from hell Oraetta Mayflower. Haar stem, met een Iers accent dat ze aan en uit kan zetten, is opvallend sonoor en melodisch.
Lange tijd had de rest van de wereld, als het om Jessie Buckley gaat, een kennisachterstand ten opzichte van Groot-Brittannië. Want daar leerden ze de actrice – en zangeres – in 2008 al kennen, toen ze als 17-jarige deelnam aan I’d Do Anything; in die talentenjacht op de BBC, met onder meer musicalnestor Andrew Lloyd Webber in de zeskoppige jury, werd gezocht naar een nieuwe Nancy voor de musical Oliver!
Buckley, aangewaaid uit het Ierse plaatsje Killarney, was de vreemde eend in de bijt onder de kandidaten: een groot, maar nog volstrekt ruw en ongevormd (musical)talent. Een zonder televisie opgegroeid meisje dat in haar schoolmusicals altijd een jongensrol kreeg toebedeeld, omdat men vond dat ze zich ‘weinig meisjesachtig’ bewoog. Rond gezicht, fabuleuze krullen. Aandoenlijk enthousiast, maar ook kwetsbaar.
Per toeval was ze in de rij voor de Londense auditie voor de televisieshow gestapt. De dagen ervoor was ze in de Engelse hoofdstad al afgewezen voor twee dramaopleidingen.
Op YouTube kun je de afleveringen van de tv-show terugzien, samengebald in collages van een minuut of zeven: de afvalrondes, de zang- en dansopdrachten, de soms ophemelende en dan weer snoeihard afkrakende juryoordelen. Niemand, ook hij niet, zou zich moeten bemoeien met Buckleys uitzonderlijke talent, merkt Webber op. Maar de jury is verdeeld: die Jessie oogt ‘awkward’, en zelfs ‘unfeminine’, volgens musicalster Denise Van Outen.
Ook zijn er de gezinsinkijkjes, om de kandidaten beter te leren kennen: het zevenkoppige gezin Buckley – vader is hobbydichter en pensionuitbater, moeder harpist en stemcoach. En die zo meelevende zusjes met hun ‘Vote for Jessie’-T-shirts, die hun hele basisschool mobiliseren om op hun grote zus te stemmen.
Buckley werd uiteindelijk tweede. Winnaar Jodie Prenger heeft nu een vaste rol in de Engelse soap Coronation Street; ‘miljoenen Elvis-fans’ zitten er toch ook weleens naast.
Tekenend voor Buckley was dat ze de troostprijs als understudy voor de rol van Nancy in Oliver! vervolgens afsloeg. Liever ging ze jazz zingen in Londense nachtclubs, waar niemand naar haar luisterde. Uiteindelijk belandde ze toch op de Royal Academy of Dramatic Art, met financiële hulp van een mecenas en toneelliefhebber, die haar had zien optreden.
Kort voor de uitreiking van de Golden Globes publiceerde Vogue het interview met Buckley, waarvoor de verslaggever haar had opgezocht in haar eeuwenoude, bouwvallige boerderij in Norfolk. Uitzonderlijk, want de actrice schermt haar privéleven tegenwoordig goed af; van haar man is alleen bekend dat hij Freddie heet en in de geestelijke gezondheidszorg werkt. In 2025 kregen ze samen een dochter.
In het artikel haalt Buckley uit naar het programma I’d Do Anything: de talentenjacht was gepaard gegaan met veel ‘bodyshaming’ en ‘objectificatie’. Buckley: ‘Ik hoop echt dat meisjes van 15 of 17, of vrouwen van welke leeftijd dan ook, nooit meer zo bruut worden behandeld als hoe het eraan toeging bij die show. Ik herkende het destijds nog niet zo, ik vóélde het alleen. En dat was zwaar.’
Een dag na de publicatie liet de BBC weten dat de ‘zorg’ bij programma’s sinds die tijd is verbeterd, en dat de klachten ‘zeer serieus’ worden bekeken.
Te gast in de zondagochtendshow van CBS, om te spreken over Hamnet en The Bride!, benoemde Buckley onlangs de verbindende factor in de rollen die ze tot nog toe heeft gespeeld. Vaak zijn het vrouwen die op een of andere manier worden beknot; die méér willen, of méér nodig hebben dan ze is toegestaan.
Ook sprak ze over de ‘chemistry read’ met Hamnet-tegenspeler Paul Mescal, een onderdeel van de auditie waarbij hoofdrolspelers samen het script lezen om te kijken of er sprake is van chemie. En daar was-ie weer, die heerlijke scheve Buckley-grijns. ‘Dat zou nogal deprimerend zijn, toch? Dat ik er als enige vrouw in de wereld níét in zou slagen chemie te vinden met Paul Mescal.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant