Voor Nederland liggen ‘alle opties op tafel’ als de VS daadwerkelijk op 1 februari hun dreigement van hogere tarieven uitvoeren. Tot die tijd zet het zich in voor een een eensgezinde Europese reactie, en wacht af of de VS bereid zijn de crisis op te lossen.
is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Dat zei demissionair minister van Defensie Ruben Brekelmans dinsdag in reactie op kritiek van linkse partijen die de reactie te slap vinden. Kati Piri (GroenLinks-PvdA) beschuldigde het kabinet ervan ‘dat Nederland, telkens als er een as is tussen Parijs en Berlijn, ergens onderaan in Europa bungelt’. Een zwakke reactie nu schept een gevaarlijk precedent, zei ze. ‘Het is de hoogste tijd om af te stappen van de gênante daddy-diplomatie en nu met rechte rug op te komen voor onze waarden en belangen.’
Brekelmans bestreed echter dat dit de houding is van het kabinet. Hij betoogde dat bij de hulp aan Oekraïne Nederland allerminst ‘onderaan bungelt’ in Europa. En het kabinet is volgens hem wel degelijk bereid ‘alle opties’ te overwegen als president Donald Trump op 1 februari daadwerkelijk zijn dreigement van dit weekend uitvoert: hogere handelstarieven voor de landen die afgelopen weekend militairen stuurden naar Groenland.
Maar hij voegde er direct aan toe dat Nederland zich de komende dagen, eerst in Davos en daarna tijdens de ingelaste EU-top donderdag, zal inspannen om te zorgen dat de 27 EU-landen en Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk op één lijn komen – wat tot dusver volgens hem allerminst het geval is. Hij wees in dat verband op de reacties van Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en hoge vertegenwoordiger Kaja Kallas. ‘Daar zat een zekere mate van gelijkgezindheid in, maar ook verschillen.’
Die verschillen bestaan er ook tussen de Fransen en de Duitsers, waarbij de Franse president Emmanuel Macron er harder in vliegt. Kanselier Friedrich Merz zei daarover dat Frankrijk en Duitsland ‘verschillend’ worden geraakt door Amerikaanse handelstarieven. ‘Daarom begrijp ik dat de Franse regering en de president een beetje harder willen reageren dan wij. Maar hoe dan ook: we proberen ons aan te passen en zullen tot een gezamenlijk standpunt komen voor de EU-top.’
Brekelmans onderstreept ook dat het kabinet hoopt dat de Groenland-rel alsnog door overleg tussen de Amerikanen en Europeanen wordt opgelost – voordat op 1 februari de Amerikaanse maatregelen in werking treden. ‘Het is in ons belang dat we niet in een handelsoorlog en stopzetting van (Amerikaanse, red.) steun aan Oekraïne terechtkomen.’
Toen de kleinere linkse oppositiepartijen het kabinet vervolgens ervan bleven beschuldigen dat het ‘over zich heen laat lopen’ (Denk), danwel ‘aan de leiband van Amerika loopt’ (SP), reageerde Brekelmans uitgebreider: ‘We lopen aan niemands leiband. Je kan daar tegenover stellen dat er op dit moment 80 duizend Amerikanen in Europa zijn die bijdragen aan onze veiligheid. En dat we iedere dag satellietinformatie krijgen door Amerikaanse technologie die wij ontzettend hard nodig hebben voor onze verdediging.’ De luchtverdediging die Oekraïne nu dagelijks beschermt tegen vreselijke luchtaanvallen is volgens Brekelmans alleen maar met Amerikaanse installaties mogelijk, ‘omdat daar geen Europees antwoord tegen is’. ‘Als we de Amerikanen niet aan boord houden, wordt ons leven hier, en in Europa, direct onveiliger.’
Of een dergelijke diplomatieke oplossing mogelijk is voor 1 februari, is nog ongewis. Elk dag zijn er nieuwe uitingen van de president of zijn staf die onderstrepen dat Trump Groenland echt wil bezitten. Eliot Cohen, een oud-raadsman van president George W. Bush, betoogt in The Atlantic dat Trump geen mariniers zal sturen als Europa permanent vijfduizend militairen naar Groenland stuurt, bewapend met raketten tegen schepen en gevechtsvliegtuigen, en met de opdracht te vechten tot de laatste munitie op is. ‘Dat is de wereld waarin ze (de Europeanen, red.) nu leven.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant