Het is het demissionair kabinet nog niet gelukt om het inkomen van medisch specialisten te begrenzen. Een bezuiniging van 150 miljoen euro die voor 2027 op de planning stond, loopt daarmee vertraging op.
is politiek verslaggever van de Volkskrant en schrijft over de volksgezondheid.
De afspraak was onderdeel van een akkoord tussen de toenmalige coalitie en CDA, ChristenUnie, SGP en JA21 om de bezuinigingen op onderwijs af te zwakken. Onder meer de langstudeerboete voor studenten kon op die manier worden geschrapt. Maar om die kosten te dekken moest wel elders geld worden gehaald. De partijen kwamen overeen om onder meer 150 miljoen euro te bezuinigen door de beloning van medisch specialisten te beteugelen.
Hoewel dat plan op weerstand van medisch specialisten stuitte, was er brede politieke steun. Al langer wil de Tweede Kamer wat doen aan de hoge beloningen die met name zogenoemde vrijgevestigde medisch specialisten soms krijgen. Doordat zij niet in loondienst zijn, is hun inkomen bovendien deels afhankelijk van hoeveel werk zij uitvoeren, waardoor er sprake is van een productieprikkel. Ook dat zou de zorgkosten opdrijven.
Politiek ligt er dus niets in de weg, maar toch loopt het plan vertraging op, zo blijkt uit een brief die demissionair minister van Volksgezondheid Jan Anthonie Bruijn (VVD) naar de Kamer heeft gestuurd. Het ministerie probeerde eerst afspraken te maken met de Federatie Medisch Specialisten (FMS) over de hoogte van inkomens, maar dat bleek ‘na uitvoerig contact’ niet te lukken.
Bruijn heeft daarom gekeken wat hij zelf kan doen om een begrenzing van de inkomens af te dwingen. Hij komt nu tot de conclusie dat daarvoor extra wetgeving nodig is. Ook dat blijkt nog behoorlijk wat voeten in de aarde te hebben.
Zo is het volgens de demissionair minister niet mogelijk om een bovengrens te trekken aan inkomens als niet duidelijk is hoe hoog die zijn. Dat laatste is vooral het geval bij medisch specialisten die niet in loondienst zijn. Het ‘ontbreekt aan transparante informatie over hun inkomsten’. Bruijn wil die transparantie met een wet afdwingen. Het ministerie bereidt die wetgeving nu voor.
Pas als er informatie is over de inkomens van medisch specialisten gaat het ministerie kijken naar wetgeving om de inkomens te begrenzen. ‘Direct wetgeving maken die inkomsten maximeert zonder deze transparantie, is geen begaanbare weg’, aldus Bruijn. Die wet komt er volgens de demissionaire minister alleen als de informatie over de inkomens er aanleiding voor geeft. Ook benadrukt Bruijn in zijn brief dat die begrenzing sowieso gevoelig ligt, omdat het een ‘inmenging in het eigendomsrecht’ is en er daarom ‘strenge voorwaarden’ aan zijn verbonden.
Het betekent in de praktijk wel dat het lang kan duren voordat er daadwerkelijk iets kan worden gedaan aan de inkomens van medisch specialisten. Bruijn verwacht dat het invoeren van de inkomensgrens per 2027 niet meer mogelijk is. Ook de bezuiniging loopt hierdoor vertraging op. Wat daarvan de precieze financiële gevolgen zijn, wordt nog door het ministerie in kaart gebracht.
De vertraging betekent ook een tegenslag voor de voorstanders van het begrenzen van hoge inkomens in de zorg. Op de achtergrond speelt ook nog altijd de kwestie van het verplichten van loondienst voor medisch specialisten, iets wat de Tweede Kamer al jarenlang wil, maar wat nog altijd niet is uitgevoerd.
Medisch specialisten zien er zelf niets in en wijzen erop dat het verplichten van loondienst vooral tot meer bureaucratie leidt en de besparing van kosten onzeker is. Desalniettemin hield de Kamer de afgelopen jaren voet bij stuk. Een meerderheid vroeg het kabinet eerder om nog voor de zomer met een plan te komen, maar het onderzoek naar de maatregel loopt nog altijd en wordt past later dit jaar verwacht.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant