Donald Trump heeft in het Groenland-dossier niets te winnen. Toch escaleerde hij zaterdag door te dreigen met handelstarieven voor een handvol Europese landen, totdat hij het land ‘kan kopen’. Wat kan hierachter zitten?
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Ze woont in New York.
Peiling na peiling laat het zien: een Amerikaanse interventie in Groenland, of zelfs het kopen van het eiland, is impopulair. Bij kiezers op links en rechts, waaronder de Republikeinse achterban van Donald Trump. In het Congres stuit Trump op zeldzame weerstand. En toch heeft de Amerikaanse president zijn zinnen op het eiland gezet.
Trump verraste zaterdag vriend en vijand met een lang en warrig bericht op zijn medium Truth Social. Hij kondigde extra handelstarieven aan tegen de Europese landen, waaronder Nederland, Denemarken en het Verenigd Koninkrijk, die vorige week bijdroegen aan een militaire oefening rond Groenland. De tarieven beginnen met 10 procent vanaf 1 februari en zullen volgens Trump per 1 juni worden opgehoogd naar 25 procent vanaf 1 juni, zolang er geen akkoord komt over ‘de aanschaf van Groenland’.
De Amerikaanse president verhoogt de druk op zijn bondgenoten op ongekende wijze.
Een militaire overname van Groenland zou voor de Amerikanen een fluitje van een cent zijn. Na de interventie in Venezuela, waar de Amerikanen met succes president Nicolás Maduro ontvoerden en sindsdien hun wil opleggen aan het dictatoriale regime, leek Trump de smaak te pakken te hebben. Maar die optie lijkt voorlopig van tafel, nu zelfs zijn eigen partijleden een front vormen tegen hem.
Het Republikeinse congreslid Don Bacon uit Nebraska zei tegen de Omaha World Herald zelfs dat een invasie van Groenland kan leiden tot een afzettingsprocedure tegen Trump. Iets wat Bacon ‘waarschijnlijk’ zelfs zou steunen. Er liggen in Washington meerdere wetsvoorstellen klaar die Trumps plannen moeten dwarsbomen.
‘Het Congres heeft ook iets te zeggen’, aldus senator Lisa Murkowski op vrijdag tijdens een bezoek aan Kopenhagen. ‘Groenland moet als bondgenoot worden gezien, niet als bezit.’
Vorige week vloog een delegatie Republikeinen en Democraten naar de Deense hoofdstad om Navo-bondgenoten te laten zien dat ze bereid zijn om tegen de president op te staan. Dat ze de vriendschap tussen de VS en Europese landen wel degelijk belangrijk vinden. Volgens Murkowski zou 75 procent van de Amerikanen, aldus cijfers van CNN, de aanschaf van Groenland geen goed idee vinden.
Politiek valt er voor Trump in Groenland weinig te winnen, eerder te verliezen. Volgens een peiling van Reuters/Ipsos zit slechts 17 procent van de Amerikanen te wachten op het aanschaffen van Groenland. Ook een militaire interventie op het eiland keuren de meesten af. Volgens een recente peiling van ABC News is 9 procent voor een militaire overname van Groenland. De president zei eerder tegen The New York Times dat Groenland een ‘psychologisch belangrijke’ kwestie voor hem is. Hij wil het eiland gewoon hebben.
Met het oog op de tussentijdse verkiezingen zijn Republikeinen bezorgd over de impopulaire plannen van hun leider. De kans is groot dat ze hun meerderheid in het Huis van Afgevaardigden verliezen en mogelijk zelfs in de Senaat.
‘Trump moet zich herbezinnen over Groenland’, kopte een opiniestuk op de doorgaans Trump-gezinde radicaal-rechtse nieuwssite Newsmax op zondag. De auteur, de Republikein Kurt Volker, is de voormalige Navo-ambassadeur van de Verenigde Staten. Hij adviseert dat Amerikanen hun militaire macht op Groenland kunnen versterken, zonder heel het eiland over te nemen.
Vooralsnog ziet Trump inderdaad af van militaire interventie. Dus nu grijpt de president terug op het favoriete pressiemiddel van zijn tweede termijn: handelstarieven.
Terwijl Republikeinse politici zich zorgen maken over de timing, aan het begin van een verkiezingsjaar, is dit voor Trump wellicht het laatste moment dat hij deze langgekoesterde ambitie kan nastreven. Verliezen de Republikeinen inderdaad de ‘midterms’, dan kunnen de Democraten hem allerlei obstakels in de weg leggen.
Bovendien bestaat er een kans dat zijn pressiemiddel binnenkort uit zijn handen wordt geslagen. Het Amerikaanse Hooggerechtshof kan ieder moment met een besluit komen over de legaliteit van Trumps handelstarieven, die hij oplegt zonder inspraak van het Congres. De kans dat de opperrechters dat beleid straks inperken, is aanzienlijk.
Tot die tijd lijken zelfs Trumps trouwste vazallen zich liever te verstoppen voor de impopulaire Groenland-kwestie. Zowel vicepresident JD Vance als minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio spraken dit weekend over Venezuela, Iran en de ICE-arrestaties in Minneapolis. Geen woord over de Groenland-ambities van hun president.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant