Terwijl waterbedrijf Vitens dag en nacht werkt aan de oplossing voor de bacterie in het Amersfoortse drinkwater, zijn bewoners en horecagelegeheden nu al bijna twee weken in de weer met waterkokers en flessenwater. ‘Inmiddels hebben we een chef water.’
Dit gebeurt bijna nooit. Sinds acht uur vanmorgen zet de 62-jarige Leon Pepping van waterbedrijf Vitens door heel Amersfoort brandkranen een paar minuten open. ‘Een spuiplan noemen we het’, zegt hij terwijl het water over de straat gutst. ‘Een voorbijganger vroeg net of ik op zoek ben naar beestjes.’ Om de bacterie uit de waterleidingen te spoelen loopt de Vitens-medewerker vandaag langs zestien brandkranen.
Al twee weken houdt de vervuiling van het drinkwater de gemoederen in Amersfoort flink bezig. Zo’n 85 duizend huishoudens kregen op 5 januari per sms en e-mail een kookadvies van Vitens. In de waterleidingen was de enterokokkenbacterie aangetroffen. Water drinken, koffiezetten, tanden poetsen en groenten wassen kan volgens Vitens niet veilig met ongekookt leidingwater.
Nog geen kilometer vanaf de doorgespoelde brandkraan herinnert het zachte gerinkel van de keukenwekker Ilona Beltman (42) eraan dat er drie minuten verstreken zijn. De eigenaar van koffietent Barista Café in Amersfoort volgt het kookadvies van Vitens. Ze jongleert nu al elf dagen met twee waterkokers en vier maatbekers.
‘De eerste tijd kregen we wel twintig telefoontjes per dag van bezorgde gasten’, zegt ze in de door de waterdamp steeds vochtigere bijkeuken van haar kleine koffiebar. ‘Onze koffiemachine heeft gelukkig een eigen boiler, maar voor de andere dranken gieten we voortdurend gekookt water over in bekers. Inmiddels hebben we een chef water aangesteld.’
Nog zeker tot komende dinsdag geldt het kookadvies. Medewerkers van Vitens bellen bij huizen aan om kraanwatermonsters af te nemen. De productielocatie waar de bacterie in het water terecht is gekomen is inmiddels achterhaald en uit bedrijf genomen. Hoe de faciliteit vervuild kon raken, is nog niet duidelijk.
Voor bewoners is het nogal een gedoe. In de koffiezaak praat Amersfoorter Marjon van den Bedem (68) bij met haar vriendin Caroline Reijmerink (54) tijdens hun vaste, wekelijkse afspraak.
‘Ik vind het raar dat we zo slecht op de hoogte worden gehouden’, zegt Van den Bedem vanachter een kopje Italian Breakfast-thee. ‘We krijgen niet te horen waarom het zo lang duurt.’ Thuis kookt ze steevast het water. ‘Zelfs voor mijn honden en katten. Ik heb twintig pakken water aangeschaft, een noodradio en een zaklamp. Het zet je aan het denken.’
‘Je merkt hoe gewend we zijn dat we worden voorzien in onze basisbehoeften’, vult Reijmerink aan. Ze werkt op een middelbare school in Amersfoort waar de koffieapparaten buiten werking zijn. ‘Ouders geven hun kind flesjes mee’, zegt ze met een knipoog, ‘al drogen sommigen nog liever uit.’
De nonchalance van de scholieren is in Meander Medisch Centrum ondenkbaar. Vanwege de vervuiling liet het ziekenhuis de eerste dagen tankwagens vol schoon water komen. In totaal vulden meer dan vijftien ladingen het noodreservoir van het ziekenhuis aan.
‘Dat is goed voor acht uur watervoorziening’, zegt een woordvoerder. ‘Op termijn konden we het ziekenhuis op deze manier niet van voldoende water voorzien. Vitens heeft na een paar dagen onze waterleidingen weten om te leggen naar een schone regio.’
De eerste dagen vroeg het ziekenhuis iedereen zo min mogelijk te douchen. ‘Opfrissen deden we zo veel mogelijk met een washandje. Toiletten werden zo zuinig mogelijk doorgespoeld.’ Inmiddels zijn alle kranen en koffiezetapparaten uitgespoeld en is het water veilig dankzij de noodmaatregelen.
Dat gemak heeft Barista Cafe niet. Ilona Beltman kijkt naar de bubbelende zwarte waterkokers. ‘We kunnen er wel om lachen, maar de ramen beslaan in de loop van de dag volledig’, zegt ze. ‘Het is gedoe, maar wij hebben liever dat ze het goed oplossen en het niet meer terugkomt.’
Wel ziet ze het effect enigszins terug in de omzet. ‘Normaal gesproken zitten we op dit tijdstip helemaal vol. Nu is het gezellig druk, maar er zijn nog tafels vrij.’
Echt ziek kan een gezond mens van het vervuilde water niet worden, zeggen deskundigen. Alleen voor mensen met een zwakke gezondheid is het riskant. Eerder zei Roberta Hofman, onderzoeker bij wateronderzoekscentrum KWR dat waterproducenten de vondst van de bacterie ook zien als een waarschuwing dat er mogelijk nog andere, potentieel gevaarlijke bacteriën in het water zitten.
Sommige horeca-eigenaren vinden alle voorzorgsmaatregelen te ver gaan. Kroegen die postmixdrank schenken, waarbij een hoge concentratie frisdrank met water wordt aangelengd tot een standaard drankje, kunnen dit niet verkopen. Ook in koffiezaken waarbij de machine geen eigen boiler heeft, stokt de omzet. Het water is daar niet lang genoeg heet om aan de richtlijnen van Vitens te voldoen.
De maatregelen doen een horecaondernemer denken aan de coronacrisis, toen alle preventie volgens hem ook doorschoot. Hij wil niet met zijn naam in de krant. Gasten worden door zijn personeel geïnformeerd dat het water niet gekookt wordt en dat het drinken op eigen risico is. Hierdoor vervloog een groot deel van zijn omzet.
Vitens-medewerker Leon Pepping draait de laatste brandkraan van de dag dicht. ‘Het spoelen doen we al sinds de eerste vondst van de bacterie. Het begint wel wat eentonig te worden. En koud. Dit moet je niet te lang willen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant