is podcastpresentator en columnist voor de Volkskrant.
Jeroen Dijsselbloem, uitstekend minister van Financiën voor de PvdA tussen 2012 en 2017, legde de bonussen voor bankiers aan banden. Het was 2015, er was wat reuring aan voorafgegaan en de tegenlobby van de financiële sector was massief, maar Dijsselbloem had het gelijk en de tijdgeest aan zijn zijde, want de mensen wisten nog goed dat ze miljarden aan gemeenschapsgeld hadden moeten bijleggen om wankele banken te redden. Als je in die dagen de radio of televisie aanzette, ging het over ‘graaiers’, ‘mijn belastinggeld’ en de perverse prikkel van de bonussencultuur die bankiers had aangezet tot het nemen van onverantwoorde risico’s die voor rekening waren gekomen van publieke sectoren als het onderwijs en de woningcorporaties. Het woord bankier werd uitgesproken als iets heel erg goors.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Ook Mark Rutte, toenmalig premier, zei dingen als ‘Ik erger me kapot aan bankiers die zeggen dat ze in het buitenland zoveel geld kunnen verdienen. Dan denk ik: ga dan naar Londen. Toedeledoki!’ Want de VVD is weliswaar schutspatroon van het bedrijfsleven, de vrije markt en bijbehorende beloningen, maar Rutte heeft ook een fijn afgestemde antenne voor het volksbevinden, en de wonden van de financiële crisis waren nog vers.
Niet veel later was de herinnering aan de toedeledoki-verwensing alweer weggezakt en ging de VVD met de bankensector mee lobbyen om het bonusplafond te verhogen (een bonus mag in Nederland maximaal 20 procent van het salaris bedragen bij bedrijven met een bankvergunning; in de rest van de Europese Unie is dat 100 procent). Want, zo klagen banken al een decennium: Nederlandse bankiers zijn bonusgewijs de losers van Europa, alle toptalent loopt weg naar Frankfurt en Londen en New York, na Brexit wilde geen Britse bank hierheen komen vanwege het niet-aflatende calvinistische gezeur en zo zullen we wegzakken in een diepe poel van duisternis en achterlijkheid.
Het zijn onbewezen stellingen en niet uitgekomen voorspellingen, maar de herinneringen aan de wel echt gebeurde financiële crisis en aan de wel bewezen perverse werking van extravagante beloningen zijn zo ver weggezakt, dat een nieuwe generatie politici zich gevoelig toont voor de bankenlobby. Die wordt tegenwoordig aangevoerd door figuren uit de wereld van de fintech, zoals Adriaan Mol van betaalbedrijf Mollie, die zich al jaren beklaagt dat hij zijn data-specialisten en econometristen niet met zakken geld kan verleiden tot grootsheid omdat hij moet ‘zitten op het boetekleed van wat de traditionele banken hebben verneukt’. Hij dreigt ook al jaren met een eventueel vertrek vanwege de Hollandse regelfetisj, dat vervolgens uitblijft.
En zo kon het komen dat het aankomende minderheidskabinet van D66-CDA-VVD, met steun van JA21 en onder hevig protest van een linkse minderheid, als een van zijn eerste daden een gedeeltelijke versoepeling van het bonusplafond voor de bankensector wil doorvoeren. De argumenten worden er uit alle hoeken bijgesleept: dat het toptalent anders wegloopt, dat onze financiële sector weerbaar moet zijn, juist nu, dat het vestigingsklimaat naar z’n grootje gaat, dat we anders in een diepe poel van duisternis et cetera et cetera. Het voorstel is er nogal slinks in gefietst, zonder dat er expertise is ingewonnen of een parlementair debat aan vooraf is gegaan. Vermoedelijk willen de initiatiefnemers er niet aan worden herinnerd dat ze hiermee de aanbevelingen van de parlementaire enquête na de financiële crisis – over de noodzaak tot een cultuur van nederigheid in de bancaire sector – stilletjes in de kliko gooien. Het zijn de eerste vlagen van de nieuwe politieke wind die opsteekt.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant