is tv-recensent voor de Volkskrant.
Ze zijn geen voor de hand liggende combinatie, begint journalist Sinan Can. Hij, een oorlogsverslaggever die werkte in Irak, Libië en Syrië. En Pieter Roelofs, hoofd beeldende kunst van het Rijksmuseum en bekend van Project Rembrandt. Twee tegenpolen, zegt Can in de BNNVara-serie Onbekend en wereldberoemd: Gebroeders van Lymborch, over twee kunstenaars die wel de grondleggers van de Nederlandse portretkunst worden genoemd. Toch gaan ze samen op reis.
Die reis begint in Nijmegen, thuisstad van Can, Roelofs en broers Van Lymborch, waar ze een ruïne van de Valkhofburcht bezoeken. Nu staat er een hek omheen, maar als kind speelde Can erin en probeerde hij zelfs stenen los te wrikken. Kunsthistoricus Roelofs weet niet wat hij hoort: ‘Jeetje, dan meen je niet.’ Jawel, zegt Can, souvenirs meenemen is zelfs een trekje geworden. Op zijn reizen nam hij stukjes van Saddam Hoesseins kroonluchter en Khadafi’s tuindecoratie mee.
Onbekend en wereldberoemd: Gebroeders van Lymborch is een toegankelijke en enthousiasmerende serie over niet zo’n populair onderwerp: middeleeuwse kunstgeschiedenis. Dat beseften de makers ook. Daarom is er een duidelijke rolverdeling: Roelofs is de belezen leermeester, Can de nieuwsgierige leerling. Dat werkt. Waar Can spreekt van ‘the godfathers’ van de schilderkunst, noemt Roelofs de Van Lymborchs ‘de grondleggers van het Europees realisme’.
Het manuscript Les très riches heures, het absolute meesterwerk van de broers, wordt achter slot en grendel bewaard in het kasteeldorp Chantilly. ‘De paus of de president van Amerika ontmoeten, is makkelijker’, grapt de Franse museumdirecteur.
Als ze zich buigen over het kleurrijke werk, kan Roelofs niet genoeg benadrukken hoe bijzonder dit meesterwerk én hun bezoek is. De laatste keer dat het boek opnieuw werd ingebonden, was in de 18de eeuw. ‘Dus dit is once in a life time?’, vraagt Can. Roelofs: ‘Dit maken wij nooit meer mee, Sinan.’
In Focus, later die dinsdagavond, komt ook een kunstwerk voorbij. Een borstbeeld van een borstkankerpatiënt. Gemaakt voordat de patiënt zowel een borstamputatie als een -reconstructie kreeg. In haar geval noodzakelijk. Maar uit onderzoek blijkt dat veel ingrijpende operaties naar aanleiding van DCIS, dat tot voor kort als een voorstadium van borstkanker werd beschouwd, onnodig zijn. ‘Vier op de vijf vrouwen met DCIS zal nooit borstkanker krijgen’, zegt borstkankerpatholoog Jelle Wesseling van het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis.
Het is niet de eerste keer dat het wetenschapsprogramma van NTR (hulde!) aandacht besteedt aan vrouwengezondheidszorg. Terecht, want vrouwen hebben ook daar last van structurele ongelijkheid. Gelukkig zijn er artsen als plastisch chirurg Shan Shan Qiu Shao, die borstkankerpatiënten verlost van bijwerkingen als oedeem. Zij is de enige in Nederland die (lichaamseigen) lymfetransplantaties doet.
Qiu Shao wil wel even laten zien hoe dat gaat, het soort microchirurgie waarbij noedelachtige vaten aan elkaar worden verbonden. Wie haar aan het werk ziet, kan niet anders denken dat dit een kunst is.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant