‘Blue Moon’ en ‘The Lowdown’ Acteur Ethan Hawke beleeft momenteel een piek in zijn carrière. Hij wordt getipt voor een Oscar voor zijn rol in biopic ‘Blue Moon’, maar ook de serie ‘The Lowdown’ met Hawke als eigenzinnige journalist wordt overal gelauwerd. Hoe kijkt Hawke zelf naar deze fase in zijn loopbaan?
Ethan Hawke in Londen om zijn film 'Blue Moon' te promoten.
Als het aan acteur Ethan Hawke (55) lag, waren hij en regisseur Richard Linklater (65) twaalf jaar geleden al begonnen aan de opnames van biopic Blue Moon. Toen las hij de eerste versie van Linklaters script. Maar de regisseur vond Hawke op dat moment te aantrekkelijk voor de rol van de invloedrijke, maar ook aan alcohol verslaafde en non-stop vileine oneliners spuwende liedtekstschrijver Lorenz Hart (1895 –1943) kort voor diens tragische dood.
Nadat Linklater een paar jaar geleden een Amerikaanse talkshow bekeek waarin Hawke werd geïnterviewd, belde hij de acteur meteen op. Hij vond hem op dat moment klaar voor de rol. Hoewel de zin „loop naar de hel” ook door het hoofd van de licht beledigde Hawke schoot, wordt hij nu getipt voor een Oscarnominatie. In de film zien we Hart na de première van de musical van zijn voormalige artistieke partner Richard Rodgers in de beroemde New Yorkse bar Sardi’s. De twee schreven samen nummers als ‘My Funny Valentine’ en ‘Blue Moon’ (Rodgers de muziek, Hart de tekst), maar de film begint op het moment dat Rodgers net zijn eerste musical heeft geschreven met ‘een ander’: Oscar Hammerstein, die betrouwbaarder was dan Hart. Alles wijst erop dat hun Oklahoma! een enorme hit zal worden.
„Ik had al meer tekst tijdens de eerste opnamedag dan in mijn vorige vier films samen”, vertelt Hawke op het filmfestival van Berlijn kort nadat de film in première is gegaan. Het groepje journalisten met wie hij aan tafel zit, begint meteen over de tour de force die de acteur in de film levert. Blue Moon, dat zich bijna in real time afspeelt, voelt soms als één lange, soms geestige, soms bittere monoloog van Hart tegen aanwezigen in de bar. Met grote lappen tekst leren heeft hij geen probleem, vertelt Hawke. Al decennialang wisselt hij acteren in films af met schrijven, regisseren en theaterwerk. Door mee te spelen in stukken als Macbeth weet hij dat je simpelweg veel tijd moet uittrekken om je zo’n tekst volledig eigen te maken.
Blue Moon voelt ook bijna als een kamerspel: zo goed als de gehele film speelt zich af op één locatie en bestaat bijna volledig uit gesprekken. De acteur heeft in zijn meer dan dertigjarige carrière de meest uiteenlopende rollen gespeeld, van beginnend agent in actiefilm Training Day (2001) tot een dominee in crisis in drama First Reformed (2017), maar hij kiest vaak voor dit soort intieme, kleinere verhalen. Dat blijkt bewust. Hawke: „De meesten onder ons belanden gedurende ons leven immers nooit in een vuurgevecht, helikopterrace of spionagecomplot. Toch voelen onze levens wel degelijk dramatisch omdat er drama zit in het verbinden of oneens zijn met anderen. Ik voel me aangetrokken tot verhalen die gaan over het echte leven, zonder overdrijvingen.” Ook Richard Linklater heeft een voorliefde voor dat soort verhalen, gaat de acteur spontaan verder.
Blue Moon is de negende film die de twee samen maken, maar hij neemt hun creatieve samenwerking absoluut niet voor lief. „Ik ben oprecht verbaasd dat hij nog steeds met mij wil werken en zich niet dood verveelt, hij kent ondertussen al mijn trucjes.”
Is dat mogelijk de reden dat Linklater Hawke vroeg om totaal te transformeren in deze film? De nodige kijkers zullen de acteur amper herkennen. Dat ligt niet aan Hawkes huidige iets gegroefder gezicht dan toen Linklater hem twaalf jaar geleden nog ‘te aantrekkelijk’ vond, maar vooral aan de prothesen die onder meer zijn haarlijn ver naar achter laten wijken of omdat Lorenz Hart slechts 1 meter 52 was en we Hawke dus continu omhoog zien kijken naar tegenspelers.
„Ik vond dat transformeren geweldig! Toen ik de eerste keer hier op het filmfestival van Berlijn was in 1995 [met Before Sunrise] zeiden dit soort transformaties me weinig, zaken als ‘de waarheid’ en ‘authentiek zijn’ vond ik belangrijk. Maar naarmate ik ouder word, besef ik steeds meer dat veel van wat wij beschouwen als iemands ‘essentie’ dat eigenlijk helemaal niet is. Hoe we praten of kleden is aangeleerd.” Menselijke wezens worden door uiteenlopende zaken gevormd, bijvoorbeeld door hoe lang ze zijn. „Ik vroeg me plots af wie ik zou zijn als ik meer dan dertig centimeter korter zou zijn.”
Kijkers moeten in Blue Moon niet gaan speuren naar sporen van Hawke zelf in Hart, zoals ze dat wel konden in de Before-trilogie, de drie romantische arthousefilms van Linklater over de Amerikaanse aspirant-schrijver Jesse (Hawke) en de Franse studente Celine. Hawke en tegenspeelster Julie Delpy schreven mee aan het scenario, wat er in hun eigen levens gebeurde sijpelde regelmatig door in de levens van de personages.
Deze keer wilde Linklater juist absoluut niet dat er iets van Hawke zelf zichtbaar was. „Rick stond er echt op om ‘Ethan’ met de grond gelijk te maken”, grapt de acteur. „Soms zei hij: ‘Ik zag Ethan in deze take en dat vond ik verschrikkelijk.’ Larry had bijvoorbeeld een ander type zelfvertrouwen. Tegen mij zijn mensen erg aardig, tegen hem waren ze dat niet. Hij werd vaak afgewezen, moest meer vechten voor zijn plek. Dat maakte hem een leuk personage om te verkennen.”Hawke kende Hart zelf nauwelijks voordat hij het script las, maar herkende in het personage de soms geniale theatermakers die hij zelf als mentor had in de jaren negentig, vertelde hij in eerdere interviews. Zestigers die hij bewonderde om hun intelligentie en toewijding, maar die hun homoseksualiteit hun halve leven hadden weggestopt omdat ze het destijds als iets onbeschaafd beschouwden. In de film noemt Hart zichzelf een „ambiseksueel” en verkondigt hij openlijk hoe verliefd hij is op een twintigjarige vrouwelijke studente.
In Berlijn vertelt Hawke dat de hartstochtelijke liefdesbrieven die Hart deze vrouw schreef waarschijnlijk een manier was om andere pijn weg te drukken, bijvoorbeeld hoe van streek hij was over wat er met Rodgers gebeurde. „Dat doen mensen continu, dingen zeggen als: ‘Nee hoor, ik ben er echt niet overstuur over dat mijn moeder is overleden, maar mijn docent op de universiteit is een bitch.’ Hart leidde zichzelf constant af. Hij wilde iemand anders zijn dan hij was: hetero, nuchter, …”
Hawke beleeft momenteel opnieuw een piek in zijn carrière. Niet alleen door alle Oscar-buzz rond Blue Moon, ook serie The Lowdown (Disney+) waarin hij een eigenzinnig aanklooiende journalist speelt, wordt overal gelauwerd. Hoe kijkt Hawke zelf naar deze fase in zijn loopbaan?„Ik denk niet dat jonge mensen beseffen – ikzelf deed dat ook niet – hoezeer de filmindustrie gericht is op jonge mensen. Begrippen als ‘wijsheid’ en ‘volwassenheid’ helpen niet om bezoekers de bioscoop in te krijgen, in tegenstelling tot ‘mooi’ en ‘sexy’. Tegelijkertijd is het geweldig, onlangs zei iemand tegen me: ‘Ethan, je bent zo veel ouder geworden’, waarop Richard reageerde met ‘Hij heeft zijn hele leven verlangd er zo uit te zien’. En dat is waar. Ik voelde me er altijd erg ongemakkelijk bij om geobjectiveerd te worden en had bijvoorbeeld een hekel aan mensen die mijn haar en make-up deden, of aan mooie kleding aantrekken. De personages die ik nu mag spelen zijn zo veel rijker en interessanter.”
Hawke had dan nog het geluk om zijn carrière te starten voordat sociale media bestonden en een rol speelden om het geld voor films bij elkaar te sprokkelen. „Soms als ik een filmproject opzet, krijg ik de tip om een bepaald persoon te casten waarop ik reageer met ‘Cool, heeft ze acteerervaring?’ De reactie is dan: ‘Nee, maar ze heeft tien miljoen volgers, dat zal je helpen bij de financiering’.” Hawke heeft medelijden met wie tegenwoordig begint in het vak; hij wijst erop hoe hard het moet zijn om het gevoel te hebben dat je aantal volgers op sociale media meebepaalt of je een rol krijgt of een carrière hebt of niet.
„Zo veel jonge acteurs denken dat acteren gaat over eiwitshakes en naar de sportschool gaan. Daar was ik zelf absoluut niet mee bezig in die tijd. Ik zou willen dat deze mensen de kans hadden om iemand als Philip Seymour Hoffman te ontmoeten, zoals ik deed toen ik 18 was. Dat levert een inhoudelijk leuker leven op. Ga naar de sportschool als je dat wil. Maar Robert de Niro was niet geweldig omdat hij een sixpack had. Hij deed dat als de rol erom vroeg, maar was zo veel meer dan dat.”
Source: NRC