De Amerikaanse president Donald Trump voert dinsdag topoverleg in het Witte Huis over ingrijpen in Iran. Het Pentagon heeft hem al diverse militaire opties voorgelegd. Gerichte luchtaanvallen, cyberacties en uitschakeling van de Iraanse top behoren tot die opties.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Met zijn harde waarschuwingen van de afgelopen tien dagen aan de Iraanse leiders om geen bloedbad aan te richten onder de demonstranten, heeft Trump zichzelf in een hoek gedrukt. Met opmerkingen dat de VS ‘klaar voor de strijd zijn’ en dat hij naar ‘zeer sterke opties’ kijkt en dat ‘hulp onderweg is’, kan Trump het zich niet meer veroorloven lijdzaam toe te kijken terwijl het dodental verder oploopt. De vraag is alleen tot hoe ver Trump wil gaan.
De VS lieten in juni zien, met de aanval op drie nucleaire installaties, waartoe ze militair in staat zijn in Iran. B-2-stealthbommenwerpers voerden toen vanuit de VS tijdens dertig uur lange missies luchtaanvallen uit met Amerika’s zwaarste bom. Marineschepen bestookten de installaties met Tomahawk-kruisraketten.
Het Amerikaanse leger heeft ook minder goede ervaringen met interventies in Iran. In april is het 45 jaar geleden dat een commando-operatie om 53 Amerikaanse gijzelaars in Teheran te bevrijden op een totale mislukking uitliep. De geheime missie van Delta Force, dezelfde eenheid die deze maand de Venezolaanse president Nicolás Maduro ontvoerde, moest worden afgeblazen. Helikopters kampten met technische problemen, een zandstorm vertraagde de operatie en een helikopter botste met een transportvliegtuig. Er vielen acht doden.
Trump zal als de dood zijn voor een herhaling en militaire vernedering van de VS. Dit zijn de mogelijke opties in Iran:
Omdat geestelijk leider ayatollah Ali Khamenei al decennialang het hart vormt van de islamitische republiek, rijst de vraag hoelang het regime nog stand houdt als hij wordt uitgeschakeld. Een herhaling van de Maduro-operatie op korte termijn – en dus de ontvoering van Khamenei – lijkt geen optie. Zo’n geheime missie moet lang van tevoren worden voorbereid.
Bovendien vormt de Iraanse Revolutionaire Garde voor de commando’s en de ondersteunende Amerikaanse eenheden een groter gevaar dan het Venezolaanse leger. Tijdens de korte strijd in juni met Iran, hintte Trump wel op de mogelijke dood van Khamenei bij een luchtaanval. ‘Wij weten precies waar de zogenoemde ‘Opperste Leider’ zich schuilhoudt’, dreigde de president toen op Truth Social. ‘Hij is een makkelijk doelwit, maar hij is daar veilig, we gaan hem niet uitschakelen (vermoorden!), tenminste niet nu.’
Israël, zo lekte toen uit, had tijdens het begin van de twaalfdaagse oorlog met Iran de mogelijkheid om Khamenei te vermoorden. Een liquidatieplan zou zijn voorgelegd aan Trump. Maar hij wees het af, zo bevestigden Amerikaanse functionarissen. De president vreesde dat de oorlog zou escaleren en de regio zou destabiliseren. ‘Ik heb hem gered van een zeer afschuwelijke dood’, liet Trump later weten.
De vraag is of hij zich weer inhoudt, als de Amerikaanse inlichtingendiensten nu precies weten waar Khamenei zich schuilhoudt en een plan voor een luchtaanval maken. Zeker als het dodental in de Iraanse steden fors oploopt.
De Revolutionaire Garde en de paramilitaire Basij-militie spelen een cruciale rol bij het neerslaan van de protesten. Tijdens de juni-oorlog met Israël werden belangrijke commandanten van de garde, steunpilaren van Khamenei, vermoord. De VS kan de garde verder verzwakken met gerichte luchtaanvallen op hoofdkwartieren en kazernes, en de havens van hun marine.
Deze precisie-aanvallen kunnen de garde en de Basij-eenheden op straat doen inbinden. Maar wat als dat niet gebeurt? Dan kan Trump kiezen voor een grotere militaire afstraffing van het regime, zoals nieuwe bombardementen op het raketarsenaal, dat volgens Israël weer wordt opgebouwd, en op nucleaire installaties.
Het probleem is echter dat de VS nu geen vliegdekschepen in de regio hebben, onder andere vanwege de Venezuela-operatie. Gevechtsvliegtuigen in onder andere Koeweit en Qatar kunnen worden ingezet, maar Iran heeft al gedreigd terug te slaan tegen deze landen.
Om te voorkomen dat een Amerikaanse interventie escaleert in een groot regionaal conflict waarin ook Israël wordt meegezogen, kan Trump kiezen voor minder vergaande acties. Zoals cyberaanvallen om de communicatie en operaties van het regime lam te leggen.
De VS kunnen zich daarbij richten op de Revolutionaire Garde en de Basij maar ook op andere gehate overheidsonderdelen die worden ingezet om de bevolking te onderdrukken. Het zou dan onder andere gaan om de moraliteitspolitie, die controleert of vrouwen zich aan de strenge kledingvoorschriften houden.
‘Nu honderden, zo niet duizenden, ongewapende Iraanse demonstranten zijn neergeschoten, is het pijnlijk duidelijk dat president Trumps ‘rode lijn’ is overschreden’, aldus voorzitter Mark Dubowitz van de Amerikaanse denktank Foundation for Defense of Democracies.
Hij pleit voor snel ingrijpen door Trump met onder andere cyberaanvallen en geheime operaties van de CIA om het regime te ontregelen. Dubowitz: ‘Dit is niet het moment voor een tweede kans – of om het regime een reddingslijn toe te werpen – maar voor resolute actie om te voorkomen dat het regime nog kan regeren.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant