Israëlische rechtsstaat De Israëlische regeringscoalitie wil strafbare feiten afschaffen waarvan premier Benjamin Netanyahu in drie corruptiezaken verdacht wordt. De oppositie spreekt van een „coup” en een „maffia-achtige zet”.
De Israëlische premier Benjamin Netanyahu, die hier spreekt in de Knesset, staat al jaren terecht in diverse corruptiezaken.
De Israëlische regeringscoalitie heeft maandag een wetsvoorstel ingediend dat de strafbare feiten fraude en schending van vertrouwen zou afschaffen. Van deze feiten wordt premier Benjamin Netanyahu in drie zaken verdacht.
Volgens de indieners van het voorstel is fraude en schending van vertrouwen een vaag en overbodig verzameldelict. Zij zeggen dat de Israëlische wetgeving genoeg concretere strafbare feiten kent om corruptie te bestrijden, waaronder omkoping, witwassen, handel met voorkennis en valsheid in geschrifte.
Netanyahu staat al jaren terecht in diverse corruptiezaken. Het gaat hierbij om het aannemen van dure cadeaus, het beïnvloeden van berichtgeving en omkoping. Niet duidelijk is of het wetsvoorstel met terugwerkende kracht zou gelden. Naast de strafrechtelijke vervolging in eigen land, heeft het Internationaal Strafhof in Den Haag een arrestatiebevel uitgevaardigd tegen Netanyahu, op verdenking van oorlogsmisdaden.
Verscheidene Israëlische politici hebben het voorstel stevig bekritiseerd. Zo noemt oppositieleider Yair Lapid het „een volwaardige coup die Israël zal veranderen in een mislukt, achtergebleven derdewereldland”. Yair Golan, leider van de linkse Democratische Partij (een fusie van de Arbeiderspartij en Meretz), noemt het wetsvoorstel een „maffia-achtige zet van een regering waarvan de topfiguren zich onttrekken aan gerechtigheid en de rechtsstaat”.
Het wetsvoorstel past in een reeks pogingen van de coalitie om het langlopende proces tegen de premier te vertragen of zelfs helemaal te schrappen, en om de rechterlijke macht te verzwakken. Zo diende ze in oktober vorig jaar een voorstel in om het proces tegen Netanyahu uit te stellen.
Deze pogingen stuiten in de regel op hoofdaanklager Gali Baharav-Miara, die dergelijke voorstellen ongrondwettelijk acht. De coalitie wilde daarom Baharav-Miara ontslaan en de bevoegdheden van haar ambt beperken. Haar ontslag werd vooralsnog tegengehouden door het Hooggerechtshof.
In november diende de premier een formeel verzoek om gratie in bij president Isaac Herzog. Dit verzoek was daarvoor ook al geuit door de Amerikaanse president Donald Trump. Netanyahu noemt het proces tegen hem een „politiek gemotiveerde heksenjacht”.
Ook initieerde de Likud-partij van Netanyahu een wetsvoorstel dat de wettelijke immuniteit van parlementariërs uitbreidt, waardoor strafrechtelijke onderzoeken tegen hen zouden worden verboden. Behalve Netanyahu worden ook twee ministers en twee volksvertegenwoordigers van de coalitie verdacht van fraude en schending van vertrouwen.
Meer in het algemeen probeert de coalitie al jaren het rechtssysteem te hervormen, wat volgens critici de onafhankelijkheid van de rechtspraak aantast. Vooral voor 7 oktober 2023 gingen Israëliërs massaal de straat op om tegen de hervormingen te protesteren.
Sinds in oktober vorig jaar het wankele staakt-het-vuren in Gaza werd gesloten, heeft de regering haar aandacht weer vol op het rechtssysteem gericht. Zo zei de extreemrechtse minister Bezalel Smotrich onlangs dat hij voorzitter Isaac Amit van het Hooggerechtshof, die hij een „gewelddadige megalomaan” noemde, zou „vertrappen”.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC