Sla de krant open en je ziet: de Amerikaanse president Donald Trump wil meer dan ooit zijn macht laten gelden. In Venezuela, in Groenland, en óók de Europese democratieën komen aan de beurt. De Amerikanen hebben in hun Nationale Veiligheidsstrategie van vorige maand aangekondigd dat ze in Europa „politieke bondgenoten” zullen aanmoedigen. De VS gaan „verzet cultiveren binnen Europese naties tegen de huidige Europese koers”.
Voorlopig lijkt morele steun het belangrijkste wapen van Trump. De president wil naar Hongarije om campagne te voeren voor premier Viktor Orbán en eerder schaarde MAGA zich ook al achter AfD in Duitsland en de PiS-partij in Polen.
Trump wil zijn ideologische metgezellen in Europa dus bijstaan. Ik zie vier potentiële Nederlandse partners voor de Amerikanen: BBB, FVD, JA21 en PVV. Zij verzetten zich tegen de kosmopolitische wereldorde, klimaatbeleid en migratie. Net als Trump vrezen ze dat de Europese „beschaving” wordt „uitgewist”. Genoeg aanknopingspunten zou je zeggen, maar wegen die op tegen Trumps wangedrag op het wereldtoneel?
Volgens Kamerlid Henk Vermeer, die namens BBB gaat over Buitenlandse Zaken, is zijn partij interessant voor de Amerikanen, als zij zich willen mengen in de Nederlandse politiek. Maar die interesse is eenzijdig: Vermeer ziet niets in een bondje met Trump. „We regelen het zelf wel. Ze moeten zich niet bemoeien met wat wij doen.”
FVD-oprichter Thierry Baudet jubelde in 2024, toen Trump werd herkozen, dat het voelde „alsof ikzelf aan de macht ben”. Kamerlid Ralf Dekker van FVD voelt zich ideologisch nog altijd verbonden met de MAGA-beweging. „Ik ben het volledig met Trump eens dat je landen weer in hun eigen kracht moet zetten.” Maar van ‘America first’ wordt Dekker niet per se vrolijk. „Ik ben geen Amerikaan, ik wil Nederland first.” Bovendien, zegt hij een paar keer, zoeken de VS te veel de confrontatie op met Rusland. De blik van FVD is eerder op het oosten gericht dan op het westen.
JA21-leider Joost Eerdmans verklaarde Trump de „morele winnaar” van de verkiezingen in 2020 – die hij verloor. Maar sinds de Capitoolbestorming glijden de VS af, zegt JA21-Kamerlid Michiel Hoogeveen nu. Trump ondermijnt de vrijhandel en de NAVO, hoekstenen voor JA21. Het is volgens hem ook simpelweg „niet aan de Amerikanen om te beslissen wat er politiek gebeurt in Europa”. JA21 is geen partij van „fanboys”, zegt hij. Of is dat in elk geval niet meer.
Trump heeft nog maar één ‘fanboy’ over in Nederland: PVV-leider Geert Wilders. Dit weekend roemde hij Trump nog op radicaalrechtse conferenties in Dallas en Los Angeles. Al jaren hengelt Wilders op X naar aandacht van de president. De aanval op Venezuela veranderde dat niet. Wilders tweette op 3 januari, in de stijl van zijn idool: „Bang Boom Maduro gone.”
Op de NAVO-top in juni regelde Wilders een ontmoeting met Trump, ze maakten een selfie. Trump wist niet wie Wilders was en vond het achteraf vreemd dat dit Kamerlid zomaar toegang tot hem kreeg.
De relatie Trump-Wilders is als die tussen een groupie en een popster: pijnlijk eenzijdig. Dat heeft nu nog iets kolderieks, maar die verhouding kan in een handomdraai veranderen. Trump wil op rap tempo de liberale wereldorde slopen. Wilders zou hem, net als Orbán, AfD en PiS, graag helpen.
Liam van de Ven is politiek redacteur bij NRC en vervangt deze week Petra de Koning.
Source: NRC