Home

Een paar minuten vertraging? Dan minder loon. Maaltijdbezorgers in India staken voor ‘meer waardigheid’

Bezorging In New Delhi en andere grote steden in India kun je (bijna) alles laten bezorgen. Onlangs staakten bezorgers tegen de in hun ogen extreem hoge werkdruk en oneerlijke betaling.

Een maaltijdbezorger van Zomato tijdens het moesson-seizoen. Vertraging tijdens de bezorging betekent minder inkomsten.

De bestelde McShake is er nog niet. En dus moet maaltijdbezorger Anjar Alem (33) wachten bij het afhaalluik van een McDonalds in New Delhi. Hij houdt zijn helm erbij op. Na een paar minuten gaat zijn telefoon, de klant belt waar zijn bestelling blijft. Alem hangt op en lacht: „Hij was niet boos.” 

Voor Alem betekent de vertraging dat hij minder verdient, want hij krijgt uitloop niet vergoed van zijn werkgever. „Soms loopt het op tot drie kwartier.” De terugweg na een bestelling is ook voor zijn rekening. Als het meezit lukt het om een nieuwe bestelling te rijden, maar soms gaat hij met een leeg mandje op zijn brommer terug. 

In de Indiase grote steden is bezorging de laatste jaren steeds meer ingeburgerd geraakt. Niet alleen voor eten maar bijvoorbeeld ook voor printjes van documenten. Bedrijven zoals Zomato (maaltijden), Blinkit (boodschappen, prints, medicijnen) en Flipkart Minutes en Instamart (boodschappen) leveren bestellingen razendsnel. Een aantal van hen adverteert met bezorging binnen tien minuten. 

Maar het verzet tegen de werkomstandigheden groeit ook. Op Oudjaarsdag werd gestaakt na een oproep van meerdere vakbonden voor platformwerkers. Volgens de organisatoren deden 200.000 bezorgers mee door thuis te blijven, maar de bestuursvoorzitter van Eternal, het moederbedrijf van Zomato en Blinkit, maakte erna bekend dat de staking van die dag nieuwe recordaantallen bezorgingen niet had kunnen verhinderen.

Volgens Shalk Salauddin, de voorzitter van Telangana Gig and Platform Workers Union is het hoog tijd dat de bezorgers hun „waardigheid” terugkrijgen door ze eerlijk te betalen. In een verklaring schrijft hij dat de „extreme druk” om snel te leveren en „onrealistische doelstellingen” leiden tot „ongelukken en gewonden”. Volgens hem heeft de staking geleid tot meer maatschappelijke solidariteit met de bezorgers. Parlementariër Raghav Chadha van AAP (de partij die is ontstaan uit de anti-corruptiebeweging) maakte maandag bekend dat hij een dag als koerier voor Blinkit heeft gereden en binnenkort zijn bevindingen zal delen.

Maaltijdbezorger Anjar Alem (33) wacht op een vertraagde bestelling.

In de wijk Jangpura staat een groepje bezorgers te wachten voor de deur van een winkel. Ze werken tien tot twaalf uur per dag, vertellen ze. Wat ze bezorgen? Vooral de basics: aardappelen, uien, groente. Als een bezorger gewond raakt in het verkeer, belt het bedrijf waar ze voor werken een ambulance en betaalt daar ook voor, vertellen ze. Maar eenmaal afgeleverd bij het staatsziekenhuis ben je op jezelf aangewezen. Ongelukken zijn aan de orde van de dag. Vrijdag nog overleed een 27-jarige bezorger in een voorstad van Delhi als gevolg van een aanrijding.

Ultrakorte ritjes voor koeriers

Na de staking op Oudjaarsdag reageerde de bestuursvoorzitter van Eternal, Deepinder Goyal, op X. Goyal ontkende dat bezorgers stress krijgen van de korte levertijden. Zij kunnen de bezorgtijd die aan de klant wordt toegezegd, helemaal niet zien. Ze hoeven ook niet te haasten, schreef hij, want de afstand tussen winkel en klant is kort. Het nadeel daarvan, zeggen critici, is dat de koeriers dus ook niet veel verdienen aan die ultrakorte ritjes. Verkeersveiligheid is, schreef Goyal, een van de grootste uitdagingen voor „elk logistiek systeem”. Maar dat probleem kan alleen worden aangepakt door de wegenontwerpers, handhavers, klanten en bezorgbedrijven „ongeacht het platform waar ze mee werken”. Uit overheidscijfers blijkt dat onder bromfietsers de meeste doden en gewonden vallen in het verkeer.

Volgens Goyal, een veertiger die interviews geeft in een capuchontrui, is bezorgen „voor niemand een permanente baan”. Het jaarlijkse verloop onder bezorgers bij zijn bedrijven is 65 procent. Hij schreef op X dat de meeste mensen het „een paar maanden” doen en dan ander, meer stabiel werk zoeken. 

Manny (22, bruine blouse) bezorgt sinds twee jaar.

Maar dat geldt zeker niet voor iedereen, vertellen bezorgers in de wijk Jangpura. Zo doet Manny (22; hij zegt maar één naam te gebruiken) dit werk al twee jaar en hij „ziet geen andere optie” dan bezorger te blijven. Hij onderschrijft wat Goyal zegt; de boodschappen snel afleveren is geen probleem omdat de winkels vlakbij de klant zijn. Maar de slechte betaling is dat wel. 

En daar zit de kneep volgens econoom Vivek Kaul, die in een opiniestuk voor onafhankelijk nieuwsmedium Newslaundry betoogde dat de platformen in deze fase van hun ontwikkeling misbruik maken van de „wanhoop” van jonge Indiërs. Het doel van bedrijven zoals Zomato en Blinkit is op dit moment niet om een gezond bedrijf te zijn, schrijft hij, maar om de andere bezorgbedrijven weg te concurreren en als enige over te blijven „als de muziek stopt”.

Pas dan kunnen de prijzen die aan klanten worden gerekend voor bezorging omhoog en kan er nagedacht worden over betere betaling. „Tot die tijd”, aldus Kaul, „kunnen de bezorgbedrijven moeiteloos teren op jongeren die de 20.000 roepie (190 euro) per maand als aantrekkelijk zien tot ze na een paar maanden zijn opgebrand”.

Parkeerkosten worden niet vergoed

Anjar Alem combineert het bezorgen met werk als elektricien. Maar zelfs met twee banen komt hij moeilijk rond; samen met zijn vrouw heeft hij een dochter van anderhalf. Hij krijgt 20 roepie (19 eurocent) per bestelling, vertelt hij. Het lukt hem ook niet altijd zijn brommer gratis bij een restaurant te parkeren waar hij eten moet afhalen. Parkeerkosten krijgt hij niet vergoed. Ook benzine betaalt hij zelf. „Dan blijft er weinig over voor mij.” 

Dan ineens steekt een arm met twee papieren zakken uit het bestelraam van de McDonalds. Alem kan op pad. Terwijl rijke Indiërs in de weekends binnen blijven met de luchtfilters op vol vermogen, wurmen de koeriers zich door het drukke verkeer en de smog. Alem probeert provisorisch zijn luchtwegen te beschermen met een shawl over zijn neus en mond. „Maar”, hij trekt de huid onder zijn ogen naar beneden, „zie je hoe rood?” 

Schrijf je in voor de nieuwsbrief NRC Voorkennis

Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen

Source: NRC

Previous

Next