De belangrijkste weeffout in het onderwijs is het gegeven dat veel docenten slechts twee lesuren krijgen per week met hun klas. Waardoor het rooster voor docent én leerling als een flipperkast van eisen, toetsen en persoonlijkheden voelt.
Rianne Letschert, topvrouw uit het onderwijs, is de informateur op weg naar Jetten-1. Aan de informatietafel worden ingrijpende onderwijsplannen besproken, terwijl eenvoudige ingrepen zowel leerling als leraar rust, regelmaat en een prettige werkrelatie kunnen brengen. Gratis en voor niets.
D66 wil een verlengde gezamenlijke basisvorming om twee jaar langer te kunnen negeren dat leerlingen in zeer verschillend tempo leren. D66 hoopt, samen met de Onderwijsraad, dat meer leerlingen een kans maken op een hoger diploma, als ze niet al in de groep 8, maar pas in klas 2 een niveau-advies krijgen. Er zijn namelijk landen met een latere selectie en meer kansengelijkheid. Dat voor Engeland en de Verenigde Staten het omgekeerde waar is, weegt blijkbaar minder mee.
Over de auteur
Albert Mark van Leeuwen is docent maatschappijleer en natuur- en scheikunde.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
In ons systeem zou deze wijziging een extra splitsing betekenen. Na klas 2 zullen leerlingen massaal naar een ander schoolgebouw moeten om in niveauklassen les te krijgen. De gemixte klassen in de eerste en de tweede worden een zware test voor docenten als ik. Wij zien de leerlingen, anders dan op de basisschool, vaak maar 90 minuten per week. Kunnen we daarin rekening houden met de groeiende verschillen binnen de klas?
De toekomst is nooit zeker, maar ik voorzie veel moeite en weinig opbrengst. Terwijl het niveau van de leerlingen wereldwijd dramatisch daalt.
Verbetering kan veel eenvoudiger en is ook noodzakelijk zoals de Monitor Mentale Gezondheid van het RIVM en het Trimbos wederom laat zien. Nog steeds ervaart 45 procent van de leerlingen ‘(nogal) veel druk door school’. Het is in het rapport de belangrijkste voorspeller voor mentale strijd. Waarom verbieden we niet simpelweg al het huis- en leerwerk voor de maandag? Geef de jeugd hun weekend terug. Simpel en effectief, stress is vooral gevaarlijk als je tussendoor geen rust krijgt.
In dat kader heeft mijn school de telefoon uit de pauze verbannen en worden cijfers hoogstens éénmaal aan het eind van de schooldag gepubliceerd. Pure vooruitgang.
Volgens Trimbos en RIVM heeft ook het gebrek aan een goede relatie met klasgenoten en leraren een negatieve impact. Gebrekkige relaties drukken bij 30 procent van de leerlingen op het mentale welzijn. Dat terwijl in de overbelaste geestelijke gezondheidszorg steeds meer stemmen wijzen op de helende kracht van duurzaam contact. Daar zit precies mijn grootste frustratie als leraar; ik krijg geen tijd om een relatie met mijn leerlingen op te bouwen. Terwijl juist die relatie mij en de leerling motiveert, daar kan geen AI-bot aan tippen.
Het is de belangrijkste weeffout in het onderwijs; vele collega’s krijgen maar twee lesuren per week met hun klas. Waardoor het rooster voor docent én leerling als een flipperkast van eisen, toetsen en persoonlijkheden voelt. Hoe meer vakken per week, hoe dunner de relatie en hoe kleiner de kans dat iedere leerling wordt gezien.
De oplossing is dus niet ‘meer jeugdzorg op school’, zoals de VO-raad en Jeugdzorg in Nieuwsuur bepleiten. Pak de oorzaak van de problemen aan, die liggen bij de werkdruk en gebrekkige relaties. Verbeter die simpelweg door minder vakken meer in te roosteren.
Er is natuurlijk een reden waarom het aanbod nu versnipperd is. Binnenkort zijn er weer ‘open dagen’ en kan u op elke school zien dat ze dans, tekenen, filosofie en/of levensbeschouwing geven. We zien leerlingen toneelstukken opvoeren en horen verhalen over educatieve excursies. Ik vind het allemaal prachtig, echt. Zonder die krenten is ons onderwijs monotoon gericht op het verplaatsen van (wiskundige) taal.
Maar daar gaat het ook helemaal mis. We maken zowel leerlingen als leraren gek door dat brede aanbod allemaal in elk leerjaar van de onderbouw te proppen. Goed voor de aanmeldingen, slecht voor het leren.
Als je er als school voor kiest om ook ‘drama’ en ‘Spaans’ aan te bieden heb je mijn steun, maar ik heb wel één voorwaarde: ga er dan ook echt voor. Geef de leerling minimaal 2,5 klokuur per week met z’n docent. Want bij snippervakken ontbreekt de relatie en krijg je onpersoonlijke regels als: ‘te laat is te laat’, ‘te druk is eruit’ en ‘half goed is helemaal fout’.
Niet uit didactische overwegingen, maar om het systeem te redden. Geen meningsvorming, allemaal dezelfde meerkeuzevraag. Een collega verzuchtte: ‘Als ik bij elke klas een uur extra kreeg, zou ik meteen meer gaan werken, maar in mijn hoofd heb ik geen ruimte voor nóg een nieuwe klas.’
Scholen hebben veel vrijheid bij het samenstellen van het rooster dat ze aan de jeugd opleggen. Helaas kiezen ze massaal voor snippervakken om nieuwe leerlingen te verleiden. Daar verliezen leskwaliteit en goed werkgeverschap het van de concurrentieslag om nieuwe leerlingen.
In Den Haag verwacht iedereen dat de verantwoordelijke minister binnenkort Rianne Letschert heet. Daarom deze oproep aan de informateur: geef leerlingen naast leerplicht, ook het recht om te kunnen worden gezien. Daarvoor is een harde ondergrens aan contacttijd nodig. Geef elke docent minimaal 2,5 klokuur met elke leerling die aan hem of haar wordt toevertrouwd.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant