Elektriciteitscentrales hebben vorig jaar meer gas verbruikt dan in 2024. De centrales gebruiken gas om de schommelingen in de productie van wind- en zonne-energie op te vangen. De toename blijkt uit cijfers van de Gasunie, het overheidsbedrijf dat aardgas transporteert en opslaat.
De Gasunie transporteerde vorig jaar 63,4 miljard kubieke meter aardgas, 3,9 miljard kubieke meter meer dan het jaar daarvoor. Vooral op koude en donkere dagen in de winter werd flink meer gas getransporteerd. Op de dagen dat minder duurzame energie wordt opgewekt, vangen gascentrales een deel van deze vraag op.
Het totale gastransport is de laatste vijf jaar wel aan het dalen. 2024 is daar een uitzondering op, zegt directeur bij Gasunie Transport Services, Jeroen Zanting. "Dat het gastransport vorig jaar is gestegen komt voornamelijk doordat elektriciteitscentrales meer gas hebben verbruikt, de gasvoorraad aan het begin van 2025 erg laag was en weer aangevuld moest worden, en er meer gas is vervoerd naar Duitsland."
"Vergroening in de elektriciteitsindustrie is heel succesvol geweest, waardoor gas steeds vaker een balanceerrol heeft gekregen", aldus Zanting. "Gascentrales kunnen snel leveren en zijn daarom geschikt om de vraag naar stroom op onzekere dagen op te vangen, al zal het aantal momenten dat gas ingezet wordt steeds beperkter worden."
Voorheen kwam alle stroom uit kolen en gascentrales, maar dit verschuift steeds meer naar groene stroom. "Gas blijft onmisbaar, maar tegelijkertijd gebruikt Nederland inmiddels voor meer dan de helft stroom uit hernieuwbare bronnen", zegt Olof van der Gaag van de Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE). "Een recordhoeveelheid ten opzichte van voorgaande jaren."
"Nederland draait steeds vaker op zon en wind, maar die kun je niet zomaar aan- en uitzetten. Een betrouwbaar vangnet blijft daarom cruciaal", zegt Van der Gaag. Dat vangnet bestaat voor een groot deel nog uit kolen- en gascentrales, maar kan ook worden gecreëerd met biomassa, groene waterstof of het gebruik van een kerncentrale. "Biomassa is al ver ontwikkeld, dus op korte termijn is dit het voornaamste duurzame vangnet."
Vorig jaar werd voor het eerst meer vloeibaar gas (lng) geïmporteerd met schepen dan dat er lng via pijpleidingen naar Nederland kwam, met de Verenigde Staten als grootste leverancier. De lng-import steeg vorig jaar met meer dan een kwart.
Nederland heeft sinds het begin van de Oekraïne-oorlog in 2022 de import van Russisch gas afgebouwd. Daarnaast is het zogeheten Groningenveld gesloten voor gasproductie. Lng-import uit de Verenigde Staten en Qatar speelt sindsdien een steeds belangrijkere rol voor de Nederlandse, maar ook Europese gasvoorraad. Gas wordt nu via schepen aangevuld vanuit de VS en via de leidingen vanaf de havens in Rotterdam en Groningen naar Nederland en andere EU-landen vervoerd.
Door de inval in Oekraïne wordt de gasvoorraad scherp in de gaten gehouden. Vorig jaar is zo'n 21 procent meer gas opgeslagen dan een jaar eerder. Toch waren de voorraden aan het begin van de winter leger dan in voorgaande jaren. Volgens de Gasunie komt dit doordat de gasopslagen in het voorjaar van 2025 al relatief leeg waren.
Als je inzoomt op de cijfers voor de chemische industrie, zie je dat gastransport naar deze sector met 9 procent daalde. Deze trend is na de inval in Oekraïne verder versterkt. "Het zegt veel over de industriële activiteit en wordt gedreven door fabrieken die in Nederland zijn gesloten of stilstaan. Dat is nu nog meer zo dan aan het begin van de oorlog", zegt de directeur van de Gasunie.
Vorig jaar hebben veel chemiebedrijven in Nederland fabrieken moeten sluiten. Het gasverbruik van de industrie is daardoor afgenomen. "Het is een feit dat de industrie in Nederland een hogere energieprijs moet betalen dan in onze buurlanden en daardoor een concurrentienadeel hebben", zegt Van der Gaag.
Zanting benadrukt dat de Nederlander van deze cijfers niks heeft gemerkt. "De leveringszekerheid is afgelopen jaar nagenoeg 100 procent geweest, dus de mensen thuis met een aansluiting op het gasnet merken hier niks van."
Economie
Source: NOS nieuws