Door kinderen op school van warme lunches en bijbehorende voedings- en kooklessen te voorzien, wil TommyTomato een gezonde generatie creëren. ‘We willen van alle kinderen groente-eters voor het leven maken.’
Onder luide, opzwepende popmuziek worden bij de TommyTomato in Haarlem al vroeg in de ochtend duizenden groenterijke schoollunches opgewarmd, verpakt en daarna weggebracht. Met rode wangen en bezwete voorhoofden zetten de werknemers de maaltijden in de ovens, of ze sjouwen gevulde thermoboxen naar de bezorgbusjes.
De maaltijden worden bezorgd door gepensioneerden die willen blijven werken, vertelt leidinggevende Seppl Kretz (78). De zogenoemde health angels bezorgen de maaltijdboxen tot aan het klaslokaal en halen na de lunch alles weer op. ‘Mensen vinden het heel fijn om dit werk te doen. Ze komen op scholen en hebben contact met kinderen.’
Er werken honderdvijftig health angels bij de verschillende vestigingen. Naast de eerste hub en het hoofdkantoor in Haarlem, wordt er ook bezorgd vanuit Utrecht, Den Haag en Eindhoven. Er gaan maaltijden naar ruim dertigduizend kinderen op 360 basisscholen. Ze worden volgens een recept van TommyTomato de dag voor consumptie extern bereid, voorverpakt en bezorgd bij de hubs.
Het team begint ’s ochtends vroeg met het opwarmen van de maaltijden. In Haarlem staan dertig ovens, in elke oven passen 110 maaltijden. De ovens worden drie keer per ochtend gebruikt. Kretz: ‘Op onze drukste dag warmen we achtduizend maaltijden op.’
‘Het doel is dat we kinderen leren groente te eten’, zegt Bas Turk (45), mede-oprichter van TommyTomato. Hij en zijn compagnon Erik van der Plas (41) kregen ruim vijf jaar geleden het idee om warme lunches te bezorgen op scholen. ‘Wij dachten: dat is handig want die gaan toch nooit failliet. En je hebt een oneindige stroom klanten.’
Ze combineerden een aantal concepten: voedseleducatie, kooklessen en het verzorgen van warm eten. Om scholen zo veel mogelijk te ontzien, wilden ze de maaltijden warm bezorgen. Vanuit de sector werd gezegd dat zoiets niet kon. Ieder ander initiatief warmde het eten ter plekke op, vertelt Turk. ‘Het is een geluk dat we geen verstand hadden van wat we deden, anders waren we dit nooit begonnen.’
Dankzij een eerste investering konden Turk en Van der Plas een proef opzetten. Ze experimenteerden met verschillende methodes van bereiding, bezorging en warmhouden. Turk: ‘Maar het belangrijkste was dat we zagen wat het deed met de klas. Kinderen gingen met elkaar praten over het eten.’
Ook viel op dat er juist bij multiculturele scholen grote waardering was voor een warme lunch, in plaats van een broodmaaltijd. ‘Bij overwegend witte scholen vonden ouders het allemaal wel prima, terwijl ouders op meer diverse scholen heel blij waren met een alternatief voor die gekke boterham.’
De mening van ouders is belangrijk, want zij zijn uiteindelijk de klanten van TommyTomato. Als een school zich heeft aangesloten, is het aan de ouders om hun kind in te schrijven voor een of twee warme maaltijden per week. Zij betalen dan 3,35 euro (onderbouw) of 3,89 euro (bovenbouw) per lunch.
Ouders die dat niet kunnen opbrengen, krijgen de lunch vergoed door sponsors. Turk: ‘Daarvoor vragen we geen bewijs. Zo’n controle creëert een drempel voor ouders en kost bovendien veel tijd en geld.’
Het lijkt ook niet nodig. ‘Wij zijn juist positief verrast door ouders die toch íets willen bijdragen aan de maaltijden voor hun kind, ook al hebben ze maar weinig.’ En als iemand er toch misbruik van maakt? ‘Dat is dan een teken van emotionele armoede in plaats van financiële armoede. Het ergste dat er kan gebeuren is dat een kind gezond eet.’
Bij scholen met veel kinderen die in armoede leven, krijgen alle leerlingen de maaltijden gratis. Turk: ‘Dat zijn groepen met kinderen die normaal gesproken zonder lunch naar school gaan, of af en toe een pizzapunt meekrijgen. Scholen waar er een stuk brood in de kast ligt.’
Die gratis maaltijden kunnen worden aangeboden sinds er in 2022 vanuit Den Haag 100 miljoen euro vrijkwam voor lunch en ontbijt op school. Aanleiding voor de subsidie was een jongetje dat in de klas omviel van de honger, omdat hij een heel weekend niks had gegeten.
Zo veranderde het commerciële idee van TommyTomato in een maatschappelijke missie. Het bedrijf is officieel een sociale onderneming: de missie gaat voor de winst. Investeerders krijgen maximaal twee keer hun inleg terug. Turk: ‘Daarna vervalt het winstrecht en gaat het geld terug de maatschappij in.’
Om een wezenlijke verandering teweeg te brengen, verzorgt TommyTomato ook theorielessen over eten en kooklessen. ‘Kinderen moeten weten waarom ze eten wat ze eten’, legt Turk uit. ‘Met onze Soeperhelden (Bo Broccoli en Ali Aubergine) leren kinderen over de verschillende stoffen in groenten, en waar die goed voor zijn.’
De komende vijf jaar wil Turk met scholen samenwerken om een cultuurverandering op gang te brengen. ‘Nu is gemiddeld 40 procent van de broodtrommeltjes pure bagger, dat moet echt anders.’
De Onderneming
- TommyTomato
- Opgericht in 2020
- 265 werknemers
- 7 miljoen omzet in 2024
In deze wekelijkse rubriek vertellen ondernemers over hun bedrijf. Vandaag: TommyTomato, opgericht in 2020, met 265 werknemers en een omzet van 7 miljoen euro in 2024.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant