Voor daklozen is de winterperiode onzeker en bovenal koud. Buiten slapen is gevaarlijk vanwege de vrieskou, maar in de opvanglocaties is het drukker dan ooit. Hoe is het om dakloos te zijn tijdens de Nederlandse winters?
Een walm van sigarettenrook ontvangt de bezoekers van dak- en thuislozenopvang De Kloof in Amsterdam. In de ontvangsthal zitten langs de muren zo'n twintig daklozen aan picknicktafels. Uit de muziekboxen klinkt zachte jazzmuziek.
"Met dit aantal is het nog te overzien", zegt Jessica Hoogenboom, coördinator van de opvanglocatie. Het is een van de twaalf opvanglocaties die hulporganisatie De Regenboog Groep in Amsterdam beheert. "Normaal gesproken komen hier zo'n 45 daklozen per dag, maar de afgelopen dagen waren dat er zo'n 90."
Een van hen is de zeventigjarige Rick Webb uit Canada. Hij kwam in 1999 naar Nederland om mensen te leren werken met het internet, waarbij hij in Amsterdam werd opgevangen door Luke Salah. Hij bouwde er een praktijk op als computerdeskundige en hielp meer dan honderd Macintosh-gebruikers met technische vragen.
In die periode woonde hij antikraak in Nederland. Omdat de technologische ontwikkelingen steeds sneller gingen, werd zijn kennis over het internet overbodig. Hij kreeg steeds minder cliënten en raakte dakloos.
Rick zit nu in een van de kamertjes van opvanglocatie De Kloof. Hij draagt een zwarte muts en heeft een zwarte koptelefoon om zijn nek waar de plastic coating vanaf slijt. Zijn kleding, waaronder zijn groene, militaire broek, kreeg hij van de opvang. "Zeker met dit weer wil je niet nat worden, want dan krijg je het buiten nog sneller koud", vertelt hij.
De winter dwingt Rick voortdurend vooruit te denken om warm, droog en veilig te blijven. "Nat worden is het vervelendst, zeker met dit weer. Als mijn broek nat is, trekt de kou meteen door de stof heen", zegt hij. "En ik moet goed weten hoe laat ik bij welke locatie terecht kan voor eten."
In een bijruimte van De Kloof zit Charlie Rafaelm aan een beige tafel. Hij draagt een felrode pet en een zwarte jas. Al veertien jaar is hij dakloos. Hoewel het buiten koud is, voelt hij zich niet per se op zijn gemak in opvanglocaties. De opvanglocatie waar hij de afgelopen dagen sliep, is T6. Charlie is kritisch over die locatie. Volgens hem schiet de hygiëne tekort. "De toiletten zijn koud en vies, tegels liggen los en soms is er niet eens toiletpapier", zegt hij.
In de winter is het extra druk in dergelijke inloophuizen en nachtopvang locaties. Charlie moet dagelijks van plek naar plek trekken voor eten of een plek om overdag te zitten. "Daar word ik soms echt moe van", zegt hij. In de opvang ervaart hij weinig privacy en rust.
Soms kiest Charlie ervoor om, ondanks de kou, buiten te slapen. Door de drukte en, volgens hem, gebrekkige organisatie in opvanglocaties voelt hij zich daar prettiger. "Buiten kan ik tot mezelf komen, zonder die drukte en chaos van binnen."
Voor Rick vormen vooral de gladde bruggen in Amsterdam een probleem. Door sneeuw en ijs worden ze gevaarlijk. "Rond de jaarwisseling ben ik twee keer gevallen, onder meer op de Albert Cuypmarkt toen ik probeerde vuurwerk te ontwijken."
Volgens Hoogenboom begint de winterdrukte voor daklozen eerder en duurt deze langer dan vaak wordt gedacht. "Voor veel mensen begint het koude weer pas in december, wanneer overdag de handschoenen aan gaan en iedereen een muts op zet. Terwijl het voor daklozen in augustus al erg koud is in de avond", legt zij uit. "De aandacht voor daklozen is er vooral bij sneeuw, maar ook in koude maanden zonder sneeuw hebben veel mensen het zwaar."
Rick kampt ook met prostaatproblemen. In de winter is dat extra vervelend, omdat openbare toiletten dan eerder gesloten of kapot zijn. Soms moet hij wildplassen of ver lopen naar een urinoir. Ook moet hij precies weten hoe laat hij in bepaalde inloophuizen aanwezig moet zijn om op tijd eten te krijgen. Bij De Kloof moeten daklozen bijvoorbeeld voor 13.00 aanwezig zijn om in aanmerking te komen voor de lunch.
Toch heeft Rick manieren gevonden om de winter door te komen. Met een Cineville-pas, die hij van een vriendin kreeg, gaat hij tot tien keer per week naar de bioscoop. Zo blijft hij overdag warm en droog. Daarnaast draagt hij meerdere lagen kleding, zoals thermokleding, leggings, dikke sokken en een hoodie.
De deuren van De Regenboog Groep zijn nog altijd open voor dak- en thuislozen zoals Rick en Charlie. Voor veel daklozen is dat prettig, zeker met de winterse dagen die er nog aankomen.
Source: Nu.nl algemeen