Sneeuw Een dak moet ongeveer 56 kilo neerslag per vierkante meter aan kunnen. Dat is ongeveer 56 centimeter sneeuw. Afgelopen dagen zijn er meerdere daken ingestort na zware sneeuwval. Wat valt daartegen te doen?
Een groot deel van het dak van sportcomplex Hal22 aan de Zonnebaan in Utrecht is ingestort.
Het dak van het Utrechtse sportcentrum Hal22 stortte woensdagavond in, vermoedelijk als gevolg van een te zware sneeuwlaag. Meer sporthallen blijven donderdag uit voorzorg dicht. Hoe zit het met de bouwregels, en wat gaat de voorspelde sneeuw- en regenval de komende dagen voor gevolgen hebben? Zes vragen over de risico’s van sneeuw op de daken.
In sportcentrum Hal22 waren bezoekers rond 19.00 uur druk aan het sporten, toen het dak begon te kraken. Medewerkers gingen meteen over tot ontruiming van het complex, waarin onder meer padel- en squashbanen, een bowlingcentrum en een fitnesshal zijn gevestigd. Niet veel later kwam het dak naar beneden.
Omdat niet meteen duidelijk was of er nog mensen vastzaten onder het puin, rukten de hulpdiensten groot uit. Om 22.00 uur was duidelijk dat iedereen het pand op tijd had kunnen verlaten. Voor eigenaar Perry Overeem van de Utrechtse Horeca Groep, die de hal in 2022 samen met acteur Barry Atsma en oud-voetballers Marco van Basten en Frank Rijkaard opende, was dat een opluchting, zo zei hij tegen meerdere media. „Verder is het vreselijk. Het is een stukje levenswerk.” Of het pand nog te redden valt, moet nog blijken.
Vermoedelijk is de dakconstructie bezweken onder het dikke pak sneeuw, al moet dat nog verder worden onderzocht. Overeem wilde er woensdag nog geen uitspraken over doen, en was donderdagmiddag te druk met de nasleep van de instorting om te reageren.
Het gebeurt vaker dat daken in Nederland na hevige sneeuwval inzakken. Zo sneuvelden afgelopen weekend twee tentdaken van tijdelijke ijsbanen in Epe en Vught, bezweken woensdag een kassencomplex in Waspik en een buitenruimte van een Welkoop-filiaal in Oosterwolde, en stortten woensdag daken in van een Zaltbommels transportbedrijf en een koeienstal in Hilversum. Ook bij deze locaties wordt de oorzaak nog onderzocht.
Hoeveel sneeuw een dak aan moet kunnen, hangt af van de functie van het gebouw. Zo staan in het bouwbesluit strengere regels voor locaties waar instorting gevaren oplevert voor mensenlevens, zoals concertzalen en hoogbouw, dan voor bijvoorbeeld kassen of industriegebouwen. De „ruime vuistregel” is dat een dak minimaal 56 kilo neerslag per vierkante meter aan moet kunnen, legt Wico Ankersmit, directeur van de vereniging Bouw- en Woningtoezicht Nederland (BWT) uit. Dat komt neer op een hoogte van 56 centimeter verse sneeuw.
In Utrecht is de afgelopen dagen minder dan 56 centimeter sneeuw gevallen. Ankersmit: „Ik durf dus al snel de conclusie te trekken dat er iets niet goed was in het gebouw. Dat kan een constructiefout zijn, dat kunnen bouwfouten zijn.” Door de wind of de vorm van het dak is de sneeuw mogelijk gaan ophopen en een kuil ontstaan, schetst hij. „Zo kan de belasting op bepaalde punten zwaarder zijn geworden.”
Vooral panden met een lichte dakconstructie. „Dan moet je denken aan sporthallen en loodsen”, zegt Ankersmit. Hoewel die moeten voldoen aan de technische vereiste om 63 kilo neerslag te kunnen dragen, rust het dak vaak op één grote overspanning. „Je wil natuurlijk geen kolommen in een sporthal. Hoe groter het oppervlakte, hoe eerder het risico dat er toch iets met het dak gebeurt.”
Meerdere gemeenten houden sinds donderdag binnensportlocaties uit voorzorg gesloten. Zo zijn in Tilburg niet alleen de gymlokalen, maar ook ijsbanen en zwembaden tot nader order dicht. Ook in Dongen en Maarssen gaan sporthallen in ieder geval donderdag niet open. Daarnaast waren de Ikea-vestigingen in Groningen, Utrecht en Breda donderdag dicht. „Uit voorzorg, er is geen instortingsgevaar”, benadrukt een woordvoerder. Het bedrijf bekijkt volgens een sneeuwprotocol per dag of de winkels weer opengaan.
Het dak van het Utrechtse sportcomplex Hal22 stortte woensdag in, vermoedelijk als gevolg van het pak sneeuw dat de afgelopen dagen viel.
Een ander risico vormen zonnepanelen op daken. „Daken van industrie- en sporthallen zijn de laatste jaren volgelegd met zonnepanelen. Dat is een vergunningsvrije bouwactiviteit, maar zorgt wel voor extra belasting”, zegt Ankersmit. Een gebouweigenaar moet zelf bepalen of de dakconstructie sterk genoeg is om daarnaast ook nog een grote hoeveelheid neerslag aan te kunnen, maar dat gebeurt niet altijd. „Toen het in 2021 flink sneeuwde, zagen we meerdere instortingen van daken die ook redelijk vol lagen met zonnepanelen”.
Ja. De richtlijnen zijn Europees bepaald en per land toegespitst op de klimaatomstandigheden „In Oostenrijk kun je zo twee meter sneeuw hebben, dat is hier ondenkbaar”, vindt Ankersmit. „Wij hebben dan weer sterkere gebouwen aan de kust, omdat daar een hardere wind kan waaien.” Bij de totstandkoming van die richtlijnen zit altijd een afweging tussen de kosten en de noodzaak: hoe steviger een gebouw moet zijn, hoe meer of duurder materiaal moet worden gebruikt.
Donderdag zijn de temperaturen iets boven nul, maar de komende dagen wordt meer vrieskou, (natte) sneeuw en regen verwacht. „Dat gaat extra risico’s meebrengen”, denkt Ankersmit. „Als ontdooiende sneeuw weer bevriest en daarbovenop nieuwe sneeuw valt, kan de soortelijke massa drie keer zo zwaar worden als bij enkel verse sneeuw.” Het lijkt dan mee te vallen met de sneeuw op het dak, maar de belasting is dan toch hoog. „Een dak kan dan sneller bezwijken.” Eigenaren van gebouwen met lichte dakconstructies doen er volgens hem nu al goed aan om hun daken sneeuwvrij te maken.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC