Gokken of beleggen Bij Polymarket kan je op werkelijk alles wedden. Bijvoorbeeld op de vraag of de Venezolaanse president vóór eind januari zou zijn afgezet. En je winst krijg je in crypto. Is dit gokken of beleggen?
Een billboard van Polymarket over de Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2024, tussen Joe Biden, die toen nog kandidaat was, en Donald Trump, in New York.
De persoon die een paar uur voor de ontvoering van Maduro ruim 32.000 dollar inzette op de mogelijkheid dat de Venezolaanse president vóór eind januari zou zijn afgezet, is nu vier ton rijker. De weddenschap liep via voorspellingenmarkt Polymarket, en heeft na de gewelddadige Amerikaanse actie een duidelijke winnaar gekregen. De winst is automatisch uitgekeerd.
Op de site van Polymarket is te zien waar deze gokker nog meer op inzet. Zo verwacht-ie voor het einde van de maand een Amerikaanse invasie in Venezuela. En dat Trump de speciale bevoegdheden zal gebruiken die hij in oorlogstijd heeft. Voor Groenland lopen talloze vergelijkbare weddenschappen.
Polymarket is een online platform – site en app – waarop gebruikers weddenschappen met elkaar kunnen aangaan over de uitkomst van allerlei gebeurtenissen, bijvoorbeeld sportwedstrijden of verkiezingen. Gebruikers kunnen zelf een voorspelling aanmaken of inzetten op weddenschappen die anderen hebben geformuleerd. Polymarket is de bekendste voorspellingenmarkt, maar er zijn er meer. In de Verenigde Staten is bijvoorbeeld ook Kalshi groot.
In de VS kregen de voorspellingenmarkten een enorme impuls rond de jongste presidentsverkiezingen. Wie de inzetten op Polymarket en Kalshi in de gaten hield, kon de winst van Donald Trump eerder voorzien dan wie bijvoorbeeld CNN zat te kijken en de exitpolls volgde. Inmiddels zijn grote nieuwsmedia in de VS samenwerkingsverbanden aangegaan met voorspellingenmarkten.
Ook vanuit Nederland worden weddenschappen via deze markten afgesloten, rondom de afgelopen parlementsverkiezingen voor enkele tientallen miljoenen euro’s. Onduidelijk is of dat legaal is. De Kansspelautoriteit is kritisch. De toezichthouder doet onderzoek en is in gesprek met Polymarket, zegt een woordvoerder. De vraag waar het om draait: is dit puur gokken, of moet je het vergelijken met voorspellen en beleggen?
Bart Mol neigt naar het laatste. Hij is cryptovaluta-analist en presenteert de podcast Satoshi Radio. Om Polymarket uit te proberen heeft hij rond de jongste Nederlandse verkiezingen aan een paar weddenschappen meegedaan. Door te voorspellen dat Rob Jetten het zou winnen van Geert Wilders, verdubbelde hij zijn inzet van ongeveer 250 euro.
Wedden op Polymarket is anders dan een pure loterij, legt hij uit. Je moet bij die weddenschappen nadenken; informatie geeft je een voorsprong. „En je wedt niet tegen ‘het huis’, maar tegen de markt [de inzetten van andere gebruikers].” Daardoor kun je je kansen beter beoordelen.
De voorspellingenmarkten lijken zo op financiële markten en cryptobeurzen, die dag en nacht vraag en aanbod tonen en het effect daarvan op de prijsvorming. Dat is transparanter en rationeler dan gokken. De inzetten bij de talloze weddenschappen zijn bovendien te lezen als graadmeter voor de opvattingen over bepaalde onderwerpen. Je kunt er informatie uit halen, zegt Mol. „Maar”, voegt hij eraan toe, „het vóélt wel als gokken.”
De homepage van Polymarket oogt als een nieuwssite. Hij staat bol van de actualiteit, platgeslagen tot weddenschap. Geopolitiek is nu populair. Zal er nog een land voor 31 maart Somaliland erkennen? Is Khamenei op 30 juni nog hoogste leider van Iran? Trekt Trump de VS uit de NAVO terug voor 31 december 2027? Van de deelnemers aan een weddenschap over de inname van Groenland door Trump denkt 15 procent dat dit voor 2028 zal gebeuren. Een percentage dat op 7 januari langzaam steeg.
De marktplaats is gebouwd op dezelfde techniek die onder cryptovaluta ligt. Je hebt die digitale valuta ook nodig om mee te wedden, maar doordat je die gelijk met je weddenschap via PayPal of een creditcard kunt aanschaffen, merk je dat amper. De weddenschappen worden vastgelegd op een blockchain, een openbare en onveranderlijke online database. Via smart contracts, virtuele robotjes die automatisch opdrachten uitvoeren, wordt de uitbetaling na een weddenschap geregeld. Polymarket krijgt zo’n 2 procent van de winst.
Maar voordat winst wordt uitgekeerd, moet de uitslag wel duidelijk zijn: een ‘ja’ of een ‘nee’. Je kunt niet een beetje zwanger zijn, een beetje winnen bij voetbal, of een beetje een land veroveren – zoals nu gebeurt bij Venezuela.
Een weddenschap op Polymarket is in feite een digitale versimpeling van de echte, complexe en veelkleurige wereld. En daarmee kan de gok een bron van conflict worden als het in de echte wereld ook ingewikkeld wordt en bijvoorbeeld rechters een oordeel moeten vellen. Polymarket heeft spelregels om te beslissen wie heeft gewonnen, maar probeert te voorkomen dat die nodig zijn. Beter zijn de weddenschappen helder geformuleerd en staat erbij op welke datum en op basis van elke bron de uitslag vast komt te staan. Een onduidelijke weddenschap leidt altijd tot gedoe.
In de commentaren onder een weddenschap op Polymarket over een Amerikaanse invasie van Venezuela wordt nu flink gediscussieerd. Want wanneer heet iets een invasie, en wanneer is die geslaagd? Hoeveel grondgebied moet je daarvoor besturen? Bij wie ligt de macht? Trumps claim dat de Amerikanen Venezuela ‘runnen’ volstaat niet, heeft Polymarket geoordeeld. Er moet volgens het platform een militair offensief zijn om het bestuur van een deel van het land in handen te krijgen. Daar zijn lang niet alle deelnemers aan de weddenschap het mee eens.
Het is gissen wie de voornaamste gebruikers zijn van de voorspellingenmarkten. Op basis van anekdotisch bewijs liggen enkele veronderstellingen voor de hand: het zijn vooral mannen van onder de veertig; mensen die het leuk vinden met cryptovaluta te speculeren, te gamen en te beleggen. „Het cryptovolk dat een dopamine-rush najaagt en graag snel geld wil verdienen is hiernaartoe getrokken”, ziet crypto-analist Bart Mol.
De overlap met gamers, beleggers en cryptospeculanten blijkt ook uit de aard van de bedrijven die van de populariteit van voorspellingenmarkten hopen te profiteren. Beleggingsapp Robin Hood heeft tegenwoordig een ingebouwde voorspellingenmarkt, in samenwerking met Kalshi. Je kunt in de app cryptovaluta kopen of aandelen, waarmee je bijvoorbeeld speculeert op wijziging van het Amerikaanse rentetarief. Maar op een beslissing daarover kun je dus ook wedden.
De ceo van gamingplatform Roblox, David Baszucki, is een „enorme fan” van voorspellingenmarkten, omdat ze volgens hem razendsnel accurate informatie kunnen opleveren. Dat zegt hij in een recent interview met de New York Times. Hij fantaseert daarin over integratie van voorspellingenmarkten in Roblox, dat veel jonge gebruikers heeft. Als het legaal kan, lijkt hem dat een nuttige vorm van financiële educatie, zegt hij.
De snelle groei van de voorspellingenmarkten leidt in Amerika tot debat. Journalist Max Read, die er veel over publiceert, ziet op platformen als Polymarket en Kalshi vooral jonge mannen met rechtse en reactionaire ideeën. Vergelijkbaar met die op een sociaal medium als X. Dat baseert hij vooral op de commentaren onder de weddenschappen.
Read noemt die opmars onderdeel van wat hij de „male suckerfication crisis” heeft gedoopt, een proces waarin met name jonge mannen die veel online zijn worden bespeeld en beïnvloed door influencers, podcasters, cryptomiljonairs en figuren als Elon Musk. Dat komt uiteindelijk politici als Donald Trump ten goede, en vult de zakken van ondernemers in de uitdijende sector van gokken en gerelateerde activiteiten.
Aandelenmarkten zijn gereguleerd. En de cryptowereld inmiddels ook ten dele. Wat de status van voorspellingenmarkten is, is nog een stuk vager. Wie harkte bijvoorbeeld vier ton binnen op basis van een goede voorspelling over het einde van het bewind-Maduro? Werkt die persoon bijvoorbeeld in het Witte Huis, met voorkennis van de operatie?
Pogingen de identiteit te achterhalen zijn vooralsnog mislukt. Hij of zij noemde zich eerst Burdensome-Mix, maar heeft de naam nu veranderd in een lang rij cijfers en letters, vergelijkbaar met het ‘rekeningnummer’ van een cryptowallet.
Nadat de winst van Donald Trump eerder goed was voorspeld op de voorspellingenmarkten kwam er in de VS een golf aan positieve berichten over het fenomeen. De teneur daarvan was dat mensen veel betrouwbaarder blijken als ze hun opvattingen delen door er ook eigen geld op in te zetten. En mensen die verstand van zaken hebben – of voorkennis – kunnen daar via de weddenschappen financieel beter van worden. Zo zouden de voorspellingenmarkten de ‘wijsheid van de massa’ kunnen aftappen.
Met dit „hyperkapitalistische narratief” heeft de Leidse politicoloog Tom Louwerse weinig, zegt hij telefonisch. Hij is maker van de Peilingwijzer, die de uitkomsten van diverse Kamerzetelpeilers samenvoegt. De voorspellingenmarkten zijn vaak redelijk accuraat, zegt hij, maar niet perfect. Ze moeten bovendien niet verward worden met opiniepeilingen, want ze meten niet hetzelfde.
Wie een weddenschap aangaat en daar geld mee hoopt te verdienen, laat zijn inzet niet alleen beïnvloeden door zijn politieke analyse, maar ook door hoe anderen handelen. En dat maakt de voorspellingenmarkten minder accuraat en informatief, blijkt uit een recente wetenschappelijke publicatie. Onderzoekers analyseerden daarvoor ruim 2.500 weddenschappen rondom de Amerikaanse presidentsverkiezingen. In totaal was daar 2,4 miljard dollar mee gemoeid.
Wat Louwerse betreft zijn die markten daarom „een interessant experiment” en een „aardig tijdverdrijf” – maar niet meer dan dat.Bij de Nederlandse verkiezingen bleek al snel dat de voorspellingenmarkten zich hier minder goed lenen voor duidelijke voorspellingen dan in Amerika. In de VS gaat de keuze immers tussen slechts twee partijen, en zweven relatief weinig kiezers.
Wie naar de markten kijkt ziet de koers van de verschillende ‘voorspellingsaandelen’, zegt Louwerse. ,,Maar geen verklaringen voor stemgedrag. Dat vind ik een gemis. Ik wil sowieso minder aandacht besteden aan dagkoersen en meer aan verklaringen.”
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC