Na de arrestatie van de Venezolaanse president Maduro heeft de Amerikaanse president Trump de mogelijkheid van interventie in andere Latijns-Amerikaanse landen geopperd.
Hij beschrijft zijn plannen als onderdeel van de "Donroe"-doctrine, een herinterpretatie van een meer dan 200 jaar oude Amerikaanse strategie voor het buitenlands beleid.
Waar komt de naam "Donroe" doctrine vandaan?
De naam was oorspronkelijk ironisch bedoeld en is gebaseerd op de Monroe-doctrine, die meer dan 200 jaar geleden werd geformuleerd door de toenmalige Amerikaanse president James Monroe. De New York Post nam de term iets meer dan een jaar geleden over en hernoemde hem tot "Donroe"—de nieuwe beginletter staat voor de D in "Donald". De Amerikaanse president lijkt de naam wel te waarderen; na de Amerikaanse militaire actie in Venezuela gebruikte hij zelf de term 'Donroe'.
Wat was de Monroe-doctrine?
De doctrine werd in 1823 geformuleerd door James Monroe. Het voornaamste doel van deze president was om Zuid-Amerika te beschouwen als een economisch expansiegebied voor de Verenigde Staten. Veel landen hadden zich in die tijd onafhankelijk gemaakt van de Europese koloniale machten Spanje en Portugal en zochten hun eigen weg naar ontwikkeling. Het was belangrijk voor de Verenigde Staten om invloed uit te oefenen op deze landen – die zij beschouwden als hun "achtertuin".
Tegelijkertijd stelt de Monroe-doctrine dat de Amerikanen zich niet willen bemoeien met Europese aangelegenheden. Dit werd bijvoorbeeld duidelijk tijdens de Eerste Wereldoorlog – hoewel de VS wel met eigen soldaten ingrepen, gebeurde dit pas in april 1917, ongeveer anderhalf jaar voor het einde van de oorlog. Deze interventie van de VS wordt beschouwd als het einde van de Monroe-doctrine, die meer dan 90 jaar van kracht was geweest.
Hoe serieus neemt de VS deze doctrine?
Kennelijk zeer serieus. De doctrine maakt deel uit van de nieuwe, onlangs gepubliceerde Amerikaanse veiligheidsstrategie . Daarin staat: "Na jaren van verwaarlozing zullen de Verenigde Staten de Monroe-doctrine herbevestigen en handhaven om de Amerikaanse dominantie op het westelijk halfrond te herstellen."
Minister van Defensie Hegseth onderschrijft deze doctrine eveneens. In een toespraak tot rekruten zei hij dat president Trump in 2026 de dominantie en afschrikking in het Amerikaanse continent zou herstellen.
Wat zou dit kunnen betekenen voor het gedrag van de VS?
Als een nieuwe Monroe/Donroe-doctrine consequent zou worden toegepast, zou dat betekenen dat de VS zich primair zouden concentreren op hun afgebakende invloedssfeer, waardoor andere regio's – zoals Europa – min of meer aan hun lot zouden worden overgelaten. Bestaande allianties zoals de NAVO zouden ook aan betekenis inboeten. Dit zou concrete gevolgen hebben voor de Amerikaanse steun aan Oekraïne in de strijd tegen Rusland. De VS zouden zich op dit vlak verder kunnen terugtrekken.
In interviews heeft de Amerikaanse president Trump al laten doorschemeren welke landen hij in de toekomst wil aanpakken. Na de arrestatie van Maduro zei Trump dat Colombia ook "erg ziek" was en geregeerd werd door een zieke man die graag cocaïne produceerde en verkocht aan de Verenigde Staten. Hij voegde eraan toe dat Colombia dat niet lang meer zou blijven doen.
Er zal waarschijnlijk ook iets met Mexico moeten gebeuren, ondanks zijn waardering voor de president van dat land. Mexico wordt volgens hem echter gecontroleerd door drugskartels. Bovendien blijft hij annexatie van Groenland aanhalen. Trump verklaarde dat er Russische en Chinese schepen rondom Groenland aanwezig zijn. Groenland is volgens hem daarom noodzakelijk voor de nationale veiligheid van de VS, vooral omdat de Denen deze dreiging niet het hoofd zouden kunnen bieden.
De Amerikaanse politicoloog Andrew Denison denkt dat het mogelijk is dat de VS zich eerst op Cuba zullen richten. In een interview met de radiozender Deutschlandfunk zei Denison dat Cuba zich nu in een heel andere positie bevindt zonder zijn bondgenoot Venezuela. Mocht de VS daar ingrijpen, dan zouden de leiders in China en Rusland dat niet negeren. Ook dat is onderdeel van de Amerikaanse doctrine: de invloed van China en Rusland in de Amerikaanse invloedssfeer beteugelen.
Wat zijn de gevolgen voor Europa?
Europa zou veel meer op zichzelf aangewezen kunnen raken dan voorheen – de VS als belangrijke militaire partner zouden steeds minder relevant worden. SPD-buitenlanddeskundige Stegner zei op de radiozender Deutschlandfunk dat het gedrag van veel Europese politici richting de VS tot nu toe puur opportunistisch is geweest. Het volgt het principe: "Laten we Trump niet voor het hoofd stoten, want we hebben hem nog steeds nodig." Maar dat kan niet de maatstaf zijn.
Stegner adviseerde Europese staatshoofden en regeringsleiders om de samenwerking te verbeteren en zich te richten op hun eigen sterke punten. Duitsland zou bijvoorbeeld zijn positie als middelgrote macht kunnen benutten en beschikt bovendien over een sterke economie die ingezet zou moeten worden. Samenwerking met landen die op gelijke voet toegankelijk zijn, is essentieel. De SPD-politicus noemde Canada en Japan specifiek als voorbeelden.
Source: Fok frontpage