Oekraïne Zowel de chef van de Oekraïense veiligheidsdienst als de minister van Defensie moeten het veld ruimen. De personeelswissel volgt op de benoeming van een nieuwe stafchef van Zelensky. De president wil schoon schip maken na een corruptieschandaal in de energiesector.
President Volodymyr Zelensky (l)) en Vasyl Maliuk, 5 januari.
In een grote personeelswissel heeft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky generaal Vasyl Maliuk, het hoofd van de Oekraïense veiligheidsdienst SBOe die bekendheid verwierf met spectaculaire operaties achter de Russische linies, de wacht aangezegd. Hoewel Maliuk zich volgens bronnen stevig zou hebben verzet tegen zijn ontslag, maakte hij zijn overstap maandag zelf wereldkundig in een bericht op het Telegram-kanaal van de SBOe. „Ik verlaat de post van hoofd van de Veiligheidsdienst. Ik blijf binnen het systeem om asymmetrische speciale operaties van wereldklasse uit te voeren, die de vijand maximale schade zullen blijven toebrengen”, schreef Maliuk. Zijn vertrek volgt op de benoeming, afgelopen vrijdag, van Kyrylo Boedanov tot Zelensky’s nieuwe stafchef. Yevhen Chmara, hoofd van een andere SBOe-afdeling, is benoemd als interim chef van de dienst.
De 42-jarige Maliuk was onder meer het brein achter Operatie Spinnenweb, waarbij vorig jaar in Russische vrachtwagens verstopte drones aanvallen uitvoerden op militaire doelen in het noorden van Rusland. Bij de maandenlang voorbereide operatie zouden tenminste tien Russische militaire vliegtuigen zijn vernietigd en enkele tientallen zijn beschadigd. Ook organiseerde Maliuk verschillende aanvallen op de (Russische) Krim-brug. Hij vocht sinds 2014 in het Oekraïense leger, werkte binnen de antiterreur- en anti-corruptiediensten en was in de begindagen van de invasie kortstondig viceminister van Binnenlandse Zaken.
Hoewel Zelensky geen directe reden gaf voor Maliuks ontslag, lijkt zijn vertrek verband te houden met het grootschalige corruptieschandaal dat eind vorig jaar aan het licht kwam. Volgens bronnen van de krant Ukrainska Pravda zou Maliuks ontslag een poging zijn van Zelensky om zich te distantiëren van de kring van zijn voormalige stafchef en vertrouwenspersoon Andriy Jermak, die eind vorig jaar het veld moest ruimen vanwege het corruptieschandaal. Volgens de krant zou de kring rond Maliuk in diens ontslag echter een wraakactie zien van Jermak. Zelensky hield zich op de vlakte en zei na vier jaar oorlog behoefte te hebben aan „nieuwe gezichten”.
Mihaylo Fjodorov, de nieuwe minister van Defensie van Oekraïne.
Een nieuw gezicht komt er, met instemming van het parlement, ook op Defensie. Daar zal de vorige zomer benoemde minister Denis Shmyhal plaatsmaken voor Mihaylo Fjodorov, sinds 2019 minister voor Digitale Transformatie en kortstondig vicepremier.De 34-jarige Fjodorov is de enige minister die het al die jaren heeft volgehouden op één post. Hij boekte succes met de digitalisering van publieke dienstverlening en de ontwikkeling van drones en militaire technologie. Daarnaast was hij in 2019 een drijvende kracht achter Zelensky’s presidentscampagne en kwam hij in 2024 uit de bus als de enige minister die „meer vertrouwen dan wantrouwen” wekte bij de Oekraïense bevolking, aldus een profiel van The Kyiv Independent.
Met de personeelswisselingen lijkt Zelensky zich voor te bereiden op mogelijke presidentsverkiezingen, een belangrijk punt in de slepende vredesonderhandelingen met de VS en Rusland. Onder zware druk van de Amerikaanse president Donald Trump zei Zelensky afgelopen december bereid te zijn zowel een referendum in de Donbas als landelijke presidentsverkiezingen te organiseren, hoewel de Oekraïense grondwet dit in oorlogstijd verbiedt en een groot deel van de Oekraïense kiezers buiten Oekraïne verblijft. Dat Zelensky de verkiezingen zal winnen, is bovendien verre van zeker. Los van de logistieke obstakels wordt gevreesd voor Russische inmenging in de stembusgang.
Source: NRC