Het aantal reorganisaties nam recent flink toe, met name in de financiële sector. Vaak wordt de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) als reden genoemd. Experts zetten daar vraagtekens bij en zien die reden vooral als een veelgebruikt excuus.
"Er zijn dit jaar fors meer reorganisaties", zegt arbeidsmarktdeskundige Rob Witjes van uitkeringsinstantie UWV. Technologie en de opkomst van AI worden als voornaamste reden genoemd.
Volgens het UWV, waar bedrijven hun ontslagen moeten melden, zijn in de eerste negen maanden van dit jaar 267 meldingen binnengekomen. In totaal gaat het om 18.454 werknemers van wie de baan op de tocht staat. In 2024 werden 254 reorganisaties gemeld bij het UWV. Daarbij verloren 18.609 mensen hun baan.
"Maar wij zien dat bedrijven vooral last hebben van oplopende kosten door hogere lonen voor werknemers en stijgende energieprijzen", zegt Witjes. "Bovendien hebben ze te maken met economische onzekerheid."
De hardste klappen vallen momenteel in de financiële sector. Zo gaat ING tot eind volgend jaar tot 950 banen schrappen in Nederland, onder meer omdat functies kunnen worden vervangen door AI.
Pensioenuitvoerder APG maakte bekend tot 2030 ruim duizend voltijdbanen te schrappen. Het bedrijf noemt automatisering, AI en "standaardisering in het vernieuwde stelsel" als mogelijkheden om de pensioendienstverlening "efficiënter" uit te voeren.
Eerder kondigde ABN AMRO al een flinke reorganisatie aan, waardoor voor 2028 zo'n 5.200 banen zullen verdwijnen. Topvrouw Marguerite Bérard denkt dat AI het werk van medewerkers kan overnemen.
In de Europese bankensector dreigen de komende jaren meer dan 200.000 banen te verdwijnen, doordat banken steeds meer gebruikmaken van AI. Dat meldde zakenkrant Financial Times onlangs op basis van onderzoek door de Amerikaanse zakenbank Morgan Stanley. Ook gaan banken volgens het onderzoek door met het sluiten van vestigingen, omdat steeds meer online wordt gebankierd.
Volgens statistiekbureau CBS maken steeds meer Nederlandse bedrijven gebruik van AI bij hun werkzaamheden. Het gaat dit jaar om een op de zes bedrijven, wat een verdubbeling is ten opzichte van twee jaar geleden. Het gaat om zowel grote als kleine ondernemingen.
Dat betekent dat nog maar heel weinig bedrijven gebruikmaken van AI, constateert CEO Geert-Jan Waasdorp van arbeidsmarktonderzoeker Intelligence Group. "Kunstmatige intelligentie wordt vaak gebruikt als argument om te reorganiseren. Maar als we het gebruik van AI vergelijken met de Verenigde Staten, is het verschil enorm."
"Daar lopen ze anderhalf jaar voor en zijn de gevolgen zichtbaar. Zo is er grote vraaguitval in sectoren als de ICT en communicatie. Die ontwikkelingen zien we hier nog niet."
Maar dat betekent niet dat er de komende jaren geen banen gaan verdwijnen in ons land vanwege de opkomst van AI, meent Waasdorp. "Vooral werknemers in de zakelijke dienstverlening lopen nu te zweten. Callcenters, accountantskantoren, consultancybedrijven, bijna alle sectoren zullen er last van krijgen."
Arbeidsmarktdeskundige Witjes benadrukt dat de inzet van AI mogelijkheden biedt om bepaalde problemen op korte termijn op te lossen. "Maar dat betekent ook dat er nieuwe functies bij komen en taken veranderen. Dat raakt het hele bedrijf. Het is dan ook verstandig om AI goed te implementeren om efficiënter te kunnen werken."
Volgens Witjes is AI ook geen tovermiddel. "Het is een van de manieren om kosten te besparen. Maar het is vooral belangrijk om goed te kijken wat dit voor het personeel betekent."
Source: Nu.nl economisch