Venezuela Tijdens zijn persconferentie liet Donald Trump zaterdag doorschemeren dat de Amerikaanse inval in Venezuela niet alleen om drugs en migratie, maar ook om olie te doen is. Wat is het belang van Venezolaanse olie, en waar komt Trumps obsessie vandaan?
Een protestbord met de tekst "De Amerikaanse droom is een wereldwijde nachtmerrie, handen af van Venezuela" bij de Amerikaanse ambassade in Brussel.
De Amerikaanse president Trump heeft zaterdag laten zien wat experts al langer vermoedden: hij is geobsedeerd door Venezolaanse olie en daar komt (deels) zijn agressie tegen Venezuela vandaan. Het ging hem al die tijd niet (alleen) om drugs en migratie, wat hij eerder zelf steeds suggereerde. Trump wil de onbenutte gigantische rijkdom domineren waar Venezuela letterlijk bovenop zit. De grootste oliereserves ter wereld.
Nadat Trump zaterdag de Venezolaanse president Nicolás Maduro en diens vrouw had laten ontvoeren uit hun safe house, zei hij tegen journalisten: „We gaan onze zeer grote Amerikaanse oliemaatschappijen, de grootste ter wereld, inschakelen. Zij zullen miljarden dollars investeren, de zwaar beschadigde olie-infrastructuur herstellen en zo geld gaan verdienen voor het land.” En: „Het zal ons niets kosten, want het geld dat uit de grond komt is zeer aanzienlijk. We krijgen alles wat we uitgeven vergoed.”
Vier vragen over Trumps obsessie met Venezolaanse olie.
Het land bezit 17 procent van de wereldwijde (bekende) reserves. Met naar schatting ruim 300 miljard vaten (een vat is 159 liter), zit er veel meer olie in de Venezolaanse grond dan in de Amerikaanse, met zo’n 45 miljard vaten. Zelfs olieland Saoedi-Arabië heeft met ongeveer 270 miljard vaten reserve minder dan Venezuela.
Ondanks de enorme Venezolaanse potentie, produceert het land volgens OPEC-cijfers over 2024 minder dan 1 miljoen vaten per dag. Bij de VS is dat 13 miljoen en Saoedi-Arabië 9 miljoen.
Mismanagement bij het Venezolaanse staatsoliebedrijf PDVSA, zwaar verwaarloosde olie-infrastructuur en internationale sancties tegen de Venezolaanse regering die economische schade toe richten: dat zijn oorzaken van de flinke onderproductie.
Trump vindt dat de VS alle recht hebben op de olie. „Wij hebben de Venezolaanse olie-industrie opgebouwd en het vorige socialistische regime heeft het van ons gestolen”, zei Trump zaterdag in een persconferentie verwijzend naar de Venezolanen. „Een enorme industrie werd ons afgenomen alsof we baby’s waren en we deden er niets aan.”
Trump doelt op de nationalisering van de Venezolaanse olie-industrie in 1976 en opnieuw in 2007, waarna de faciliteiten van Amerikaanse oliereuzen zoals Exxon Mobile in beslag werden genomen. „Trump vindt dat er spullen van hem zijn afgepakt”, zegt vice-admiraal buiten dienst Ben Bekkering, verbonden aan Instituut Clingendael, „hij wil die nu terug.”
Amerikaanse oliebedrijven willen al langer compensatie voor de activa die het Venezolaanse regime heeft afgenomen. Het geld dat Trump wil ophalen met Venezolaanse olie, is wat hem betreft niet alleen voor de Venezolaanse bevolking, maar ook voor de VS.
„De kaart die Trump nu speelt is dat het slecht gaat met de Venezolaanse olie-economie, nadat de Amerikanen eruit zijn geknikkerd”, zegt Bekkering. Voor de nationalisering kende Venezuela een productiepiek van 3,5 miljoen vaten per dag, ruim 2,5 miljoen meer dan nu. Trump zegt dat de VS daarom teruggaat, om nu wél te halen wat er onder de grond zit.
Daarbij: in de wereld van Trump staat olie gelijk aan macht. Hij houdt vast aan een wereldeconomie die draait op fossiele brandstoffen en gruwelt van alle pogingen die landen doen voor een economie op klimaatvriendelijke hernieuwbare energie.
Trump probeert al langer de relaties met olielanden te versterken. Bekkering: „In zijn National Security Strategy geeft hij aan meer zaken te doen met Rusland, bijvoorbeeld.” En nu probeert hij zijn macht te laten gelden over de olie-industrie in Venezuela.
De wederopbouw van Venezuela als olieland kan kansen creëren voor Amerikaanse oliebedrijven, die daar nu nog niet actief zijn. Alleen de Amerikaanse oliereus Chevron was door de VS gevrijwaard van sancties. Die produceert daar volgens persbureau AP ongeveer 250.000 vaten per dag.
Dan zou ook het type olie nog gunstig kunnen zijn voor de VS. Venezolaanse olie is stroperig en dik. De raffinaderijen aan de Golfkust in de VS zijn gebouwd om juist dat type zware olie te verwerken, aldus een marktanalist tegen de Amerikaanse nieuwssite CNN. Zodra landen meer zware olie uit Venezuela halen, hebben ze minder nodig van concurrent Rusland. . Dus: meer macht voor Trump.
Op de achtergrond van de missie van zaterdag speelt ook, vermoedt Bekkering, dat Venezuela een belangrijke olieleverancier is voor Cuba. „De Amerikaanse minister Marco Rubio (Buitenlandse Zaken) is fel gekeerd tegen Cuba.”
Al langer klinkt er kritiek op ‘Drill, baby drill’ van Trump. Meer boren betekent meer aanbod en dan kan de prijs per vat zakken. Als die te ver zakt, is het voor oliebedrijven niet meer lucratief om te boren. Aan de andere kant: geopolitieke onrust kan tot hogere olieprijzen leiden.
Wat er met de olieprijzen gaat gebeuren, is een dag na de gevangenneming van Maduro nog onduidelijk. Maar wanneer de markt zondagnacht weer opengaat, hoeft dat niet meteen tot grote prijsschokken te leiden. Het zal jaren en miljarden kosten om de Venezolaanse olie-infrastructuur op te knappen voordat de productie aanzienlijk kan worden verhoogd, schreef onder meer The New York Times.
In internationale media blijven Amerikaanse oliemaatschappijen tot nu toe opvallend stil. Een woordvoerder van Chevron was ook terughoudend, maar verklaarde tegenover The New York Times wel dat het bedrijf zich aan alle relevante wetten en regels houdt. Het is nog totaal onduidelijk of en in hoeverre oliebedrijven Trumps belofte kunnen en willen uitvoeren. Mogelijk wachten die bedrijven op een stabiel bestuur in Venezuela.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC