Na een reeks dodelijke lawines waarschuwen Franse, Italiaanse en Spaanse autoriteiten wintersporters extra voor lawinegevaar. Zeker tien mensen kwamen in de afgelopen weken om het leven in de schuivende sneeuwmassa’s.
is redacteur van de Volkskrant.
De lawines zijn volgens reddingsdiensten mogelijk veroorzaakt door zware sneeuwval rond de kerst, in combinatie met hoge temperaturen en sterke wind. In sommige vallen zou vers gevallen sneeuw zich soms nog onvoldoende gehecht hebben aan de onderlaag van sneeuw of ijs.
In de Spaanse Pyreneeën kwam maandag de Spaanse kinderarts en bergsporter Jorge Garcia-Dihinx (55) terecht onder een lawine, samen met zijn levenspartner en een vriend. De voedingsinfluencer gaf onder meer lezingen over het omgaan met lawinegevaar, aldus Explorerweb, een website voor avonturiers.
Garcia-Dihinx waarschuwde onlangs nog voor snel veranderende sneeuwcondities. Hij pleitte ook voor een verfijning van het waarschuwingssysteem voor lawinegevaar. Op Instagram schreef hij onlangs dat hij in de bergen ‘momenten van magie’ beleefde, ‘gouden minuten om toe te voegen aan, als het mogelijk is, een leven dat 100 jaar duurt’.
In Frankrijk kwam de afgelopen week de ervaren berggids François Allemoz (67) om het leven, nadat hij nabij La Plagne werd meegesleurd door een lawine. Hij was met een groep bezig aan een afdaling buiten de geprepareerde skipistes. Later diezelfde dag viel ook een dodelijk slachtoffer bij een lawine in de omgeving van Valloire; een van vier toerskiërs die werden meegesleurd.
In Italië raakte deze week een Duitse skister bedolven door een lawine in de noordelijk gelegen regio Piemonte. Zij overleefde het niet. Een andere skiër kon wel levend worden uitgegraven. Een 31-jarige Italiaanse skiër overleed in het ziekenhuis, nadat hij in het Marmolada-gebergte in de Dolomieten was gered uit een gletsjerspleet, waarin hij door een lawine terecht was gekomen.
Begin november kwamen in het Italiaanse Ortlermassief vijf Duitse klimmers om het leven door een lawine. Onder hen bevonden zich een vader en zijn 17-jarige dochter. Volgens de lokale veiligheidsdienst had recente sneeuwval zich nog niet gehecht aan de onderliggende ijslaag en was het sneeuwdek gaan schuiven.
Jaarlijks komen gemiddeld zo’n honderd mensen om in lawines, becijferde het wetenschappelijke instituut European Avalanche Warning Services (EAWS). In het vorige winterseizoen waren dat er 70, vijf jaar eerder 131. In de laatste vijf seizoenen moest Frankrijk de meeste dodelijke slachtoffers noteren (111), gevolgd door Zwitserland (109), Italië (81) en Oostenrijk (71).
De opwarming van de aarde brengt nieuwe gevaren met zich mee, ziet het Zwitserse lawine-instituut SLF. De Alpen worden door het instituut omschreven als een ‘hotspot van klimaatverandering’. De temperaturen lopen er twee keer sneller op dan gemiddeld wereldwijd. Dat leidt tot minder stabiliteit van de bergen. Zo komt eerder lang vastgevroren gesteente los, met onder andere meer vallende stenen tot gevolg. Onderaan de bergen is steeds minder sneeuw te vinden. Hogerop groeit door het smelten van de sneeuw het risico op ‘natte lawines’. De natte sneeuw hierin bevat minder zuurstof. Dat verkleint de overlevingskans van een bedolven bergsporter.
Rolf Westerhof, oprichter van het Nederlandse Snow Safety Center, ziet een langzame opmaat naar meer van dat soort lawinegevaar. ‘Nu zien we dat nog niet op grote schaal, maar op termijn zullen we meer natte sneeuwlawines gaan zien. Dat geldt ook voor zogenoemde bodemlawines, waarbij het hele sneeuwdek los laat van de bodem.’
In Oostenrijk, waar hij nu verblijft, merkt hij de grotere weersextremen, wat kan leiden tot minder stabiliteit in de sneeuwlaag. ‘De afgelopen weken was het bizar warm in de Alpen. Dus er is veel sneeuw gesmolten. En nu is het weer verschrikkelijk koud.’
De laatste veertig jaar hebben berglanden als Oostenrijk en Zwitserland veel voor elkaar gekregen in de bescherming tegen lawinegevaar, zag Westerhof. ‘Vroeger vielen de meeste slachtoffers in de dalen, als bijvoorbeeld hun huis werd bedolven door sneeuw. Inmiddels zijn er veel maatregelen genomen, van waarschuwingssystemen tot het preventief uitlokken van lawines met explosieven. Maar dat laatste werkt niet goed tegen natte lawines. Dus daar zit nog een probleem.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant