Ongeveer 65 jaar geleden hield de Binnenlandse Veiligheidsdienst, de voorganger van de AIVD, Surinamers in Nederland nauwlettend in de gaten. Dit betrof voornamelijk mensen die zich uitspraken tegen racisme en kolonialisme, waaronder politieke activisten en schrijvers. Deze historische informatie is nu vrijgegeven in het Nationaal Archief in Den Haag omdat de geheimhoudingstermijn van vijftig jaar is verlopen.
In de vrijgegeven documenten wordt oud-politicus Eddy Bruma genoemd. Hij was de oprichter van de Surinaamse vereniging Wie Eegie Sanie en later de Partij Nationalistische Republiek in Suriname. Ook de onlangs overleden oud-president Ronald Venetiaan wordt genoemd. Hij was betrokken bij de Surinaamse studentenvereniging in Leiden. Daarnaast hield de veiligheidsdienst Hugo Olijfveld, de oprichter van het blad Sranang Krioro, scherp in de gaten. Volgens de BVD publiceerde het blad artikelen die sterk anti-westers waren.
Verder bevatten de stukken informatie over Otto Huiswoud, destijds voorzitter van de oudste Surinaamse vereniging in Nederland. Inlichtingenbronnen gaven informatie door over besloten bijeenkomsten van Surinaamse organisaties, die vervolgens gedocumenteerd werden. Op 10 oktober 1975, vlak voor de onafhankelijkheid van Suriname, werden deze documenten aan het ministerie van Binnenlandse Zaken in Nederland overhandigd.
De dossiers tonen ook gesprekken uit 1975 over de onafhankelijkheid van Suriname. Hieraan namen onder meer premier Den Uyl, minister Pronk, en premier Arron van Suriname deel. Er was vooral discussie over de financieel-economische relatie tussen Nederland en Suriname na de onafhankelijkheid.
Een opmerkelijke tekst in het dossier is van Corly Verlooghen, bekend als Rudy Bedacht. In 1960 schreef hij over het standbeeld van Jan Pieterszoon Coen, een VOC-gouverneur verantwoordelijk voor veel doden op de Banda-eilanden. Bedacht noemde Coen "het prototype van de geslaagde koloniaal".
In juli 1975 spanden inheemse Surinamers een rechtszaak aan tegen Den Uyl en koningin Juliana wegens koloniale uitbuiting. Ze eisten een schadevergoeding, maar de eis werd afgewezen omdat de eiser niet bevoegd was om de vereniging te vertegenwoordigen. Den Uyl zag weinig in de zaak en beschouwde het als een poging om een internationaal rechtelijk doel via civiele weg te bereiken.
Source: Fok frontpage