De lezersbrieven! Over de staat van het onderwijs, hulporganisaties in de Gazastrook, vapen, de gewelddadige jaarwisseling, de afgebrande Vondelkerk, de term psychose, Havaianas en wie er nu eigenlijk vermoord wordt in Bohemian Rhapsody.
Ik heb veel van de columns van Aleid Truijens gelezen en ze sloeg meermaals de spijker op de kop. Ik ben het er volledig mee eens dat de bestuursstructuur en de financiering van het onderwijs een enorm probleem zijn, en wellicht de belangrijkste oorzaak van de teloorgang van het onderwijs.
Onderwijs is de basis voor onze welvaart en van ons welzijn. De onderwijsresultaten kachelen al enkele decennia achteruit. Wanneer worden de bestuurders nu eindelijk eens collectief verantwoordelijk gehouden voor deze enorm wanprestatie?
Ze zijn niet bewust bezig het onderwijs af te breken, maar zijn door gemakzucht, verkeerde prioriteiten (Truijens noemt er een paar) of gebrek aan competentie kennelijk niet in staat om de neerwaartse trend te stoppen.
Niet iedereen hoeft naar de universiteit, maar het onderwijs moet wel de talenten van kinderen opsporen en die talenten zo goed mogelijk tot ontwikkeling laten komen. Ik denk dat dit onze collectieve welvaart en welzijn ten goed zal komen, zonder dat we duizenden ‘toptalenten’ uit het buitenland hoeven te halen. Nederlandse kinderen zijn echt niet dommer dan kinderen uit het buitenland. We gebruiken in veel gevallen hun intelligentie gewoon niet.
Albert Willem Knop, Horn
De Israëlische regering verbiedt Artsen Zonder Grenzen en andere collega-organisaties nog actief te zijn in Gaza om daar de mensen die in de erbarmelijkste omstandigheden moeten zien te overleven, hulp te bieden. Ik vind het verschrikkelijk en onmenselijk.
Maar ben ik verbaasd? De Israëlische ambassadeur was niet zo lang geleden te gast in Nieuwsuur. Iets bijzonders heb ik in dat interview niet gehoord. De man moet een regime representeren dat zich telkens van zijn lelijkste kant laat zien en dat al zo lang doet dat ik me begin af te vragen of er überhaupt nog wel een kant is die niet lelijk is. Daar valt dan ook met diplomatie weinig tegen uit te richten. Het zijn holle woorden die in hun holheid alleen een doffe echo nalaten.
Bert Timmerman, Deventer
In de Volkskrant lees ik dat kinderlongarts Sophie Cohen vindt dat er een verbod moet komen voor jongeren op vapen, maar terughoudend is om hiervoor te pleiten. Ze wordt teruggefloten door collega-artsen, die vinden dat het haar plaats niet is, en door het ministerie, dat wijst op de moeilijkheden om zo’n verbod er op Europees niveau doorheen te krijgen.
Tegen mevrouw Cohen wil ik zeggen: blijf agenderen en houd vol! Dit deed oogarts Tjeerd de Faber ook sinds 2003, en zie waartoe dat heeft geleid.
Lotte de Geus, Rotterdam
Filmopnames van personen die met zelfgemaakte vuurwerkmitrailleurs op gezagsdragers schieten, leiden wellicht tot veroordelingen voor pogingen tot doodslag. Normaal gesproken zijn taakstraffen hiervoor niet oplegbaar.
Toch zou de rechterlijke macht in deze situatie een uitzondering moeten kunnen maken. In plaats van een gevangenisstraf zou de veroordeelde ook een gerichte taakstraf kunnen worden geboden: twee jaar als infanterist in de frontlinie in Oekraïne meevechten. Direct inzetbaar, want opleiding en training zijn op straat al verkregen.
Julius van Dam, Zwolle
De verslaglegging van de jaarwisseling noemt de slachtoffers van vuurwerk ‘vuurwerkdoden’, op dezelfde manier als dat we de slachtoffers in het verkeer verkeersdoden noemen.
Het lijkt me vreselijk kwetsend voor de nabestaanden dat ze nu voor altijd zo te boek staan. Die woorden zijn iets voor de statistiek, en niet om op deze manier in de krant te zetten, zeker omdat vuurwerk afsteken in de media vaak negatief geframed wordt.
Gebruik daarom de term vuurwerkslachtoffers, of heb het over mensen die overleden zijn door vuurwerk. Toon wat meer respect en compassie voor degenen die achterblijven.
Josephine Berkvens, Amersfoort
‘Goed voorbeeld doet volgen.’ Een oud gezegde, dat krijg je met oma’s zoals ik. Een die rotsvast gelooft dat haar kleinkinderen zich nooit zullen misdragen tegenover hulpverleners.
Het begint bij Opvoeden – met een hoofdletter. Hoofdverantwoordelijk hiervoor zijn de ouders; door het goede voorbeeld te geven en hun kinderen te corrigeren en dat niet over te laten aan anderen.
Margreet de Broekert, Bussum
Natuurlijk moet de Vondelkerk worden gered – voor Amsterdam en voor ons allemaal! Desnoods bouwen we haar vanaf de grond weer op.
Neem een voorbeeld aan de Denen, die hun iconische beurs steen voor steen herbouwen. Of de Fransen, met hun zwaar beschadigde Notre-Dame. En vooral aan de Venetianen, die een eeuw geleden al streden voor de herbouw van hun klokkentoren onder het motto ‘com’erà, dov’erà’, oftewel: ‘Zoals hij was, op de plek waar hij stond!’
Frits David Zeiler, Bergen
Al aan het begin van de oudejaarsconference vergaat mij even het lachen als Peter Pannekoek mannen waar vrouwen in de nachttrein bang voor zijn ‘een gestoorde gozer met een psychose’ noemt. Waarom nou weer dit stigma en in deze totaal onjuiste context. Mannen die vrouwen in treinen lastigvallen zijn helaas helemaal in de realiteit en verre van psychotisch.
Om mezelf te testen, vervang ik psychose voor een andere ernstige ziekte, kanker. ‘Een gestoorde gozer met kanker is door het Antoni van Leeuwenhoek naar huis gestuurd met pillen en een ov-jaarkaart’ – toch een stuk minder grappig.
Het komt door je werk, zegt mijn dochter naast mij op de bank. Ik denk het ook en we kijken en lachen vrolijk verder. Dan wordt Marjolein Faber getypeerd als zijnde een schizofrene gek die dingen zag die er niet waren. Zoals idiote bordjes bij azc’s in Denemarken. Weer erger ik me en denk ik aan alle mensen die ik ken met schizofrenie die lang niet zo gek zijn als Faber. Maar ik bedenk dan dat het al heel wat is dat Peter Pannekoek snapt dat schizofrenie niet een gespleten persoonlijkheid is.
Vanwege het vastgeroeste stigma rond deze diagnose wordt in de ggz het woord schizofrenie steeds meer vervangen door ‘psychotische kwetsbaarheid’.
Klinkt het respectvoller naar de 50 duizend mensen in Nederland met schizofrenie, als Peter had gezegd: ‘Marjolein Faber lijdt aan psychotische kwetsbaarheid en ziet dingen die er niet zijn’?
Ja toch wel, en ik had er ook om gelachen. Of: ‘Marjolein Faber lijdt aan kanker en haar hersens zijn aangetast’? Nee, dat is dan weer niet grappig... Als je een psychiatrische aandoening hebt, ben je gek, als je een lichamelijke aandoening hebt niet, toch? ‘Maar je hoeft helemaal niet respectvol te zijn in een conference’, zegt mijn dochter. Daar ben ik het dan ook wel weer mee eens.
Toch voel ik me geroepen op te komen voor alle mensen met een psychotische kwetsbaarheid die geen vrouwen lastigvallen in treinen en ook geen jonge asielzoekers verbieden om naar de Efteling te gaan.
Annalies Venema, ambulant verpleegkundige ggz, Ooij
Op de laatste dag van het jaar nog een staaltje van polarisatie: de Havaianas-slippers drijven een wig in de Braziliaanse samenleving nu deze als woke worden bestempeld. Rechtse Brazilianen dumpen massaal hun traditionele schoeisel. De linker-en rechterslipper die als nationaal symbool altijd vredig naast elkaar hebben gelopen, ruimen nu ook het veld.
Cor Kemmer, Amersfoort
Het is een nieuw jaar met nieuwe kansen en goede voornemens, dus hét moment om te beseffen dat vrouwen (51 procent van de wereldbevolking) wereldwijd nog altijd en overal op de tweede plaats staan. Aan de ene kant van de wereld worden ze onderdrukt doordat ze tot sekssymbool zijn gemaakt, aan de andere kant worden ze en/of tot wandelende baarmoeder gemaakt – en vaak ook nog onderbetaald voor hetzelfde werk.
De krant kan daar iets aan veranderen zónder inhoudelijk aan waarde te verliezen. Hoe? Door per 2026 in letterlijk alle artikelen waar geslacht er aantoonbaar niet toedoet éérst haar en dan hem te noemen. Consequent, dus elke dag en in elk artikel.
En hou vol zolang het opvalt, zolang brieven binnenstromen over ‘wokegedrag’ of juist van mensen die er blij van worden. Hou vol tot het normaal wordt dat de ene keer zij, de andere keer hij de hoofdrol krijgt.
Mariska Jansen, Harlingen
PostNord in Denemarken stopt per 1 januari 2026 met het bezorgen van brieven en kaarten, want de kosten zijn niet meer op te brengen, afgewogen tegen de baten. PostNL kampt met een vergelijkbare ontwikkeling en ijvert voor verlenging van de bezorgtermijn.
Vorig jaar zomer was ik in Kopenhagen en kocht in een museum twee ansichtkaarten. Nadat ik ze al geschreven had en twee postzegels (naar Nederland) wilde kopen, vroeg de caissière: ‘Weet u het zeker, twee postzegels?’ ‘Euh, ja.’ Ik moest 14 euro afrekenen. En dan piepen wij over de kosten van de postbezorging. Een ansichtkaart betekent zoveel meer dan een appje. Ik hoop dat Nederland niet die kant op gaat.
M. Baard, Amsterdam
Wat een triest stemmend stuk over het eten van berenvlees. Ik vind het typerend voor de manier waarop wij mensen met wilde dieren omgaan. Wij vernietigen eerst hun leefgebied en dringen erin door. Dan noemen we de dieren die daar leven en, omdat ze niet anders kunnen, hun voedsel zoeken in de nabijheid van mensen, een plaag. Vervolgens is de oplossing afschieten.
Japan heeft 123 miljoen inwoners en er leven zo’n 44 duizend beren, dus wat is hier de plaag? Zolang we niet inzien dat niet de beren, maar wij de echte plaag zijn, met onze overconsumptie en allesvernietigende levensstijl heb ik weinig hoop op een wereld waarin we meer in harmonie leven met de natuur. En dat laatste zal uiteindelijk wel moeten om het in 2026 en de jaren daarna leefbaar te houden.
Rutger Rotscheid, Amsterdam
Algemeen wordt aangenomen dat in het nummer Bohemian Rhapsody zanger Freddie Mercury van Queen zijn strijd met zijn seksuele geaardheid beschrijft. Hetero willen zijn, dan hopen biseksueel te zijn en vervolgens moeten accepteren dat hij homoseksueel was – in een tijd dat er anders tegen homoseksualiteit werd aangekeken dan nu.
Henri Beunders begrijpt niet dat het nummer Bohemian Rhapsody van Queen jaar na jaar op één staat in de Top 2000 en wordt meegezongen. Het is moordmuziek, aldus Beunders, Mercury zingt: ‘Mama, just killed a man.’ En lijkt er geen spijt van te hebben: ‘Nothing really matters to me.’ Er valt inderdaad een dode in Bohemian Rhapsody, Mercury vermoordt in het nummer degene die hij pretendeerde te zijn en omarmt vol angst, maar ook met een glimp van hoop wie hij wél kan zijn.
Freddy Mercury was bang familie, vrienden en fans te verliezen als bekend zou worden dat hij homoseksueel was en aids had, maar hij werd juist gesteund toen het bekend werd. Door hem kreeg de strijd tegen aids meer aandacht. Bohemian Rhapsody is geen moordmuziek, integendeel, het is een nummer dat een steun kan zijn voor iedereen die niet durft te zijn wie hij/zij/hen is.
Jan Rob Dijkstra, Winsum
Zelden heb ik zo’n heldere en beknopte uitleg gelezen over de rol van sociologie en psychologie bij de bestudering van protestbewegingen, als in het artikel over straatprotest. Demonstranten werden door deze wetenschappen lange tijd gezien als ‘irrationele, gefrustreerde klaplopers’, totdat sociologen in de jaren zestig zelf gingen demonstreren. Sindsdien worden demonstranten uitsluitend bestudeerd als rationele wezens. Wie had gedacht dat het zo simpel zou zijn?
Ted van Gaalen, Nijmegen
Mijn zoon is het product van een Nederlandse man (ik) en een Filipijnse vrouw (zijn moeder). Daardoor heeft hij een tintje en zwarte krullen, net zoals zijn Filipijnse opa, maar ziet hij er niet echt Zuidoost-Aziatisch uit. Op school word hij steeds verward met een Marokkaanse medestudent.
Ik heb Marokkaanse vrienden die regelmatig zonder reden worden aangehouden. Als ze daar geagiteerd op reageren vinden ze zichzelf zonder pardon in een cel terug. Soms een hele nacht.
Onlangs fietste mijn zoon na een onderonsje met vrienden naar huis met zijn beste vriend, die roots heeft in Guinee. De vrienden waar hij mee was zagen een politieauto voorbijrijden, achteruitrijden en afslaan, om ze vervolgens hinderlijk te volgen.
Ik belde mijn zoon om te vragen waar hij bleef. Hij haalde zijn telefoon uit zijn zak, reed de stoep op en stopte om op te nemen. Onmiddellijk kwam de politie in actie. Hij zei tegen mij: ‘Wacht even, pap, de politie komt naar me toe.’ Hij kreeg vervolgens een boete voor fietsen met de telefoon in de hand. Ik belde om aan de agenten te vragen wat er aan de hand was. ‘Niet opnemen!’, sommeerde de agent.
Dus voordat een lezer als Ludo Grégoire nog eens de loftrompet steekt over de politie, moet toch echt eerst institutioneel racisme uitgebannen zijn.
Jos Hofhuis, Tilburg
Met interesse de zienswijze van Thom Sijs over militair vliegveld Lelystad en de (mogelijke) inundatie van Flevoland gelezen. Zijn kritisch betoog is echter allerminst waterdicht. Het staat geenszins vast dat herinrichting van voormalige vliegbases in alle opzichten een betere oplossing zou zijn. Een vijand die gemalen kan uitschakelen en gaten in dijken kan slaan, zal er ook geen moeite mee hebben gaten in de startbanen van Soesterberg of Twente te bombarderen.
De Nederlandse krijgsmacht opereert niet in zijn eentje, maar in Navo-verband en vooralsnog in vredestijd. De gezamenlijke sterkte en inzetbaarheid moet dan op de eerste plaats een afschrikwekkend effect hebben. Tijdens de Koude Oorlog was er voortdurend dreiging vanuit het oosten, maar Europa kende gewapende vrede en er is geen schot gevallen. Een dergelijk scenario is ook nu zeker niet denkbeeldig.
Ton ten Barge, De Heurne
Met zijn serie ‘Eenzame uitvaart’ brengt Joris van Casteren iedere keer weer een ode aan het leven, hoe anoniem of vergeten dan ook. Met ‘De goede inbreker’ (V, 30/12) overtrof hij zichzelf in de manier waarop hij tragiek van een slapstick-achtige komische noot voorziet. Mijn dank!
Barbara Henkes, Amsterdam
Wilt u reageren op een brief of een artikel? Stuur dan een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Het belangrijkst is dat een brief helder en duidelijk is. Wie een origineel en nog niet eerder verwoord standpunt naar voren brengt, maakt grotere kans te worden gepubliceerd. Een brief die mooi en prikkelend is geschreven, heeft ook een streepje voor. Kritiek op de Volkskrant wordt vaak gepubliceerd, op-de-man-gespeelde kritiek op personen plaatsen we liever niet.
Iedere brief wordt gelezen door een team van ervaren opinieredacteuren en krijgt een kans. En wekelijks worden ongeveer vijftig brieven geselecteerd. Over de uitslag kan helaas niet worden gecorrespondeerd. Wij zijn er trots op dat onze lezers mooie en goede brieven schrijven, waarvan we elke dag een levendige rubriek kunnen samenstellen.
Source: Volkskrant