Denis Kapoestin is toch niet dood. De Oekraïense geheime dienst beweert dit weekend de liquidatie in scène te hebben gezet van de leider van een Russische extreemrechtse militie die meevecht tegen Poetin.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
‘Meneer Denis, ik feliciteer u met uw terugkeer naar het leven’. Kyrylo Boedanov, de baas van de Oekraïense militaire inlichtingendienst (GUR), richt zich in een video tot een man linksboven in het scherm, met achter zich een vlag met een fascistisch Russisch symbool. ‘Dat is altijd fijn, denk ik.’ Door de norse blik van de man breekt een voorzichtige glimlach heen.
De Denis in kwestie is Denis Kapoestin, ook bekend als Denis Nikitin, en óók bekend als White Rex. In 2022 richtte de voormalige voetbalhooligan en spil in de Europese neonazistische beweging het Russische Vrijwilligerskorps (RDK) op, een verzameling ultranationalistische Russen die aan Oekraïense zijde strijdt.
De groep vergaarde in maart 2023 enige bekendheid toen die de Russische regio Brjansk binnenviel. Enkele maanden later voerde ze ook operaties uit in de grensregio Belgorod, waar het Oekraïense leger in 2024 zelf tot een invasie overging. Rusland heeft RDK als een terroristische organisatie bestempeld, Kapoestin geldt naar verluidt als ‘persoonlijke vijand van Poetin’.
RDK valt onder gezag van de GUR en in die hoedanigheid zou Kapoestin onlangs ook hebben meegevochten in Zaporizja, een regio in het zuiden van Oekraïne die deels door Rusland wordt bezet. Daar kwam hij afgelopen weekend om het leven door een droneaanval, meldde het Russische leger.
De dood van Kapoestin werd op Telegram bevestigd door RDK: ‘Onze commandant, Denis ‘White Rex’ Kapoestin, stierf een heldhaftige dood terwijl hij op een gevechtsmissie was.’ RDK zwoer wraak, verdere details zouden volgen. Dat gebeurde op nieuwjaarsdag in de video met GUR-baas Boedanov. Belangrijkste detail: het bericht over zijn dood bleek een overdrijving.
Volgens Boedanov hebben de Oekraïners Kapoestins dood geënsceneerd om een liquidatie door Rusland te voorkomen. Op zijn hoofd zou het Kremlin een prijs van 500 duizend dollar hebben gezet. Oekraïne heeft een contracampagne opgezet om te ontmaskeren wie de opdrachtgever voor de moord zou zijn, aldus Boedanov.
Spionnen van de GUR gaven zich klaarblijkelijk uit als de partij die de moord kon uitvoeren, want Boedanov beweert dat Oekraïne het bedrag van 500 duizend dollar heeft ontvangen. Dat bedrag wil Oekraïne aanwenden voor de strijd tegen Rusland.
Het is niet voor het eerst dat Oekraïne de dood van een medestander simuleert. In 2018 beweerde inlichtingendienst SBOe dat de Russische journalist Arkadi Babtsjenko in Kyiv was vermoord. Die enscenering was toen zeer omstreden, zelfs zijn vrouw dacht dat hij echt dood was, totdat Babtsjenko opeens met de veiligheidsdienst in een persconferentie verscheen. Ook toen was het argument dat Oekraïne de Russische diensten probeerde uit te roken.
Hoewel Oekraïne de onthulling probeert in te zetten om Rusland in verlegenheid te brengen, is het de vraag of het daarin slaagt. Het Russische propagandaverhaal luidt dat het land strijdt tegen neonazi’s in Oekraïne. Openlijke steun aan Kapoestins RDK doet Oekraïne in dat verband weinig goed, al vechten er aan Russische zijde net zo goed extreemrechtse hooligans mee.
Kapoestin ontkent dat hij neonazistische denkbeelden heeft, maar er is genoeg bewijs van zijn extremistische opvattingen. De in Moskou geboren Kapoestin verhuisde als kind naar Duitsland en studeerde naar eigen zeggen daar en in Nederland. Hij richtte White Rex op, een merk dat kleding met fascistische symbolen verkoopt. Ook was hij een centraal figuur in de organisatie van mixed martial arts-gevechten tussen extreemrechtse hooligans in Europa.
Vanwege zijn banden en bezigheden is hij door Duitsland verbannen uit de Schengen-zone. Volgens onderzoekscollectief Bellingcat is hij vanaf afstand echter nog steeds actief in extreemrechtse Europese kringen. Eerder heeft Kapoestin meegevochten met het omstreden Oekraïense Azov-bataljon, ook bekend om extreemrechtse elementen. Sinds 2017 woont hij in Kyiv.
De oppositie van RDK tegen Poetin komt onder meer voort uit Kapoestins afkeer van multiculturalisme. Hij pleit voor een kleiner Rusland dat geen lappendeken is van minderheden maar exclusief uit etnische Russen bestaat.
Oekraïne lijkt dat op dit moment niet te deren. Boedanov wenst Kapoestin in de video succes: ‘Ga verder met je officiële verplichtingen. Ze wachten op je.’
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant