Frankrijk wil per 1 september een verbod op socialemediagebruik invoeren voor kinderen jonger dan 15 jaar. De Franse regering wil niet wachten op Europese regelgeving, omdat zij zich grote zorgen maakt over het schermgebruik van de Franse jeugd.
Als het wettelijk verbod er komt, wordt Frankrijk het tweede land ter wereld dat kinderen en jonge tieners de toegang tot sociale media ontzegt. Australië heeft zo’n verbod vorige maand ingesteld voor jongeren onder de 16 jaar.
Een commissie van Franse wetenschappers deed in 2024 onderzoek naar de effecten van sociale media op de Franse jeugd. Ook zij concludeerden dat sociale media erg schadelijk kunnen zijn voor jonge kinderen. De commissie noemde in haar rapport onder andere slaapstoornissen, concentratieproblemen, online pesten en toegenomen stress als negatieve gevolgen. De wetenschappers adviseerden kinderen onder de 13 geen smartphone te geven, en een socialemediaverbod in te stellen voor jongeren onder de 15 jaar.
Dat laatste advies neemt de regering Macron nu over. Frankrijk kan dit doen dankzij gewijzigde Europese regelgeving. Het Franse parlement stemde in 2023 ook al voor een socialemediaverbod voor 15-minners, maar die wet trad nooit in werking omdat zij strijdig was met de toen geldende EU-regels. Die stonden individuele EU-lidstaten niet toe eenzijdig voorwaarden te stellen aan socialemediagebruik.
Sinds februari 2024 is er nieuwe wetgeving in de EU van kracht, de Digital Services Act, die zulke beperkingen wel mogelijk maakt. Tegelijk met het socialemediaverbod voor 15-minners wil Frankrijk het smartphoneverbod op scholen uitbreiden naar leerlingen tot 18 jaar (dat is nu 15 jaar).
Ook in andere Europese landen zijn er steeds meer zorgen over het hoge socialemediagebruik onder kinderen en tieners. Frankrijk voerde in 2025 samen met een aantal andere EU-landen (Spanje, Ierland, Denemarken, Griekenland, België) campagne voor een Europese socialemediaban voor kinderen onder de 15 jaar.
Denemarken overweegt ook zo’n verbod op eigen houtje in te voeren, of (als alternatief) een verplichte toestemming van de ouders voor 15-minners die een socialemediaprofiel willen aanmaken. De Duitse minister van Digitale Zaken verklaarde vorige maand dat het meer dan gerechtvaardigd is om leeftijdsbeperkingen voor sociale media in te stellen.
Nederland hoort niet bij deze voorlopers. Toenmalig staatssecretaris Vincent Karremans van Jeugd en Preventie gaf afgelopen zomer wel een officieel advies af om te wachten met sociale media tot 15 jaar vanwege de verslavende werking ervan. Het Nederlandse kabinet legt de verantwoordelijkheid dus (vooralsnog) volledig bij de ouders.
Ondertussen zitten ook in Nederland veel jonge kinderen op sociale media. Volgens het Nederlands Jeugdinstituut gebruikt 33 procent van de 7-jarigen in Nederland een mobiele telefoon, en heeft 16 procent van die leeftijd er al een in bezit. Van de Nederlandse 12-jarigen heeft 97 procent een mobieltje. 39 procent van de leerlingen op de middelbare school meldt dat zijn of haar socialemediagebruik ten koste gaat van het leren op school en van huiswerk.
In Frankrijk is het socialemediagebruik onder jonge kinderen nog hoger dan in Nederland: tweederde van de 8- tot 10-jarigen zit al op TikTok, Instagram of Snapchat. Het Franse wetsvoorstel, dat kort na het kerstreces aan het Franse parlement zal worden voorgelegd, verbiedt socialemedia-aanbieders hun diensten te verlenen aan 15-minners. Ze zullen dus de leeftijd van hun profielaanvragers digitaal moeten verifiëren. Dat kan door middel van een fotocheck, of door een kopie van een geldig identiteitsbewijs op te sturen.
Het probleem is dat die verificatiemethoden allesbehalve waterdicht zijn. Een kind kan bijvoorbeeld een foto of paspoort van een ouder iemand ter verificatie opsturen, of een digitaal gemanipuleerde foto of identiteitsbewijs. Franse jongeren kunnen het Franse verbod ook omzeilen met een VPN-verbinding. Daarmee lijkt het alsof ze inloggen vanuit het buitenland. In Australië zijn jongeren de afgelopen weken massaal uitgeweken naar voorheen obscure sociale media, die niet onder het Australische verbod vallen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant