Met een grootscheepse legeroefening rondom Taiwan heeft China een duidelijke nieuwjaarsboodschap afgegeven: aan Taiwan, Japan en de Verenigde Staten. Het is klaar voor de gewapende strijd om het eiland.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Vlaskamp was 18 jaar correspondent in Beijing.
Tien uur lang schoot het Chinese leger dinsdag met scherp. De raketten kwamen zelfs terecht in zeewater dat Taiwan tot zijn eigen nautische twaalfmijlszone rekent. Nog saillanter was de plek van lancering: Pingtan.
Deze stad in de Chinese provincie Fujian, op zo’n 120 kilometer van het eiland Taiwan, is zestien jaar geleden uit de grond gestampt, speciaal voor Taiwanezen. Die werden met ‘vriendschapsbeleid’ (zoals belastingvoordeeltjes) verleid zich in dit ‘gezamenlijke thuisland voor landgenoten’ te vestigen. Pingtan was een oefening voor een toekomst waarin Taiwan vredig zou opgaan in China.
Die toekomst bestaat niet meer, zegt Sheu Jyh-Shyang, een militaire specialist van een Taiwanese defensiedenktank, in een telefonisch interview. Al is in Beijing de hoop op een geweldloze inlijving van Taiwan nooit geheel vervlogen, het is veelzeggend dat het land deze week vanuit Pingtang tijdens de grootste Chinese militaire oefening ooit werd beschoten met tientallen raketten. Die kunnen gemakkelijk Noord-Taiwanese kuststeden treffen.
Naast de landmacht deden ook de luchtmacht, marine en een groot aantal schepen van de kustwacht mee aan de militaire oefening, alsmede civiele schepen die in oorlogstijd worden ingezet als drijvende munitiedepots. Deze zogeheten ‘Missie Gerechtigheid’ hing al een tijdje in de lucht. Volgens militair analist Sheu namen de voorbereidingen enkele maanden in beslag. ‘Na die voorbereidingen wordt de oefening opgetuigd tot een schaal die past bij de politieke boodschap die Beijing wil afgeven’, zegt Sheu.
Groter en dichterbij Taiwan dan ooit: dat was deze keer de duidelijke boodschap aan buitenlandse regeringen die Taiwan steunen. De oefening begon precies elf dagen nadat de VS Taiwan voor een recordbedrag van 11,1 miljard dollar aan wapens hadden verkocht. De Chinese verwijzing naar die transactie viel de Amerikaanse president Donald Trump maandag wellicht niet op, toen hij zei zich geen zorgen te maken over de Chinese oefening.
‘Ze doen al twintig jaar marine-oefeningen in dat gebied’, aldus Trump. Hij beroept zich op een vage belofte van de Chinese leider Xi Jinping. Die zou Taiwan tijdens Trumps tweede termijn niet aanvallen. Maar daar denken Trumps defensiespecialisten anders over: persbureau Reuters meldt op basis van een recent Pentagonrapport dat China zich opmaakt om in 2027 een gevecht om Taiwan te winnen. Dat jaar viert het Chinese volksbevrijdingsleger (PLA) zijn eeuwfeest.
Dit was volgens Sheu de zevende simulatie van een militaire blokkade rond Taiwan sinds 2022: elke keer worden de Chinezen er beter in. Zo’n blokkade of quarantaine houdt in een oorlogssituatie buitenlandse hulp, bijvoorbeeld van Amerikaanse miltaire bases op Japan en de Filipijnen, op afstand terwijl China wapen- en brandstofdepots op Taiwan bombardeert.
Daarna zou China een Taiwanese haven zoals Keelung of Kaohsiung moeten innemen als bruggenhoofd voor een amfibielanding. Ook deze technieken waren onderdeel van de oefening.
Het enige onderdeel dat maandag en dinsdag niet aan bod kwam, was de bloederige eindfase in de vorm van gevechten om miljoenenstad Taipei, gevolgd door het neerslaan van het Taiwanese verzet. Beijing gokt erop dat Taiwan zich overgeeft voor het zover komt.
Dan nog is het een gecompliceerde militaire operatie om het bergachtige eiland te omsingelen en vanuit zee in te nemen, vooral wegens de verraderlijke zee en tropische stormen in dit gebied. Een andere complicatie is het risico van preventieve Amerikaanse luchtaanvallen op het Chinese vasteland vanaf Japan. Voor de allereerste keer richtte de Chinese regering zich met deze militaire oefening daarom expliciet tot ‘verstorende externe krachten’: de VS en Japan.
Op door AI gegenereerde militaire propaganda hield een Chinees kustwachtschip een schip tegen van een Taiwanese rederij die Amerikaanse anti-raketsystemen vervoert. Ook werd een groot stuk zee ten oosten van Taiwan, vlakbij Japan, bij de oefening betrokken. Dat is om Japan te waarschuwen dat het zijn eigen doodvonnis tekent door Taiwan te helpen. Ook toonden de Chinese kustwacht en marine met meer dan negentig schepen hun overmacht in de regio.
Sinds de Japanse premier Sanae Takaichi in november zei dat een militaire confrontatie over Taiwan het voortbestaan van Japan bedreigt, een zware politieke uitspraak die de inzet van het Japanse leger kan legitimeren, heeft Beijing voor Japan wekelijks een andere straf in petto.
Het doel is Takaichi te dwingen die uitspraak terug te nemen, maar de premier geeft geen krimp. Integendeel: dit jaar bezochten er meer prominente Japanse politici dan ooit Taiwan. Ze verklaren allemaal dat de informele relaties met het eiland opperbest zijn. De Chinese furie die dit soort gebaren opwekt, komt steevast neer op Taiwan.
Minder opvallend dan dit soort intimiderende legeroefeningen is de salamitactiek waarmee China met kleine stapjes vrijwel ongemerkt een voor Taiwan ongewenst doel bereikt. Neem de middenlijn, de denkbeeldige grens in de Straat van Taiwan. Toen in 2019 een Chinees gevechtsvliegtuig die waagde te passeren, was de internationale schok groot. Maar wat zes jaar geleden een provocatie was, is tegenwoordig vaste routine. Maandag en dinsdag vlogen er maar liefst 35 Chinese straaljagers over de middenlijn.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant