Cakes en compoundboxen: vanaf volgend jaar mag je die waarschijnlijk niet meer afsteken. In België en Duitsland zal het vuurwerk nog wel verkrijgbaar zijn. Leidt het vuurwerkverbod dan niet tot een nog grotere toestroom van illegaal vuurwerk uit het buitenland?
Vanaf volgend jaar geldt waarschijnlijk een landelijk vuurwerkverbod. Dat betekent dat het verkopen en aanschaffen van consumentenvuurwerk in heel Nederland verboden is. Ook het afsteken ervan is dan niet meer toegestaan.
Het baart lezers zorgen. Het aanschaffen van illegaal vuurwerk lijkt al relatief makkelijk te gaan. Zo kunnen mensen "vrij eenvoudig" via Signal of Telegram aan cobra's komen, zei de politie eerder tegen NU.nl. Bovendien halen vuurwerkliefhebbers knalvuurwerk, dat sinds 2020 verboden is in Nederland, nu ook al vaak over de grens. Op snelwegen richting Duitsland was het dit jaar al flink druk.
En het vuurwerkverbod geldt komend jaar waarschijnlijk alleen in Nederland en niet in België en Duitsland. Daar kun je komend jaar, net als nu in Nederland, in de dagen voor de jaarwisseling nog gewoon vuurwerk kopen. Het vuurwerktoerisme kan zo dus flink toenemen. Of valt daar iets aan te doen?
Dat er de komende jaren meer uit het buitenland zal worden gehaald, is "best aannemelijk", bevestigt Jasper van der Kemp, criminoloog aan de Vrije Universiteit. "We verwachten een toename", zegt ook politiewoordvoerder Dick Goijert. "Maar hoe groot die zal zijn, is heel moeilijk in te schatten."
Van der Kemp verwacht vooral in de eerste jaren na het verbod een toename van vuurwerksmokkel. "Ik denk dat de interesse in vuurwerk over enige tijd serieus afneemt."
Een verbod werkt afschrikwekkend, zegt de criminoloog. "Veel mensen zullen besluiten het niet meer te doen, omdat het nou eenmaal illegaal is." Als voorbeeld noemt hij Amsterdam, waar je sinds 2021 geen vuurwerk meer mag afsteken.
"Dat wordt soms nog wel afgestoken, maar heel veel mensen doen het niet meer." Illegaal kopen geeft gedoe en daar hebben mensen geen zin in, verwacht hij. "De meeste mensen zullen niet zitten te wachten op een vage online transactie."
Van der Kemp vergelijkt het met de maximumsnelheid op de snelweg. "Er zijn mensen die zich niet aan die snelheid houden, maar een heleboel mensen doen dat wel." De meeste Nederlanders staan ook positief tegenover een vuurwerkverbod, voegt hij toe. Dat bleek ook uit een onderzoek van het ANP en het Kieskompas, dat eerder deze week gepubliceerd werd: twee derde van de Nederlanders is voor een landelijk verbod.
Dat wil zeker niet zeggen dat iedereen vuurwerk braaf links laat liggen. Veel vuurwerkliefhebbers gaan waarschijnlijk wél de grens over. Dat zal vooral de eerste jaren na het verbod het geval zijn. "Mensen die dit mooi vinden, zullen zoiets echt nog wel even blijven doen", zegt Van der Kemp. Maar dat is volgens de criminoloog een selectieve, kleinere groep die nu ook al vaker illegaal vuurwerk aanschaft.
Het zou dus niet om een massale trek naar het buitenland gaan die amper te handhaven is. Bovendien maakt het verbod het voor de politie overzichtelijk wat mag en wat niet, legt Van der Kemp uit. "Alles wat wordt afgestoken is illegaal." De politie kan zo beter zicht krijgen op de plekken waar vaak iets wordt afgestoken en waar dus beter gehandhaafd moet worden.
Voor de politie ligt de prioriteit de komende jaren op illegaal vuurwerk, zegt politiewoordvoerder Goijert. Het gaat voornamelijk om het zware vuurwerk dat nu al illegaal is, zoals cobra's. "We gaan veel meer gerichte (grens)controles houden in de grensregio's. De controles staan niet op zichzelf. De Nederlandse politie krijgt daarbij informatie uit België en Duitsland."
Het gevaar dat door het verbod ontstaat is volgens Goijert dat Nederland een "juridisch eiland in Europa" wordt. Dat wil zeggen: in Nederland komt een verbod, maar in de omliggende landen dus niet. De politie is daarom al langer bezig om op Europees niveau draagvlak te creëren voor een vuurwerkverbod. "Eigenhandig gaan we de wereld niet veranderen", zegt Goijert. "We hopen Europese landen hierin mee te krijgen."
Source: Nu.nl economisch