Demissionair premier Dick Schoof voelt dat er momentum is in de onderhandelingen rond vrede in Oekraïne. Dat zegt hij tegen NU.nl tijdens een werkbezoek aan Roemenië. Schoof is hoopvol over de Amerikaanse toezegging voor veiligheidsgaranties.
Schoof nam tijdens zijn bezoek aan Roemenië deel aan een online overleg met bondgenoten, waarin hij werd bijgepraat over de recente ontwikkelingen in de vredesbesprekingen. Daarin werd de premier ook bijgepraat over het bezoek van de Oekraïense president Volodymyr Zelensky aan de Amerikaanse president Donald Trump in de Amerikaanse staat Florida.
"Het gevoel is dat er nu echt momentum is", zegt Schoof. "Tijdens de besprekingen in Mar-a-Lago hebben de Amerikanen aangegeven dat ze volledig toegewijd zijn aan veiligheidsgaranties." Na afloop kondigde Zelensky aan dat de Amerikaanse regering voor vijftien jaar veiligheidsgaranties aan Oekraïne wil bieden.
Hoe die veiligheidsgaranties eruit komen te zien, is niet duidelijk. Schoof zegt dat de "inkleuring" van de veiligheidsgaranties per land nog moet plaatsvinden. Daar zullen de landen van de zogeheten coalitie van bereidwilligen de komende tijd invulling aan geven.
"In Nederland is daar ook een parlementair proces voor nodig", zegt Schoof. "Dat kan snel, maar moet ook zorgvuldig gebeuren." Volgende week komt de coalitie van bereidwilligen bijeen in de Franse hoofdstad Parijs. Dan praten ze verder over de invulling van veiligheidsgaranties, al verwacht Schoof niet dat ze dan al knopen doorhakken.
Maandag legde Rusland onverwacht een bom onder de vredesonderhandelingen door te beweren dat Oekraïne had geprobeerd de woning van president Vladimir Poetin in Novgorod onder vuur te nemen. Bewijs daarvoor leverde het Kremlin niet.
Deskundigen houden nadrukkelijk rekening met de mogelijkheid dat Moskou de aanval verzonnen heeft als 'bewijs' dat Oekraïne niet uit is op vrede. Mogelijk wil Rusland zo Trump en Zelensky uit elkaar drijven. Oekraïne heeft de aanval ontkend, maar Rusland kondigde aan zijn positie in de onderhandelingen over vrede te verharden.
Gevraagd naar de invloed die Poetin de afgelopen maanden lijkt te hebben op Trump in het vredesproces, antwoordt Schoof: "Als ik naar de afgelopen maanden kijk, zie ik een steady lijn van steeds meer toewijding van Amerika voor veiligheidsgaranties."
"Uiteindelijk zal moeten blijken of die aanval daadwerkelijk heeft plaatsgevonden", zegt hij over de door Rusland beweerde aanslag op Poetin. "Rusland heeft een historie op het gebied van desinformatie."
Naast veiligheidsgaranties werd Schoof bijgepraat over het al dan niet afstaan van grondgebied door Oekraïne. Dat is nog altijd een van de grootste struikelblokken in de onderhandelingen. Rusland wil dat Oekraïense troepen zich helemaal terugtrekken uit de oostelijke Donbas - ook uit de gebieden die nog niet in Russische handen zijn. Dat is voor Oekraïne onacceptabel.
Tot slot sprak Schoof met bondgenoten over de wederopbouw van Oekraïne. Daar willen zowel de Amerikanen als de Europeanen een rol in spelen, zegt de premier. "In de Europese Raad hebben we voor de Kerst 29 miljard euro aan leningen toegezegd."
Daarnaast wijst hij op de kleine 200 miljard euro aan bevroren Russische tegoeden die de EU vasthoudt. De bedoeling is volgens hem die tegoeden te besteden aan de wederopbouw van Oekraïne, mocht er vrede tot stand komen. "Het is aan Europa om die tegoeden weer open te gooien", zegt Schoof.
De premier zegt tevreden te zijn met de Europese positie in het vredesproces. Deskundigen uitten eerder tegen NU.nl kritiek over de passieve houding van Europa in de onderhandelingen. Volgens Schoof heeft Europa met de financiering van Oekraïne voor de komende twee jaar en de bevroren tegoeden een "stevige" positie.
Volg de recentste ontwikkelingen rond de oorlog in Oekraïne in ons liveblog.
Source: Nu.nl algemeen