DEN HAAG - Inwoners van Den Haag worden soms ook wel klagenezen genoemd: mopperen en klagen zijn een lokale volkssport, zo lijkt het soms wel. Wij pikten er vier dingen uit, voor onze serie De Plaag van Den Haag. En vragen ons af: is het geklaag terecht? En wat zijn oplossingen? Vandaag aflevering drie: over de almaar voortdurende wegwerkzaamheden in de stad.
Dit verhaal is onderdeel van de serie artikelen 'De Plaag van Den Haag'. Gemaakt door Den Haag FM in samenwerking met Omroep West.
'Jij komt Den Haag niet uit', is een bekend liedje. Dat had prima kunnen slaan op de vele opbrekingen en omleidingen in de stad. Erin is trouwens ook niet altijd even makkelijk, om over de werkzaamheden verspreid door de stad nog maar eens te zwijgen.
'De stad moet aangeklaagd worden. Het is niet normaal. Het is niet te doen. Het Piet Heinplein is afgesloten, en je mag dan weer niet naar links bij de Laan van Meerdervoort. Dan moet ik gewoon tegen het verkeer in', horen we bijvoorbeeld.
'Dit is niet aan de belastingbetaler te verkopen. Als je een noodsituatie hebt heb je gewoon echt een probleem', zegt een ander. Het lijkt wel of de stad alsmaar openligt en of het steeds erger wordt, maar is dat ook zo? 'Het aantal werkzaamheden is de afgelopen jaren relatief constant gebleven', zegt een gemeentewoordvoerder. Maar toch er speelt er meer.
'Het wordt wel steeds ingewikkelder door grote ingrepen zoals Warmtelinq.' Ook wordt op een aantal plekken de maximumsnelheid teruggebracht van vijftig naar dertig kilometer per uur. 'En we proberen meer ruimte voor de fiets tijdens werkzaamheden te creëren. Door de bouw van woningen krijgen we meer inwoners, maar dit vraagt ook aanpassingen in de omgeving.'
Een andere klacht dan: dúúrt lang. Kan het niet wat sneller? Die Hubertustunnel bijvoorbeeld, waarom wordt daar niet ook gewoon 's nachts doorgewerkt?
'Hoe snel de werkzaamheden duren, heeft deels te maken met de opgave van het werk en ook met inzet van de aannemers. Het werken in de nacht zorgt, naast het feit dat de aannemer buiten niet goed kan zien en het steeds moeilijker is om mensen te vinden die in de nacht willen werken, ook voor extra geluidhinder voor de omwonenden.'
En er is altijd ook nog kans op een kink in de kabel: 'Ook kan het voorkomen dat de werkzaamheden buiten in de uitvoering stuiten op onvoorziene gebeurtenissen, denk aan een archeologische vondst of zaken die vooraf niet bekend waren.'
Niet alleen voor automobilisten en andere weggebruikers is al dat 'geklus' vervelend, ook ondernemers hebben er vaak hinder door. Bijvoorbeeld omdat hun zaak niet of minder goed bereikbaar is voor leveranciers, maar vooral: klanten. Dat kost geld. Gelukkig wordt dat door de gemeente gecompenseerd. En dat kan flink oplopen, blijkt als we naar de cijfers vragen.
'In de meest recente voortgangsrapportage aan de raad, uit juli dit jaar, schrijven we dat we in de periode van oktober 2023 tot juli 2025 in totaal 5.038.522.73 euro hebben uitgekeerd. Dat is inclusief voorschotten en uitkomsten van bezwaarprocedures. Op basis van die rapportage is over 21 maanden in deze periode gemiddeld 240.000 euro per maand uitgekeerd, en komt dat uitgaande van dat gemiddelde voor 2024 neer op circa 2,9 miljoen euro. In 2024 zijn vele tientallen ondernemers gecompenseerd.'
Maar ook daarover wordt geklaagd. Het duurt vaak erg lang. Hoe zit dat? 'We nemen kritiek en feedback op onze afhandeling van aanvragen nadeelcompensatie heel serieus. De afgelopen jaren hebben we hard gewerkt aan het verbeteren van onze processen.'
Hoe dan? 'Dit hebben we voor wat betreft schadeberekeningen gedaan door externe schadebureaus in te huren zodat aanvragen sneller afgehandeld kunnen worden en door onze interne organisatie te professionaliseren, en niet langer te werken met inhuurkrachten.'
De gemeente wijst erop dat het ook goed moet gebeuren en dat kost tijd: 'Daarnaast houden we altijd oog voor de zorgvuldigheid van het proces. De aanvragen voor nadeelcompensatie vragen veel onderzoek en zorgvuldige behandeling.'
'De duur van de behandeling hangt af van de complexiteit van de zaak, de capaciteit bij de externe schadebureaus, en ook of informatie tijdig door een aanvrager wordt aangeleverd. De doorlooptijden zijn terug te vinden in de voortgangsrapportages die elk kwartaal naar de raad worden gestuurd.'
De gemeente onderzoekt of ze een interne adviescommissie kan oprichten. 'Zodat we minder afhankelijk zijn van externe schadebureaus.' Al die opbrekingen en omleidingen veroorzaken dus een hoop overlast en ander gedoe.
Is Den Haag hierin eigenlijk uniek? Om daar achter te komen, benaderden we ook de drie andere grote steden. In Rotterdam reageren ze, zoals verwacht, nuchter. Ze zijn er daar wel aan gewend. 'Op 14 mei 1940 werd de binnenstad van Rotterdam gebombardeerd door de Duitsers. Daardoor is het bouwen en vernieuwen ook deel uit gaan maken van het DNA van de Rotterdammer', constateert een 'gemeentewoordvoerdert'.
'Rotterdammers zijn er niet altijd blij mee als hun straat open ligt maar zolang je de noodzaak ervan goed uitlegt en de overlast weet te beperken, hebben ze er wel begrip voor. Lastiger is het als een winkelstraat op de schop gaat en winkels moeilijker bereikbaar zijn voor klanten en leveranciers. Dan komen ondernemers weleens in het geweer. Maar dat er altijd gewerkt wordt in de buitenruimte, daar kijkt de Rotterdammer niet van op.'
En in Utrecht, hebben ze daar ook het idee dat de hele boel steeds openligt? ' We begrijpen dat inwoners dat soms zo ervaren. Utrecht is een snelgroeiende stad waar we veel bouwen, straten opnieuw inrichten en wegen, bruggen, riolering en kabels en leidingen onderhouden. Dat betekent dat er op verschillende plekken tegelijk gewerkt wordt door veel verschillende partijen', klinkt het daar.
'Tegelijkertijd zorgen al deze werkzaamheden ervoor dat de stad aantrekkelijk, gezond en bereikbaar blijft.' En ook daar doen ze hun best: 'Grote verkeershinder is helaas niet altijd te voorkomen, maar we sturen actief op het beperken van overlast. Dat doen we door planningen te combineren, werkzaamheden te faseren en omleidingen goed op elkaar af te stemmen.'
In Utrecht letten ze in elk geval goed op, zo lijkt het. 'Waar mogelijk combineren we werkzaamheden aan riolering, wegen en kabels en leidingen, zodat de straat daarna weer lange tijd vrij is van werkzaamheden. Alleen als het technisch of in de planning echt niet anders kan, gebeurt het dat een straat later opnieuw open moet.
Hebben ze nog een tip voor hun Haagse collega's? ' Een integrale coördinatie is belangrijk: stem vroegtijdig af tussen alle partijen die in de ondergrond of openbare ruimte werken en communiceer naar bewoners en weggebruikers. Dat helpt om hinder te beperken én begrip te krijgen van inwoners.'
En dan, tot slot, nog even Amsterdam. Ook daar hebben ze het er druk mee, erkent hun woordvoerder. 'Het aantal werkzaamheden in de stad is inderdaad toegenomen voornamelijk als gevolg van grote opgaves en ambities: de energietransitie, verzwaring van het elektriciteitsnet, het verwijderen van oude gas-en waterleidingen, onderhoud aan tunnels en bruggen, openbare verlichting', somt zij op.
Ook daar wordt vooraf goed overleg. 'In Amsterdam vindt afstemming van werkzaamheden vooral plaats binnen het aanvraagproces. Partijen melden zich aan voor akkoord om een werk te mogen uitvoeren (vergunning/instemmingsbesluit) en vervolgens vindt er afstemming plaats. Twee of drie aanvragen kunnen dan als één werk verder.' Pijnpunt is wel de aanleg van glasvezel. Daar hebben ze geen directe invloed op.
'Dit is geregeld via de telecommunicatiewet. Bewoners worden gevraagd om aan te geven of zij een aansluiting op glasvezel willen. Het kan zo zijn dat niet iedereen een aansluiting wil. De partij zal dan niet investeren in het alvast aanleggen van verbindingen naar alle woningen.'
En dan gaat het dus mis, zeggen ze in 020. 'Gevolg is dat bij nieuwe aanvragen achteraf er alsnog wordt opengebroken voor die extra huisaansluitingen. De gemeente kan dit niet tegenhouden.' Kortom, het is duidelijk: Hagenaars zijn niet bepaald de enigen die af en toe reden hebben tot klagen.
Source: Omroep West Den Haag