DEN HAAG - 'Ik probeer in de weekenden hier weer terug te zijn in Den Haag. Omdat ik doordeweeks natuurlijk in Brussel ben.' Voormalig minister-president Mark Rutte heeft het erg naar zijn zin als secretaris-generaal van de NAVO. In een uitgebreid interview in het Den Haag FM-radioprogramma Spuigasten, waar hij twee jaar geleden onthulde belangstelling te hebben voor de NAVO-topfunctie, vertelt hij verder dat de veiligheid van Europa cruciaal is voor Amerika en dat president Donald Trump dat ook beseft. 'Hij zei: meneer de president, die atoomonderzeeërs van de Russen zijn er niet om Noorwegen aan te vallen, die zijn er om Amerika aan te vallen.'
'Ja, ik probeer in de weekenden hier weer terug te zijn in Den Haag. Omdat ik doordeweeks natuurlijk in Brussel ben. Ik reis veel, dus het lukt niet altijd. Maar als het lukt, ben ik in de weekenden hier en dan vind ik dat heel fijn.'
'Aan Brussel wen je ook. Het is een hele andere stad. Het is ook echt een wereldstad. Waar Den Haag natuurlijk iets rustiger is, dus je kunt Brussel meer vergelijken met Amsterdam dan met Den Haag.'
'In weekenden probeer ik hier te zijn. En dan doe ik nog steeds de vaste dingen. Een kopje koffie op de Grote Markt, op zondagochtend naar de sportschool.'
'Enorm. Ik vind het echt heel mooi om te mogen doen. Er is verschrikkelijk veel aan de hand in de wereld nu en dat maakt die baan ook echt interessant. En het is een enorme eer om dit nu in deze tijd te mogen doen.'
'De ervaring die ik heb kunnen opbouwen als premier in Nederland in al die jaren en ook dankzij de mensen die ik daardoor ken, kan ik een beetje gebruiken in het wereldje van de diplomatie en de politiek. Om te proberen daar mijn bescheiden bijdrage te leveren. Dat vind ik echt mooi om te doen.'
'Omdat wij natuurlijk heel lang een wereld kenden, na de val van de Berlijnse Muur in 1989, waarin we dachten: ja, de NAVO is er, omdat de NAVO er is. Maar ik denk dat de tijden wel veranderd zijn. Nu is er in Europa weer oorlog, in Oekraïne. En dat is toch een hele andere tijd.'
'Ik vind dus zelf Donald Trump niet zo onberekenbaar. Hij zegt eigenlijk heel simpel twee dingen: ik ben gecommenteerd aan de NAVO, maar ik heb ook een verwachting dat jullie evenveel gaan uitgeven als Amerika. En daar ging eigenlijk die NAVO-top in Den Haag over.'
'Laten we nou hetzelfde gaan uitgeven als de Amerikanen. Oók omdat we dat nodig hebben voor onze beveiliging en onze veiligheid. Maar ook om met die Amerikanen gelijk te komen. Daar was Trump eigenlijk al in de eerste periode toen hij president was heel duidelijk in: waarom moeten wij meer betalen dan jullie eigenlijk?'
'Ja, alleen het is wel zo dat het nu nog weleens voorkomt dat je uit bed wordt gebeld. Dat komt omdat deze baan trans-Atlantisch is en Amerika veel later naar bed gaat dan wij...'
'Bijvoorbeeld. Of Marco Rubio, minister van Buitenlandse Zaken. Of anderen zoals Steve Witkoff, die onderhandelt over Oekraïne. En ik heb ook tegen hen allemaal gezegd: bel mij gewoon als je contact zoekt. Ga niet eerst kijken wat hier de tijden zijn. Want ik heb liever dat ze meteen bellen als er behoefte is aan overleg om elkaar direct te spreken. Het is niet iedere dag.'
'Ja, maar dat sta ik altijd wel. Want ik ben daar natuurlijk de hele dag mee bezig. En het is ook niet zo dat ze me iedere dag uit bed bellen.... Voordat iedereen denkt: ach, wat arm die man, hij zit de hele nacht aan de telefoon. Maar het komt wel eens voor. En dat is wel anders natuurlijk dan hier. Want dan werd je 's nachts natuurlijk zelden gebeld.'
'Ik heb het net iets anders gezegd: als we niet de maatregelen nu nemen, dan zouden we moeten voorbereiden. Maar verder klopt het citaat helemaal.'
'Het zit hem in twee dingen. Inderdaad, Rusland is als een dolle bezig om zijn defensie op te bouwen. Dat gaat om 200 miljard per jaar voor tanks, bommen en moderne technologie. En wij lopen, als we niet oppassen, achter. Dus we moeten heel snel inhalen.'
'En het tweede is dat we natuurlijk in Oekraïne nu die oorlog hebben. We moeten er alles aan doen om ervoor te zorgen dat Oekraïne die oorlog zo goed mogelijk uitkomt. Omdat als Rusland heel Oekraïne in handen zou krijgen, de situatie hier nog veel gevaarlijker wordt.'
'Dat waren mijn twee boodschappen: Oekraïne nog meer steunen en tegelijkertijd de afspraken uit die NAVO-top in Den Haag, dus die extra defensie-uitgaven, realiseren. Als we dat allemaal doen, hoeven we niet na te denken over oorlog. Maar anders loopt dat risico enorm op.'
'Tegelijkertijd zien we dat Poetin bereid is geweest om een stukje Oekraïne te veroveren en daar 1,1 miljoen Russen voor op te offeren die dood zijn of zwaargewond. De afgelopen maanden komen er 25.000 Russen per maand om. Zij zijn dood, dus niet zwaargewond. Iemand, een dictator, die bereid is om dit soort idiote dingen te doen, is echt levensgevaarlijk.'
'Want wat is hij dan wel niet bereid om tegen ons te doen? En hij heeft zich al vaker uitgesproken om die oude Sovjet-Unie helemaal terug te krijgen. Dat is dus een directe bedreiging voor delen die in die Sovjet-Unie zaten. Maar ook voor het Oostblok dat niet in de Sovjet-Unie zat, maar wel behoorde tot dat Warschau-pact.'
'Dat is niet nodig, want die ziet dit natuurlijk ook. Trump is niet naïef over Poetin. Trump is de baas van de grootste kernmacht ter wereld. Rusland is de tweede kernmacht ter wereld. Dus de Amerikaanse president zal altijd proberen om, naast het sterk houden van de NAVO, een persoonlijke band te houden met de Russische president en de Chinese president.'
'Ik vind dat dus niet. Toen hij president werd in januari, is hij in februari begonnen met bellen met Poetin. En ik heb dat zeer aangemoedigd, want hij is de enige die een doorbraak kon forceren om met de Russen weer dat gesprek op gang te helpen over hoe uit de oorlog met Oekraïne te komen. Hij coördineert heel nauw met Europa. Ik heb zelf ook intensief contact vanuit de NAVO met hem.'
'En weet u waarom? Omdat dit ook zijn belangen zijn. Oók militair. Kijk, die NAVO is er niet alleen omdat Amerika na de Tweede Wereldoorlog de fout van na de Eerste Wereldoorlog, door zich helemaal terug te trekken, niet opnieuw wil maken. Ze zitten ook in de NAVO om Amerika, het grondgebied van Amerika, veilig te houden.'
'Daar heb je drie dingen voor nodig. Ten eerste een veilig Arctisch gebied. Nou, we weten dat het Arctisch gebied aan het smelten is. De Chinezen varen daar rond, de Russen varen daar rond. Dat Arctisch gebied is cruciaal voor de Amerikaanse veiligheid.'
'Verder is de Atlantische Oceaan cruciaal voor de Amerikaanse veiligheid. Het zijn de Europeanen die ervoor zorgen dat daar niet hele rare dingen kunnen gebeuren, vanuit Rusland richting Amerika. En dan is Europa belangrijk. Voor Amerika is het belangrijk dat het hier veilig is. Voor hun eigen veiligheid.'
'We hebben gezien op televisie dat Jonas Støre, de premier van Noorwegen, een kaart liet zien. Dat is de kaart van die atoomonderzeeërs van de Russen die op een gegeven moment naar Amerika kunnen varen en direct de bedreiging zijn voor Amerika.'
'Hij zei: meneer de president, die zijn er niet om Noorwegen aan te vallen, die zijn er om Amerika aan te vallen. En gezamenlijk voorkomen we dat. Dus een veilig Europa is een vitaal belang van Amerika.'
'Op dit moment lijkt dit het plekje waar de helikopter landt. Dus dit is ongeveer het cijfer waar je op uitkomt. Het is heel uitvoerig bekeken. Mijn voorganger heeft een heel systeem in gang gezet waarbij je gedetailleerd plannen maakt over wat nodig is om het gebied te beschermen.'
'Dat is 3,5 procent geworden. Met als bijkomend voordeel dat daarmee Europa en Canada evenveel gaan besteden als Amerika. En dit is echt nodig. En dan houden onszelf veilig.'
'Als Rusland erin zou slagen om Oekraïne te veroveren, dat ze het land in handen krijgen, dan is 3,5 procent bij lange na niet genoeg. Dan is het veel meer. Maar we zijn natuurlijk nu alles aan het doen met onze steun aan Oekraïne om te voorkomen dat ze Oekraïne in handen krijgen. Er wordt gewerkt aan een vredesakkoord.'
'Maar zou het zo zijn dat het niet lukt en dat op wat langere termijn Oekraïne deze oorlog volledig zou verliezen, er een Russisch regime in Kiev zit waardoor de Russen een veel bredere grens hebben met het NAVO-gebied en toegang hebben gekregen tot een land met 35 miljoen mensen, dan is dat rampzalig voor de NAVO met de Russische defensie-industrie en een leger van tegen de één miljoen mensen.'
Bekijk hier het volledige gesprek met Mark Rutte:
Source: Omroep West Den Haag