In Schermtijd schrijft techverslaggever Rutger Otto wekelijks over het internet en alles wat daarbij komt kijken. Deze week ziet hij hoe de muziekindustrie blijft worstelen met generatieve AI.
De psychedelische rockband King Gizzard & The Lizard Wizard haalde een paar maanden geleden al zijn muziek van Spotify. De bandleden protesteren daarmee tegen investeringen die Spotify-baas Daniel Ek doet in een bedrijf dat AI-wapens ontwikkelt.
Nadat de band zijn muziek van het platform had gehaald, doken AI-klonen op. Een niet-bestaande band met de naam King Lizard Wizard publiceerde muziek op Spotify, gemaakt met generatieve AI. Dat leek wel heel erg op de muziek van King Gizzard & The Lizard Wizard.
Erger nog: een Reddit-bezoeker zegt dat Spotify de muziek van de AI-kloon aanraadde op een openbare afspeellijst. Daarmee krijgt die muziek natuurlijk een enorme boost in bereik.
Het is nog niet echt een gelukkig huwelijk, dat van AI en de muziekindustrie. Ook Nederlandse artiesten zagen hun muziek weggedrukt worden door AI-troep op Spotify. De muziekdienst zegt er zelf ook mee te worstelen. In het afgelopen jaar heeft Spotify 75 miljoen spamnummers verwijderd die met AI-programma's waren gemaakt, schreef de dienst in september.
Er zijn ook bedrijven die er wel brood in zien. Vanaf volgend jaar moet in verschillende Belgische winkelketens AI-muziek te horen zijn. "AI-muziek laat ons toe specifiek op maat gemaakte en seizoensgebonden rechtenvrije muziek te draaien, zoals tijdens de feestdagen", zegt Damien Bytebier van Carrefour. Dat scheelt een hoop geld, want dan hoeven de winkels geen vergoeding te betalen aan auteursrechtenorganisaties.
Tja. Bij wie liggen de rechten voor AI-muziek dan? Muziekprogramma's zoals Suno zijn namelijk getraind op bestaande (auteursrechtelijk beschermde) muziek om nieuwe nummers mee te maken.
Deze week zag ik dat de Nederlandse muziekindustrie nog steeds worstelt met dat vraagstuk. Na een congres rondom AI-muziek dat ik bezocht was de conclusie ongeveer: lopende rechtszaken afwachten, transparantie afdwingen over hoe AI-modellen worden getraind, met elkaar in gesprek blijven en goede afspraken maken.
Muziekrechtenorganisaties zoals BumaStemra en Sena zijn niet tegen het gebruik van AI in muziek. Maar dan moeten de creatieve prestaties van mensen wel op een eerlijke manier worden beloond.
De vraag is alleen: hoe? Wat als een nummer lijkt op bestaand werk, zonder een-op-een iets te kopiëren? Of als alleen een stijl wordt nagedaan? Is het dan inbreuk? En wie maakt die inbreuk dan? Degene die de prompt invult of de aanbieder van het AI-programma?
In de wetgeving bestaat daarover nog geen sluitend antwoord. Wat wel en niet mag, wordt langzaamaan duidelijk via rechtszaken tussen platenlabels en AI-bedrijven.
Ondertussen sluiten die labels en bedrijven onderling al wel overeenkomsten, zodat artiesten van wie materiaal wordt gebruikt, daarvoor worden vergoed. En er zijn artiesten die hun eigen stem of werk juist beschikbaar stellen voor anderen om te gebruiken, zoals Grimes.
Het is zoals eigenlijk alles wat speelt rondom AI. De een ziet er wel brood in, de ander ziet alles afgenomen worden.
Ik hoop dat het niet blijft bij praten over hoe snel de ontwikkelingen gaan en dat artiesten snel duidelijkheid krijgen over hoe menselijke creativiteit beloond blijft worden. Anders horen we straks niet King Gizzard & The Lizard Wizard in de supermarkt, maar het slappe aftreksel van King Lizard Wizard.
Vorige week vroeg ik wat jullie vonden van de teruggehaalde AI-kerstreclame van McDonald's. Dit waren jullie reacties.
Luister jij weleens naar AI-muziek? Laat het me weten. Dat kan in de reacties hieronder of via rutger@nu.nl. Misschien verschijnt jouw bericht aankomende week in Schermtijd. Ik lees alles, maar het is te veel om iedereen te antwoorden.
Tot volgende week!
Source: Nu.nl economisch