In deze rubriek schrijft politiek verslaggever Edo van der Goot wekelijks over wat hem opvalt in Den Haag. Deze week: het rapport-Wennink legt zelfgenoegzaamheid in de formatie bloot.
Rob Jetten (D66), Henri Bontenbal (CDA) en Dilan Yesilgöz (VVD) kwamen maandag aan het eind van de middag om de beurt opgewekt naar buiten na twee dagen en één nacht in landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum.
De formatie was daar tijdelijk naartoe verhuisd, vaak een teken dat er meters worden gemaakt. De gesprekken onder leiding van informateur Rianne Letschert waren dan ook in een goede sfeer en in goed vertrouwen verlopen, was de boodschap.
"We hebben een goed vloertje gelegd voor de komende weken", zei Bontenbal. Jetten had genoten van de borrel en het goede eten. "Onder de prachtige kerstversiering die hierbinnen is aangebracht."
Yesilgöz vond de sfeer prettig, ondanks haar verkoudheid. "Ik ben op tijd naar bed gegaan en ik heb vooral thee gedronken."
De VVD'er praat pas sinds vorige week mee, maar ze geeft de indruk dat haar partij al een tijdje meeloopt in de formatie. Het korte verblijf leverde dan ook geen nieuwe persoonlijke inzichten op van Jetten en Bontenbal. "Wij kennen elkaar al een aantal jaar."
Het drietal straalt eenheid uit. Maar hoe je het wendt of keert, die eenheid komt tekort. Sinds Yesilgöz officieel mag meepraten, benadrukt zij dat de drie partijen "maar 66 zetels" hebben. Tien te weinig voor een meerderheid.
Dus moet je shoppen bij anderen. PVV-leider Geert Wilders heeft al laten weten dat hij in het basisdocument van D66 en CDA geen inhoudelijke aanknopingspunten ziet. "De PVV vindt de agenda een verschrikkelijk stuk", schreef Buma droogjes in zijn eindverslag.
GL-PvdA-leider Jesse Klaver kan het maar moeilijk verkroppen dat de keuze niet op hem, maar op de VVD viel.
Eenheid is dus niet per se stabiel. En laat dat nu precies datgene zijn waar Peter Wennink vlak voor het weekend om vroeg. De voormalige ASML-topman schreef in opdracht van het demissionaire kabinet in een paar maanden een lijvig rapport over hoe Nederland in de toekomst een sterke economie kan blijven.
Of misschien kan wórden. Want Wennink kwam in zijn tijd als captain of industry iets te vaak "zelfgenoegzaamheid" tegen. "Te veel van waarde leek vanzelfsprekend geworden", zei hij. Daarom moet de komende jaren voor tientallen miljarden worden geïnvesteerd en de overheid moet daarbij vooral niet te veel in de weg lopen, was zijn boodschap.
Bij de presentatie van De route van de toekomstige welvaart viel op dat Wennink ook een duidelijk signaal aan de politiek gaf. "Ik ben geen informateur", zei hij tot twee keer toe. Om vervolgens zijn wensen kenbaar te maken voor als hij dat wél zou zijn.
Dat is vooral "consistent, betrouwbaar en stabiel overheidsbeleid". Als er niets gebeurt leidt dat tot ontevredenheid, waarschuwde Wennink. En dat zorgt weer voor "een enorme deuk in het vertrouwen in onze democratie".
Kortom: de schouders moeten eronder. Dan is die route prima te bewandelen. En daar komt het: "Dat kan alleen als we een meerderheid hebben in het kabinet en in het parlement dat dit rapport ondersteunt."
Die meerderheid is nodig, want alle aanbevelingen gaan "pijn doen en zullen schuren" als ze worden uitgevoerd, verzekerde Wennink. "We moeten een eensgezindheid tonen die we de afgelopen tien jaar niet hebben gezien."
In het parlement is die eensgezindheid alleen ver te zoeken. Want 49 dagen na de verkiezingen zijn er vooralsnog "maar 66 zetels" die elkaar kunnen vinden. Alle goede vloertjes en kerstversieringen ten spijt.
Misschien dat Jetten, Bontenbal en Yesilgöz maandagmiddag iets te tevreden waren met het feit dat ze samen een klein stapje in de formatie hebben gezet. Je zou het zelfgenoegzaam kunnen noemen.
Vraag: "Zijn er ook nog spelletjes gespeeld? Klassiek natuurlijk, om nader tot elkaar te komen."
Jetten: "Nee, nee, nee. Er zit volgens mij een fanatieke bordspelspeler in deze groep, maar ik ben dat zeker niet."
Vraag: "Er schijnt een spelletjesfanaat hier aan tafel te zitten. Bent u dat?"
Yesilgöz: "Nee, nee, ik vind spelletjes echt leuk. Maar ik ben er meestal niet zo heel goed in. Dus een echte fanaat? Nee, sorry."
Vraag: "Hoe leren jullie elkaar kennen? Werken jullie met papiertjes met vragen of bedenken jullie vragen voor elkaar?"
Bontenbal: "Nee, het gaat gewoon heel volwassen in gesprekken met elkaar. Dus we hoeven niet allerlei spelletjes te doen om elkaar vragen te stellen."
Wat viel jou op in de politiek deze week? Heb je suggesties voor Gehoord in Den Haag? Laat het hieronder achter, of mail naar edo@nu.nl.
Source: Nu.nl algemeen