Het zijn spannende tijden voor de FNV, die een grote rol speelt bij cao's en in de polder. De vakbond met 900.000 leden verkeert in een bestuurlijke crisis. De FNV moet uiterlijk woensdag met een hervormingsplan komen, anders grijpt de rechter in.
De FNV is al maandenlang een stuurloos schip. Het voltallige bestuur, de voorzitter en vicevoorzitter zijn opgestapt en tijdelijk vervangen. Ondertussen is de kabinetsformatie begonnen, en de FNV wil aan tafel zitten als de plannen voor de komende jaren worden gesmeed.
De vakbond vertegenwoordigt namelijk de belangen van miljoenen werknemers. Bovendien moeten er honderden nieuwe cao's worden afgesloten in 2026 over verbetering van arbeidsvoorwaarden.
De Ondernemingskamer greep enkele maanden geleden in bij de FNV en stelde twee tijdelijke toezichthouders aan. Oud-minister Lodewijk Asscher en oud-FNV-voorzitter Ton Heerts hebben de opdracht gekregen de boel op orde te krijgen. Zij moeten woensdag met een hervormingsplan komen waar iedereen binnen de vakbond achter staat.
Dat plan ligt er, maar het is zeer de vraag of het ledenparlement van de vakbond instemt met de hervormingen die Asscher en Heerts voorstellen. Dit orgaan beslist over voorstellen van het bestuur en de raad van toezicht. Maar in het hervormingsplan verdwijnt nu juist het ledenparlement. Dus waarom zouden leden van dit orgaan daarmee instemmen?
Als er geen instemming komt, grijpt de rechter alsnog in. Naar verwachting breidt die dan mogelijk het mandaat van de toezichthouders uit om alsnog hervormingen door te voeren.
Het plan van Asscher en Heerts moet de bestuurlijke structuur hervormen. Het plan gaat uit van een bondsraad die het huidige ledenparlement vervangt en de koers van de vakbond bepaalt.
Er moet een nieuw bestuur komen, net als een duidelijke rol voor de verschillende sectorraden. Op die manier moet de FNV democratischer en slagvaardiger worden. De leden krijgen het voor het zeggen en kiezen de sectorraden voor bijvoorbeeld de sector Horeca, Schoonmaak of Zorg & Welzijn.
Roel Berghuis was dertig jaar actief als vakbondsbestuurder en kent de FNV door en door. Hij maakte zich in zijn tijd al sterk om de sectoren meer macht te geven en is daarom positief over de hervormingen die Asscher en Heerts willen doorvoeren. "De hervormingen zijn naar mijn mening noodzakelijk om de interne democratie te herstellen en de vakbond weer slagvaardiger te maken", zegt Berghuis.
De FNV ligt al maanden op haar gat vanwege interne conflicten. Zo is er nog steeds geen nieuw bestuur en ook geen nieuwe voorzitter. Elke vorm van aansturing lijkt te ontbreken op dit moment. Het is daarom de vraag hoe de komende cao-onderhandelingen gaan verlopen.
"Ik ben enorm geschrokken van wat Ton Heerts en ik hebben aangetroffen bij de FNV", schrijft Asscher op zijn LinkedIn-pagina. "Binnen de vakbond zijn diepe conflicten tussen personen en groepen personen, keiharde en soms intimiderende omgangsvormen. Boven ieders hoofd hangt een zwaard van Damocles, dat je bij een verkeerde beweging uit je functie gezet kan worden. Onze conclusie? Op deze manier is de FNV onbestuurbaar."
Ondanks de chaos binnen de FNV gaan de cao-onderhandelingen door. De vakbond heeft een looneis van 6 procent voor komend jaar gepresenteerd, maar werkgevers zijn steeds terughoudender om de lonen flink te verhogen.
De FNV-bestuurders aan de cao-tafels bevinden zich in een rare situatie. Ze hebben weinig mandaat doordat sturing van bovenaf ontbreekt.
Toch hoeft dat geen probleem te zijn, vindt cao-deskundige Henk Strating van CAO-expert.online. Hij benadrukt dat onderhandelaars nu weinig ruimte hebben aan de cao-tafels omdat alles van bovenaf wordt opgelegd.
"Een nieuwe structuur hoeft geen probleem te zijn en kan juist positief uitpakken", zegt Strating. "Cao-onderhandelingen zijn er juist bij gebaat dat er geen centrale coördinatie is. Onderhandelaars krijgen op die manier meer ruimte om maatwerk te leveren en te kijken wat er mogelijk is binnen een bedrijfstak of sector. Op die manier kunnen ze veel betere cao's afsluiten."
Source: Nu.nl economisch