De wekelijkse rubriek Finishpraat speelt in op actualiteit, combineert verleden met heden en haalt oude herinneringen op; kortom een verhaal voor de echte motorsportfan. Deze editie gaat over de chaotische, slecht georganiseerde en tragische Grand Prix van Joegoslavië in 1990.
Alles wat er fout kón gaan, ging ook fout tijdens de Grand Prix van Joegoslavië in 1990. Niet veel later brak de oorlog in de regio uit, waardoor het tevens de laatste Grand Prix op Joegoslavisch grondgebied zou zijn. Maar zelfs zonder die politieke onrust was het begrijpelijk geweest als dit het laatste bezoek van het wereldkampioenschap wegrace aan het circuit van Rijeka was geweest. De organisatie was op alle fronten gebrekkig en de voorbereiding ronduit rampzalig. Maar het waren vooral de vele zware ongevallen die deze Grand Prix een uiterst trieste nasmaak gaven. Het circuit stond destijds al bekend als onveilig – op sommige punten zelfs zeer gevaarlijk.
Het begon al tijdens de trainingen, waar meerdere incidenten plaatsvonden. Wilco Zeelenberg crashte op hoge snelheid met zijn 250cc fabrieks-Honda en raakte daarbij geblesseerd. Zijn motor bleef rechtop staan en schoot met hoge snelheid een berg op. Het publiek dat daar stond – op een plek waar niemand had mogen staan – moest hals over kop wegspringen om niet geraakt te worden. Tijdens de trainingen van de 500cc liepen toeschouwers zelfs zonder enige schaamte de baan over. Kevin Schwantz moest op het rechte stuk in de remmen om een toeschouwer te ontwijken.
De manier waarop baancommissarissen en medisch personeel met de gevallen coureurs omgingen was ronduit schokkend. Christian Sarron crashte hard tijdens de 500cc-training. De Fransman liep daarbij een zware hersenschudding en een ontwrichte schouder op. Terwijl hij midden op de baan lag, ging de sessie gewoon door. Vervolgens werd hij zonder enige zorg letterlijk op een brancard gegooid. Bizar! Tijdens de racedag zijn er ook beelden van Sito Pons – die samen met Pierfrancesco Chili onderuit was gegaan – die zeer hardhandig richting de ambulance wordt gebracht, terwijl hij duidelijk geblesseerd was. De coureurs werden behandeld alsof het poppen waren. Beelden daarvan zijn nog altijd op YouTube te vinden.
Hoe slecht voorbereid de organisatie werkelijk was, bleek bij de start van de 125cc-race. Enkele weken eerder had er op hetzelfde circuit een race van het Europees kampioenschap plaatsgevonden. Toen was er bij de start een dodelijk ongeval doordat er strobalen waren geplaatst tussen de uitgang van de pitstraat en het rechte stuk. Die strobalen stonden pal langs de baan en eigenlijk op de ideale lijn, waar rijders tijdens de start op volle snelheid rakelings langs scheerden. Eén tikje tegen een strobaal kon een kettingreactie veroorzaken – en dat gebeurde. Blijkbaar had de organisatie niets geleerd, want ook bij deze Grand Prix lagen de strobalen er weer. En weer ging het fout: elf rijders gingen onderuit bij een crash. Wonder boven wonder vielen er geen zware verwondingen, maar het had zo een herhaling kunnen zijn van het drama tijdens het EK. Pas nadat de race was stilgelegd en na stevig aandringen van de rijders werden de strobalen weggehaald bij de start.
Het zwaarste ongeluk gebeurde in de 250cc-race. Toen het begon te druppelen, reed een achterblijver langzaam over de ideale lijn. De race werd niet stilgelegd, en de kopgroep stormde met volle vaart door. Een aantal rijders wist een langzaam rijdende achterblijver nog net te ontwijken, maar Reinhold Roth niet. De Duitser botste met zeer hoge snelheid achterop. De klap was enorm. Roth liep ernstige verwondingen op, waaronder een schedelbasisfractuur en hersenbloedingen. Zijn overlevingskansen waren klein. Na enkele maanden ontwaakte hij uit zijn coma. Hoewel hij het ongeluk overleefde, raakte hij gedeeltelijk verlamd en liep hij blijvende hersenschade op. De gevolgen van deze crash droeg hij de rest van zijn leven met zich mee. In 2021 overleed Roth op 68-jarige leeftijd.
De Grand Prix van Joegoslavië in 1990 was een rampzalig evenement met tragische gebeurtenissen en een race vol lessen over hoe het niet moet.
Tot volgende week,
Asse Klein
Bent u een trouwe bezoeker van deze website, bent u tevreden met het door ons gebrachte gratis te lezen motorsportnieuws en wilt u het werk van het Racesport.nl redactieteam mede ondersteunen?
Dat kan d.m.v. een vrijwillige bijdrage via de betaallink vrijwillige bijdrage Racesport.nl of door een bijdrage over te maken naar het volgende bankrekening nummer:
NL31 BUNQ 2035 9539 44 t.n.v. ES Event & Sports Promoter, onder vermelding van ‘vrijwillige bijdrage Racesport.nl’