Vier mensen zijn omgekomen door hoge golven die zondag tegen de kust van Tenerife sloegen. De bij surfers geliefde golven zijn verraderlijk doordat ze uit het niets lijken te komen. Maar weerdiensten kunnen ze goed voorspellen, zeggen experts tegen NU.nl.
Het ongeluk gebeurde zondagmiddag aan de westkust van het eiland. Vakantiegangers stonden bij het getijdenbad bij de kliffen van Los Gigantes toen de golven toesloegen. Drie mensen die werden meegesleurd door het water overleden kort daarna. Een vierde persoon overleed maandag in het ziekenhuis.
Het was al de tweede keer in twee maanden tijd dat mensen omkwamen nadat ze op Tenerife door een golf waren gegrepen. In november was een Groningse vrouw van 79 een van de drie dodelijke slachtoffers. Ook toen werden mensen gegrepen bij een getijdenbad. Dat is een zwembad, vaak uitgehouwen in de rotsen, dat zich tijdens hoogwater vult met zeewater en leegloopt bij laagwater.
Tenerife is erg vatbaar voor dit soort hoge golven, benadrukken wetenschappers die onderzoek doen naar de oceaan. De golven ontstaan doorgaans tijdens stormen veel verder in de Atlantische Oceaan. Dat was ook het geval bij de golven die zondag slachtoffers hebben gemaakt.
"Die stormen duwen op het wateroppervlak naar beneden en creëren zo golven, waarvan sommige duizenden kilometers kunnen reizen", zegt oceanograaf Sjoerd Groeskamp, die is verbonden aan het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ). De bekende Californische golven ontstaan op een soortgelijke manier tijdens stormen in de zuidelijke Stille Oceaan, duizenden kilometers verderop.
De golven bewegen zich vervolgens in groepen over het wateroppervlak, vult Dano Roelvink aan. Hij is als professor verbonden aan het IHE Delft Institute for Water Education. Vanuit de lucht zou je de patronen makkelijk herkennen. De onderzoeker omschrijft ze als "mooie lange rollers", in tegenstelling tot het doorgaans wat rommelige wateroppervlak. Door hun frequentie kunnen de golven hun energie lang vasthouden en ver reizen.
Eenmaal aan de kust winnen de golven verder aan kracht, doordat het water daar ondieper wordt. Dat is zeker in Tenerife het geval, waar de overgang van diep naar ondiep erg plots is. Daardoor wordt de energie samengedrukt, wat extra hoge golven oplevert.
De golven zijn erg verraderlijk, doordat het op Tenerife erg rustig weer kan zijn op het moment dat ze het eiland bereiken, zegt Roelvink. De storm waar ze vandaan komen woedt immers duizenden kilometers verder. De onderzoeker heeft het over zogenaamde "blue sky events", vanwege het mooie weer dat gepaard gaat met de inslag.
Groeskamp zwom zelf weleens in zo'n getijdenbad en kan zich wel wat voorstellen bij wat zich afspeelde op Tenerife. "Zo'n golf kan je er echt uit sleuren, je bent je eigenlijk niet bewust van die kracht", zegt hij.
Maar uitzonderlijk waren de golven niet, zeggen de experts. Dat het twee keer in twee maanden tot slachtoffers leidde, is waarschijnlijk jammerlijk toeval.
"Tenerife is nu eenmaal een van de eerste stukjes land die de golven uit de Atlantische Oceaan tegenkomen", zegt Rico Schröder, meteoroloog bij Weeronline. "De Canarische Eilanden zijn dan ook niet voor niets populaire surfeilanden." Andere plekken die geliefd zijn bij surfers, zoals Californië en Hawaï, kennen een soortgelijk fenomeen.
Hoewel de golven voor de doorsneevakantieganger misschien uit het niets komen, kunnen weerdiensten ze wel degelijk lang van tevoren zien aankomen. Dat deden de lokale weerdiensten ook. "Waarschijnlijk zijn waarschuwingen in de wind geslagen, want die zijn wel afgegeven door de Spaanse weerdienst", zegt Schröder.
Voor de Nederlandse kust zijn dit soort golven vrijwel niet mogelijk. Dat komt doordat de Britse eilanden voor ons dienstdoen als een enorme golfbreker. Toch heb je ook hier af en toe "nette surfgolven", zegt Roelvink. Dat is vooral zo bij heel lage temperaturen. Dan is de lucht kouder dan het zeewater en ontstaat de deining waar surfers van houden.
Source: Nu.nl algemeen