Het regime van de Syrische dictator Bashar Al Assad viel vorig jaar na een bloedige strijd. En hoewel hele stukken van toeristische trekpleisters kapot zijn gebombardeerd, ziet de lokale bevolking de toekomst rooskleurig in. "Het is niet beter geworden, maar ook niet slechter."
Abdu kijkt met grote ogen rond in de soek van Aleppo, die op de foto hieronder is te zien. De eeuwenoude markt in een stelsel van straatjes die met gewelven zijn overdekt, was ooit een toeristische trekpleister.
Maar nu zij hele stukken weggebombardeerd. Een ander deel is de laatste jaren gerenoveerd, en daar is winkelend publiek. Hier liep tussen 2012 en 2016 de frontlinie en Abdu was toen mijn tolk. De troepen van Al Assad zaten om de hoek, in onder meer de indrukwekkende citadel van de stad.
Abdu's broer Najim vocht in Aleppo voor elke meter en is nu onderdeel van de nieuwe veiligheidstroepen. Toch is juist de veiligheid een probleem in het nieuwe Syrië. Er waren dit jaar afrekeningen met mensen die tot het oude regime werden gerekend of tot minderheden behoren.
Er vielen duizenden doden onder alawieten, druzen, Koerden en ook christenen. Voor deze groepen is de toekomst onzeker onder een president die ooit de Syrische tak van Al Qaida leidde. Daarvan nam president Ahmed Al Sharaa weliswaar afstand, maar nog steeds bestaat zijn achterban uit uiterst conservatieve moslims.
En niet iedereen in Syrië is zo conservatief. In Damascus is café Mazbouta een symbool voor mensen die voor een vrijer leven staan. Het hippe café is een verzamelplek voor muzikanten en kunstenaars. Hier was de vreugde over het vertrek van Al Assad groot, maar tegelijkertijd werd bezorgd gekeken naar de jihadisten die ineens voorbijliepen. Kon de bar wel openblijven?
Een jaar later is dat nog steeds het geval. Op het kleine podium speelt een pianist, begeleid door een gitarist. In een zijkamer krijgen een paar meisjes muziekles. Een van hen ziet eruit als een kopie van jarentachtigpopicoon Cyndi Lauper.
"De situatie is niet beter geworden, maar ook niet slechter", zegt de Koerdische Gulan (27). "Ze zijn niet in staat om Damascus te veranderen in een jihadistenstad. Wel heeft iemand tegenover dit café posters tegen muziek opgehangen, dat het goddeloos is. Maar ik denk dat president Al Sharaa erg graag van zijn extremistische imago af wil, zeker naar andere landen toe."
De jihadisten zijn in Damascus uit het straatbeeld verdwenen en terug naar de noordelijke provincie Idlib, waar Al Sharaa vorig jaar zijn bliksemoffensief begon. Ook andere ontwikkelingen gingen dit jaar snel. Internationale sancties tegen Syrië worden steeds meer opgeschort en president Al Sharaa is zelfs door Trump in het Witte Huis ontvangen.
"Dat vond ik zo raar om te zien", zegt Gulan over de ontmoeting tussen Trump en Al Sharaa, op wiens hoofd ooit 10 miljoen dollar stond. Ze maakt zich intussen zorgen over de positie van de Koerden. 'Mensen zijn nu veel comfortabeler met het uitdragen van extremistische standpunten. Ik zie meer racisme naar de Koerden toe."
Gulan maakt zich ook zorgen over de slechte economie. "Tegelijkertijd zijn de huren enorm gestegen doordat zoveel Syriërs naar Damascus terugkeren. Van 200 naar 700 dollar bijvoorbeeld."
Safwat Raslan, de directeur van het Syrian Development Fund, dat projecten voor wederopbouw financiert: "Er wonen zo'n miljoen mensen in tenten, daar moeten huizen voor komen. In ons fonds zit maar
een fractie van de 216 miljard dollar die volgens de Wereldbank nodig is voor de wederopbouw van Syrië. Al kunnen we natuurlijk wel alvast beginnen als er veel minder binnen is."
Ook vertelt hij dat het opheffen van sancties vooral een belofte is. "Syrische banken zijn nog steeds niet verbonden met het internationale betaalverkeer. Al Assad had een parallel economisch systeem, groter dan de normale economie. Het bankensysteem heeft een rare, ouderwetse structuur. Zonder de sancties echt op te heffen, kunnen we niet aan de slag."
Grootschalige wederopbouw moet dus nog op gang komen. Al zie je in Aleppo wel al het voorwerk. Hele wijken die kapotgeschoten waren, zijn geëgaliseerd om plaats te maken voor nieuwbouw. "Qatar en bijvoorbeeld Saoedi-Arabië gaan hier grote investeringen doen", legt tolk Abdu uit.
Dat de overgang naar een nieuw Syrië soms ook tot hobbels binnen relaties leidt, blijkt in een antiekwinkeltje in Aleppo. Het echtpaar dat dit runt krijgt bijna slaande ruzie als naar hun mening wordt gevraagd.
De vrouw, Islam, zegt: "Het nieuwe Syrië is zo prachtig. We hoeven niet meer bang te zijn dat ze onze zoon ophalen om in Al Assads leger te dienen." Maar dan zegt haar man Rayan ineens: "Al Assad was best een goede man. Ja, dat vind ik gewoon." Zijn vrouw ontploft bijna en roept: "Hij is gek en ik heb de papieren om dat te bewijzen. Hij is al eens opgenomen geweest."
Terug in de soek zegt bezoeker Mahmoud, een Syriër die al vijftien jaar in Dubai woont: "Er is in dit land veel verwoest. Maar dat zijn alleen dingen. Ik denk vooral dat er bij iedereen, na al die jaren Al Assad, een soort geestelijke wederopbouw nodig is."
Source: Nu.nl algemeen