D66 en CDA hebben dinsdag hun plannen gepresenteerd waarover zij verder willen onderhandelen met andere partijen. Als het aan Rob Jetten en Henri Bontenbal ligt wordt onder meer rekeningrijden ingevoerd, de spreidingswet behouden en de hypotheekrenteaftrek afgebouwd.
Lees de laatste ontwikkelingen over de formatie in ons liveblog.
Het document moet gezien worden als een "uitnodiging" aan andere partijen, benadrukten Jetten, Bontenbal en informateur Sybrand Buma dinsdag bij de presentatie van het document.
De plannen die daarin staan zijn wat D66 en CDA betreft een startpunt van de onderhandelingen. Dat betekent ook dat het nog onzeker is of alle maatregelen uiteindelijk in een regeerakkoord terechtkomen.
Dit zijn de belangrijkste plannen op een rij.
D66 en CDA willen, zoals ook al in hun verkiezingsprogramma's staat, de hypotheekrenteaftrek (een belastingvoordeel voor huiseigenaren) geleidelijk afbouwen. Maar per wanneer en in hoeveel jaar, is nu niet bekend. Wel hebben de partijen al opgeschreven dat de mensen hiervoor gecompenseerd moeten worden via de inkomstenbelasting.
De woonparagraaf kent verder weinig verrassingen. Zo willen de partijen inzetten op het schrappen van regels en procedures, waarmee het bezwaar maken tegen woningbouw lastiger wordt en woningdelen juist makkelijker moet worden. Ook moet er flink meer gebouwd worden, onder meer door gemeenten meer ruimte te geven om goedkoop grond te kopen.
Op het gebied van asiel en migratie valt vooral op dat D66 en CDA de spreidingswet willen behouden. Over die wet is al jaren discussie in Den Haag.
De partijen vinden het verder belangrijk dat er een stabiel aantal opvangplekken beschikbaar komt, en dat moet worden geregeld door een stabiele financiering. Daar vraagt opvangorganisatie COA ook al langere tijd om. Het vorige kabinet had dat ook toegezegd, maar het kabinet-Schoof nam die belofte niet mee in zijn plannen.
In het plan staat verder dat tijdelijke verblijfsvergunningen van drie jaar ingevoerd moeten worden en dat het tweestatusstelsel ingevoerd wordt. Over de andere asielwet die nu voorligt in het parlement is in dit document niets te lezen.
Het Vluchtelingenverdrag moet ook gemoderniseerd worden. De partijen willen dat asielaanvragenbuiten Europa kunnen worden ingediend en afgehandeld.
CDA en D66 willen ook, zoals ze in hun verkiezingsprogramma's hadden staan, bezuinigen op de zorg. De zorgkosten stijgen nu nog elk jaar en de partijen willen die stijging afvlakken. In het document staat dat het eigen risico van 380 euro blijft bestaan. Dat wordt dus niet gehalveerd, zoals het plan was van het kabinet-Schoof.
Ook willen de partijen kritisch kijken welke behandelingen nog toegevoegd worden aan het basispakket. Daarnaast willen ze samen met het zorgveld onderzoeken of niet-effectieve behandelingen uit het pakket kunnen worden gehaald. Verder willen ze de ouderenzorg hervormen.
De partijen willen nu echt de stikstofcrisis oplossen. Het doel voor 2035 blijft overeind en dat betekent dat er vaart gemaakt moet worden. D66 en CDA willen met name aan de slag met het verminderen van de uitstoot in de buurt van de meest kwetsbare natuurgebieden. De boeren moeten daar vee weg doen, omschakelen, verplaatsen of stoppen.
Op termijn krijgen alle boeren in Nederland een doel opgelegd voor 2035. Ze mogen in dat jaar nog maar een bepaalde hoeveelheid stikstof uitstoten. Het is aan de boeren zelf om dat te regelen. Wel komt er weer een grote zak geld (stikstoffonds) om boeren te helpen en te compenseren. Gedwongen krimp kan een "ultieme remedie" zijn als doelen niet gehaald worden.
Hoewel het behalen van het klimaatdoel in 2030 lastig wordt, willen D66 en CDA wel ambitieus blijven als het gaat om het terugdringen van de CO2-uitstoot. Topprioriteit voor de partijen is het aanpakken van de problemen op het stroomnet. Daarvoor moet een crisiswet netcongestie komen, die zorgt voor de snellere aanleg van stroomkabels.
De partijen leggen de focus verder op het naleven van bestaande klimaatmaatregelen. Ze willen bijvoorbeeld in hoog tempo door met de bouw van kerncentrales, de aanleg van warmtenetten en het bouwen van windparken op zee. Ook klimaatafspraken met de industrie blijven overeind.
Een nieuwe maatregel is rekeningrijden. Daar moet volgens CDA en D66 toch weer op worden ingezet, nadat kabinet-Schoof plannen voor zo'n systeem juist van tafel veegde. De formerende partijen pleiten voor een variant waarbij automobilisten niet alleen per kilometer gaan betalen, maar ook extra moeten afrekenen in de spits.
De belofte om in 2035 3,5 procent van het bbp aan Defensie te besteden, is ook in dit wensenlijstje van D66 en CDA opgenomen. Maar vanwege de toegenomen dreiging willen de partijen het tempo waarin dat gebeurt, wel versnellen.
Het blijft wel onduidelijk hoe en waarvan dit wordt betaald. Informateur Buma waarschuwde dinsdag al dat nog de financiële uitwerking van de plannen nu nog niet is neergepend.
Een ander opvallend plan op defensiegebied is de selectieve opkomstplicht die de partijen willen voorbereiden. Ze denken dat de krijgsmacht de komende jaren voldoende zal groeien, maar willen wel voorbereidingen treffen voor een selectieve opkomstplicht voor wanneer de groei onvoldoende blijkt.
D66 en CDA willen flink investeren en willen daarom de begrotingsregels iets versoepelen. EU-lidstaten mogen tot en met 2028 het begrotingstekort laten oplopen als het om defensie-investeringen gaat. Nederland moet daar ook voor kiezen, vinden de partijen.
Ook zijn ze van mening dat de staatsschuld, die nog ver onder de toegestane grens ligt, iets mag oplopen. D66 en CDA benadrukken wel dat ze dit alleen willen toestaan voor investeringen, zoals miljarden euro's stoppen in het stroomnet.
Source: Nu.nl algemeen