DEN HAAG - Sinterklaas en zijn pieten zijn nog maar nauwelijks zichtbaar in de winkelstraten. Waren ze vroeger in praktisch elke etalage te zien, inmiddels lijken ze verdrongen door kerstbomen en Black Friday. Je zou denken dat het komt door al het gedoe rondom de kleur van de pieten, maar dat blijkt niet de enige oorzaak.
Wie door het centrum van Den Haag wandelt, kan het niet ontgaan. Overal staan kerstbomen, zijn etalages gevuld met kerstballen en op sommige plekken klinkt zelfs al kerstmuziek.
Zo zijn de etalages van de Bijenkorf aan de Grote Markstraat gevuld met kerstartikelen en klinkt daar zelfs al Feliz Navidad uit de speakers.
Even verderop bij de Hema zitten al stickers met kerstdecoratie op de deuren en is ergens nog een verdwaalde poster te zien waarin kinderen wordt opgeroepen hun schoen te zetten.
Aan de andere kant van de straat bij de Jumbo staan meerdere kleine kerstboompjes en is een fiks display te zien vol kerstkransjes en bijbehorende chocoladeartikelen. Om de hoek staat nog net een half zo grote display met chocoladeletters, maar ook daarop is geen Sint of piet te bekennen.
De Passage dan. Daar zit boekhandel De Vries Van Stockum. In de etalage een aantal pietenpetjes met de kenmerkende veer, ingepakte cadeautjes en het grote boek van Sinterklaas. 'Het is geen uitvoerige etalage, maar wel een sinterklaasetalage', zegt boekverkoopster Wineke Bilderbeek.
De hoofdrolspelers zijn ook hier niet te zien. 'Nee, maar dat heeft een technische oorzaak. We hebben op dat gebied even niks.' Zelf is ze er ook verbaasd over dat er verder in de Passage zo weinig van de Sint te vinden is. 'Het hoeft niet schreeuwend, maar een beetje meer Sinterklaas zou ik wel leuk vinden.'
Volgens Bilderbeek is het voor haar winkel nog steeds wel interessant om aandacht aan het kinderfeest te besteden. 'Ja hoor, bij ons komt Sinterklaas eerst en dan pas kerst. En waarom ook niet? Er zijn heel veel kinderen en ouders die het nog steeds leuk vinden.'
Even verderop in de Passage staat de kerstboom alweer te stralen. En dat nog voor de Sint zijn hielen naar thuisland Spanje gelicht heeft. Dat was vroeger echt een faux pas, maar tegenwoordig lijkt dat geaccepteerd te zijn. We bellen met Anil Soekhoe, van de winkeliersvereniging.
'Nee, we kunnen daar niet op wachten. Het is juist zo leuk mensen te laten genieten van al dat licht. En alles moet geïnstalleerd worden, het gaat om de beschikbaarheid van materialen.'
'En het heeft ook te maken met duurzaamheid, het is zonde als je alles al na 5 december weer moet weghalen. Maar ik mis Sinterklaas hartstikke in de winkelstraat hoor, dat wel.'
Voor hem is het feest ook interessant qua omzet. Exacte cijfers geeft hij niet, maar met zijn chocoladewinkel Hop en Stork verkoopt hij naar eigen zeggen ruim 5.000 chocoladeletters per jaar.
Waarom dan geen Sint en piet meer in de Passage? 'Er is veel te doen geweest rondom de piet en daarmee kwam veel negativiteit', verklaart hij.
'Plaatselijke winkeliers doen het vaak nog wel, ketens niet meer of minimaal', zegt een woordvoerder van het Sint Nicolaas Genootschap Nederland. Dat zet zich in 'om het verhaal rond Sinterklaas en zijn metgezellen te blijven vertellen en handreikingen bieden om daar invulling aan te geven'.
Dat de Sint uit het straatbeeld verdwijnt, vinden ze daar jammer. 'Sinterklaas is zo'n leuk kinderfeest, maar ook voor volwassenen. Brengt gezelligheid en saamhorigheid.'
Of die ketens daar ooit op terugkomen? 'Dat weet ik niet. Het is allemaal gekomen door de pietendiscussie, mensen durven niet meer. Ik woon zelf in het oosten, hier speelt dat helemaal niet. Wij noemen dat ook het Randstad-probleem. Hier doen we het allemaal met elkaar en niet tegen elkaar.'
Door naar de Hoogstraat. Daar zijn al kerstbomen en plantenbakken met gouden kerstballen geposteerd. Ook de winkel van de beroemde slagerij Dungelmann (sinds 1861) is al helemaal in de kerstsfeer. Zonder de goedheiligman, dus.
Eigenaar Raffaele Massaro denkt met weemoed terug aan de tijd dat er nog pieten door de stad liepen, vertelt hij Omroep West. 'En ik liep vroeger met mijn moeder langs de etalages van de V&D, Hema en de Bijenkorf. De ene nog mooier dan de andere, vol Sinterklaas. Prachtig', zegt hij.
Waarom 'zondigt' hij dan in zijn eigen zaak? 'We hadden ooit wel sinterklaasversiering, maar rond de discussie over de piet zijn we gestopt. Het is moeilijk voor ons als winkeliers. Je wilt niemand uitsluiten of tegen de borst stoten, en het gaat ook gewoon om je eten, de inkomsten. En die van je medewerkers en hun gezinnen.'
Hij baalt hoorbaar. 'Tja, ik vond de hele sfeer in de stad in sinterklaastijd altijd fantastisch. Half november al, beetje donker en dan al die feestelijke lampjes. Ik zit al bijna dertig jaar met mijn zaak in de Haagse binnenstad, maar in die tijd is er wel een hoop veranderd. Zelf ben ik meer van leven en laten leven.'
Volgens de slager willen winkeliers zich buiten de discussie houden. Dat beeld herkent ook Paul te Grotenhuis, van Koninklijke INRetail. Dat is een organisatie voor ondernemers in de detailhandel. 'Tja, als ondernemer moet je het hebben van de gunfactor van de consument. Dan wil je wegblijven bij die discussie.'
Hij ziet ook dat Sint en zijn pieterbazen minder zichtbaar zijn in de winkels. Uiteindelijk speelt ook, zoals altijd, geld een belangrijke rol. Te Grotenhuis: 'In coronatijd hebben veel ondernemers pas op de plaats moeten maken, dat heeft er echt ingehakt. Daarom investeren ze nu minder in etalages en etaleurs.'
Volgens hem kan het natuurlijk ook zo zijn dat winkeliers hebben gewacht tot deze zaterdag of zondag, omdat Black Friday nu voorbij is. Bij de Bijenkorf zijn de etalages dus al helemaal in de kerststemming, daar is geen Sint te zien.
Op de vraag waarom niet, krijgen we geen antwoord. Wel laat het bedrijf weten dat Sinterklaas 'niet uit hun agenda is verdwenen'.
'Zo hebben we een pietenband die sinterklaasmuziek in alle winkels speelt, een klimpietenshow in de Haagse vestiging en een pietenspeurtocht in alle vestigingen', schrijft het hoofdkantoor.
En de Hema dan? 'Wij doen zowel aan Sinterklaas als kerst', klinkt het daar. 'We combineren de aandacht hiervoor in onze winkels, folders en acties.' Kinderen kunnen er inderdaad hun schoentje komen zetten.
'Daar wordt veel gebruik van gemaakt.' En die kerstversiering op de deur dan? 'Het is dus de combinatie van beide feesten, omdat onze klanten ook al eerder bezig zijn met kerst.'
Dat merken ze ook bij Jumbo. 'We zien dat klanten al eerder dan 5 december op zoek zijn naar kerstartikelen. Er is een groep Nederlanders die geen Sinterklaas viert en een groep die al eerder dan 5 december hun huis in kerstsfeer wil brengen.' Wel zegt het bedrijf nog steeds evenveel in te zetten op Sinterklaas als vorig jaar.
En dat geldt blijkbaar ook voor het Rijksvastgoedbedrijf, dat overal in het centrum van Den Haag nu al kerstbomen heeft neergezet.
'Samen met de ondernemers en de gemeente doen we er veel aan om de binnenstad van Den Haag ook tijdens de renovatie aantrekkelijk te houden voor bezoekers', zegt hun woordvoerder.
'Zeker ook omdat we begrijpen dat de renovatie van het Binnenhof ook voor overlast zorgt.' Volgens hem zijn de bomen expres pas neergezet na de aankomst van de Sint. Maar op de vraag waarom het Rijksvastgoedbedrijf niks met Sinterklaas doet, volgt geen antwoord.
De gemeente zet ook zelf drie grote kerstbomen neer, in het kader van het 'Have a Royal Winter-programma.' En Sinterklaas? 'Het is niet gekoppeld aan een specifiek feest, maar heeft als doel Den Haag ook in de winter gezellig, bruisend en aantrekkelijk te houden voor bewoners en bezoekers', zeggen ze aan het Spui.
De gemeentewoordvoerder wijst erop dat gemeente ook de intocht van Sinterklaas organiseert. Daarbij is ook evenementenorganisator Peter Boelhouwer betrokken. In tegenstelling tot de situatie in de winkelstraten, signaleert hij juist dat de bejaarde Spanjaard en zijn hulpjes steeds populairder worden.
'De Sinterklaasintocht is de afgelopen jaren steeds drukker geworden. Vroeger was de Frederik Hendriklaan de drukste straat, maar nu verspreid het zich. De Fahrenheitstraat, Weimarstraat en Zeeheldenkwartier worden ook steeds drukker.'
'Ik zie het overal vier rijen dik staan, van Scheveningen tot aan het Lange Voorhout zie je de diversiteit van de stad. Alle rangen, standen en kleuren komen voorbij.'
Sinterklaas leeft wel degelijk, zegt Boelhouwer. 'Want het zijn toch de ouders en de grootouders die het in stand houden en daar warme gevoelens bij hebben.' Maar waarom schitteren de kindervrienden dan door afwezigheid in de winkelstraat? Ook hij wijst op de financiële aspecten.
'Een kostenoverweging, mensen denken kerst is wat later, als ik mijn winkel maar gezellig maak met kerstbomen en lampjes, dan heb ik wel dat gevoel van die hele periode en maar één keer de kosten van de etalage inrichten.'
Zorgen maakt hij zich absoluut niet. Boelhouwer: 'Het leuke van het feest en de magie rondom sinterklaas is dat het altijd onderhevig is geweest aan veranderingen.'
'Het kan zo maar zijn dat de wereld er over tien jaar heel anders uitziet. Als ondernemers, burgers en liefhebbers van gezelligheid maar blijven meebewegen in de dynamiek om dit soort feesten van verbinding te blijven organiseren. Want, die horen erbij. Punt.'
Source: Omroep West Den Haag