is redacteur van de Volkskrant.
Als iets of iemand beroemd is, kun je er donder op zeggen dat mensen uit het digitale prachttijdperk er selfies mee willen. Gordon, Beyoncé, de Mona Lisa, het Melkmeisje: allemaal selfiemagneten. Voor het Anne Frank Huis wordt tegenwoordig ook de hele dag geselfied. Aziatische toeristen met selfiesticks steken daarbij vaak twee vingers in de lucht. Wie dat ongepast of onbegrijpelijk vindt, wil ik inwijden in het verschijnsel ‘De schreeuw bij De Schreeuw’.
Wat de Noorse schilder Edvard Munch met zijn Beroemde Schilderijenreeks De Schreeuw (het origineel uit 1893 hangt in Oslo) precies uitdrukt, valt te bezien, maar het is niets opgewekts. Wanhoop, ontzetting en innerlijke verscheurdheid worden vaak genoemd. Wikipedia houdt het op ‘geestelijk leed en emotionele kwelling’: Munch werd medio 1890 overvallen door zo’n verpletterend gevoel van onmacht dat hij het uitschreeuwde. Omdat het landschap om hem heen ook schreeuwde, bracht hij beide handen naar de oren.
Omstreeks 135 jaar later betreed ik de Munchzaal in het Noorse Nationaal Museum. Seconden later krijg ik van een Spaanse vrouw haar telefoon in de hand gedrukt. Ze baant zich een weg door de menigte bij Het Beroemde Schilderij, legt haar handen over haar oren en doet haar mond wijd open. Als ik haar schreeuw bij De Schreeuw heb vastgelegd, krijg ik nog drie telefoons.
Als ik klaar ben, vraag ik de toekijkende Noorse suppoost of hij ook weleens telefoons krijgt. Hij zegt: ‘De hele dag door. Wie in de Munchzaal staat, heeft Schreeuwdienst.’ Zeg gerust: voor het museumpersoneel was het handiger geweest als Munchs wanhopige figuur één hand naar één oor had gebracht, dan hadden mensen de andere vrij gehad voor de selfie.
Terwijl we praten, betreedt een groep met gids de Munchzaal. De gids zegt in Knäckebröd-Engels: ‘Hier ziet u het enige kunstwerk dat het heeft geschopt tot emoji op uw telefoon. Ik hoop dat u die schreeuwemoji nog niet heeft hoeven gebruiken op WhatsApp!’ Ik hoop dat ook voor u.
Over onze columns
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant columns