De Amerikaanse speciaal gezant Steve Witkoff gaat volgende week naar Moskou voor een gesprek met de Russische president Poetin over de oorlog in Oekraïne. Gelijktijdig zal topambtenaar Dan Driscoll de Amerikanen vertegenwoordigen bij een overleg in Kyiv, meldt president Trump.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Trump eist niet langer dat Oekraïne deze week akkoord gaat met het Amerikaanse vredesplan. ‘De deadline is voor mij wanneer het voorbij is’, zei de Amerikaanse president woensdag. Vorige week zei Trump nog dat Oekraïne uiterlijk donderdag zijn handtekening moest zetten onder een voorstel waarin de Amerikanen grote concessies eisten van Oekraïne.
In de dagen daarna hebben Oekraïne en zijn Europese bondgenoten voorgesteld om het Amerikaanse plan op een aantal punten te wijzigen. Op zijn sociale medium Truth Social spreekt Trump nu van een ‘aangescherpte’ versie van zijn vredesplan, na ‘extra input van beide kanten’. Volgens de president staan slechts ‘een paar punten van onenigheid’ een akkoord in de weg.
Het is echter de vraag of Oekraïne en Rusland die analyse delen. Het oorspronkelijke vredesplan omvatte enkele eisen die voor Oekraïne onacceptabel zijn, onder meer over het opgeven van Oekraïens grondgebied dat momenteel niet door Rusland wordt bezet. Rusland noemde juist het Oekraïens-Europese tegenvoorstel ‘volstrekt niet constructief’.
Trump zegt voorlopig niet in gesprek te willen met Zelensky en Poetin. Hij wil hen pas spreken als er een vredesakkoord is of als de onderhandelingen in een vergevorderd stadium zijn. Gisteren zei Zelensky nog dat hij komende week naar Washington wilde reizen voor een persoonlijk overleg met Trump.
Ondertussen wordt steeds meer duidelijk over de herkomst van Trumps 28-puntenplan, dat vorige week plotseling naar buiten kwam. Amerikaanse ingewijden zeggen tegen persbureau Reuters dat een Russisch onderhandelingsvoorstel aan de basis lag van het plan. Rusland zou het document, waarin de Russische voorwaarden voor de beëindiging van de oorlog zijn opgesomd, in oktober hebben opgesteld.
De Amerikanen gebruikten het Russische document vervolgens als uitgangspunt bij het schrijven van hun eigen vredesplan. Het voorstel zou in ieder geval ten dele voortkomen uit een geheim overleg tussen de Amerikaanse gezant Steve Witkoff, Trumps schoonzoon Jared Kushner en de Russische adviseur Kirill Dmitriëv.
Ook zou Witkoff in oktober onderhandelingsadvies hebben gegeven aan de Russische buitenlandadviseur Joeri Oesjakov. Dat blijkt uit het transcript van een telefoongesprek tussen Witkoff en Oesjakov, dat persbureau Bloomberg dinsdagavond heeft gepubliceerd.
De twee onderhandelaars spraken onder meer over een mogelijk telefoongesprek tussen Trump en Poetin. Tijdens zo’n gesprek zou Poetin er goed aan doen om Trump ‘te feliciteren met zijn prestaties’ en hem te vertellen dat hij een ‘man van vrede’ is, zo drukte Witkoff de Russische adviseur op het hart. Op zijn beurt sprak Witkoff zijn ‘diepste respect’ uit voor Poetin.
Vervolgens stelde Witkoff voor om een ‘20-puntenplan’ op te stellen voor de beëindiging van de oorlog in Oekraïne, vergelijkbaar met het Amerikaanse plan voor een staakt-het-vuren in de Gazastrook. In het vredesvoorstel moest volgens Witkoff in ieder geval worden opgenomen dat Rusland de hele Oekraïense provincie Donetsk in handen zou krijgen.
Een maand later dook dit punt inderdaad op in Trumps 28-puntenplan, terwijl al vanaf het begin van de onderhandelingen duidelijk is dat het opgeven van niet-bezet grondgebied voor Oekraïne een rode lijn is. Volgens Reuters waarschuwde de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio al voor publicatie dat het 28-puntenplan zo gunstig was voor Rusland dat Oekraïne er nooit mee akkoord zou gaan.
Gevraagd naar het gelekte telefoongesprek zegt Oesjakov dat het vermoedelijk een poging is ‘de onderhandelingen te hinderen’. Hij ontkent niet dat zijn gesprek met Witkoff heeft plaatsgevonden. Trump spreekt van een ‘doodnormale onderhandelingsmethode’. ‘Het lijkt me dat Witkoff dit soort dingen ook tegen Oekraïne zegt’, aldus de Amerikaanse president. ‘Dat is wat een dealmaker doet.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant