Op de eerste zitting in de zaak rond de dood van de 17-jarige Lisa worden gruwelijke feiten bekend. De verdachte, de Nigeriaan Chris Jude, reageert er amper op. Volgens zijn advocaten handelt hij vaak in opdracht van stemmen in zijn hoofd.
Mark Misérus en Elsbeth Stoker doen voor de zaak-Lisa verslag vanuit de Amsterdamse rechtbank.
Even voor tienen dinsdagochtend komt een gedrongen gestalte zittingszaal A1 van de Amsterdamse rechtbank binnenlopen. Zijn gezicht is strak naar de grond gericht, hij werpt geen blik op de nabestaanden achter hem. De man neemt plaats zonder een woord te zeggen, en daar komt – op een enkel ‘ja’ of ‘nee’ na – een uur lang geen verandering in.
Roerloos hoort hij de gruwelijke feiten aan waarvan het Openbaar Ministerie (OM) hem verdenkt: het doden van de 17-jarige Lisa uit Abcoude, op een fietspad in Duivendrecht, afgelopen zomer. En de gewelddadige verkrachting van een 30-jarige vrouw in Amsterdam, vijf dagen eerder. Twee schokkende gebeurtenissen, aldus het OM: de dood van Lisa leidde tot massale protesten van vrouwen die de nacht opeisten.
‘Meneer Jude’, begint de rechter. ‘U hoort de beschuldigingen. Wilt u er iets over zeggen?’
Nee, antwoordt hij, bijna onhoorbaar.
Chris Jude heet de in het zwart geklede, gedrongen gestalte. Althans: dat zijn de twee voornamen die hij tijdens een jarenlange zwerftocht langs zes weeshuizen in Nigeria en Tunesië toebedeeld kreeg. Hoe hij bij zijn geboorte werd genoemd, zegt hij niet te weten. Zoals hij ook geen idee zegt te hebben wie zijn ouders zijn. Zijn geboortedatum, 14 februari 2003, is hem eveneens door een van de weeshuizen gegeven.
De lange zwerftocht van de jonge Nigeriaan, die zichzelf liever Desmond noemt, voerde hem via Tunesië naar Lampedusa, het Italiaanse vluchtelingeneiland waar hij door het Rode Kruis van de Middellandse Zee werd gehaald. Hij trok vervolgens door Europa: na Italië, Frankrijk en Duitsland werd Nederland het vierde land waar hij asiel aanvroeg. Op 21 juni 2025 meldt hij zich in Ter Apel. Op 10 juli straalt zijn telefoon voor het eerst aan in Amsterdam, waar hij onderdak heeft gekregen in een asielzoekerscentrum.
Precies een maand later vindt ’s nachts aan de Amsterdamse Weesperzijde een ‘poging tot ernstig seksueel geweld’ plaats. Deze zaak is nog in onderzoek, waardoor Chris Jude er nu niet voor wordt vervolgd, maar justitie heeft hem wel als verdachte aangemerkt.
De Weesperzijde, een lange weg langs het kanaal dat Amsterdam met Duivendrecht verbindt, is ook de plek waar hij zich op 15 augustus met zijn fiets achter een boom zou hebben verstopt. Daar blijft hij staan totdat een 30-jarige vrouw, die met airpods in haar oren naar muziek luisterde, hem rond 0.30 uur nadert.
Van achteren zou hij haar hebben vastgegrepen, waarna hij haar van het voetpad sleurt en verkracht. Tijdens de verkrachting wordt het slachtoffer meerdere malen geslagen, waarbij ze een gebroken kaak oploopt. Haar belager zegt dat ze stil moet zijn. ‘Anders maak ik je dood.’
‘Het slachtoffer verkeert in doodsangst en probeert de verdachte rustig te houden door hem vragen te stellen en een gesprek aan te gaan’, zegt de officier van justitie. ‘De verdachte geeft antwoord en stelt vragen terug.’ Na de verkrachting, die een uur duurt, rent hij weg.
Het is aanleiding voor een grootschalig politieonderzoek. Op het lichaam van de vrouw wordt DNA aangetroffen, maar in de DNA-databank van het Nederlands Forensisch Instituut levert het geen match op. Er worden camerabeelden verzameld, en geleidelijk ontstaat het vermoeden dat de verdachte in het azc in Amsterdam-Zuidoost verblijft.
Maar een dag voordat hij wordt gearresteerd voor de verkrachting aan de Weesperzijde, wordt in de nacht van 20 augustus Lisa vermoord. De tiener is na het uitgaan in Amsterdam op weg naar huis in Abcoude wanneer iemand haar om 4.04 uur het gras in fietst en begint te slaan. Lisa weet te ontkomen en belt 112. ‘Tijdens het gesprek met de centralist begint Lisa ineens heel hard te gillen’, zegt de officier van justitie.
Haar aanvaller leek vertrokken, maar blijkt teruggekeerd. Zonder iets te zeggen steekt hij haar neer. ‘Kort daarna lijkt ze niet meer in staat om te spreken.’ Acht minuten later vinden toegesnelde agenten haar lichaam.
Even verderop treffen ze de grijze capuchontrui aan die de verdachte volgens justitie ook aan had tijdens de verkrachting op 15 augustus. Op camerabeelden is te zien dat de man, 23 minuten nadat hij op Lisa is ingereden, aankomt bij het azc. Te zien is dat hij daar bij een kraantje zijn gezicht, handen, benen en schoenen wast, voordat hij zich terugtrekt op zijn kamer.
Een dag later pakt een arrestatieteam hem daar op. In zijn locker blijkt een mes te liggen met daarop Lisa’s DNA. Het vleesmes zou hij twee dagen voor Lisa’s dood hebben gekocht bij de Action.
Volgens het OM pakte Chris Jude soms in het holst van de nacht zijn opvallende, zwarte fiets met witte voorvork om weg te rijden uit het asielzoekerscentrum. Volgens zijn advocaten komt dat door de ‘luide’ stemmen in zijn hoofd, die hem sinds zijn kinderjaren opdrachten geven. ‘Wanneer hij weer bij bewustzijn is, ‘clear eyes’ heeft, weet hij niet wat hij heeft gedaan’, zegt zijn raadsman Emile van Reydt.
Volgens zijn twee advocaten heeft Chris Jude wat hij wel weet eerlijk tegen de politie gezegd. De feiten waarvan het OM hem verdenkt, ontkent hij bovendien niet. Maar hij bekent evenmin. Van Reydt: ‘Als hij zwijgt, is het omdat hij geen antwoord kan geven, of omdat hij er geen herinnering aan heeft.’
Nader onderzoek in het Pieter Baan Centrum, op z’n vroegst begin 2026, moet uitwijzen hoe het geestelijk met de verdachte is gesteld. Dan pas kan de strafzaak inhoudelijk worden behandeld. De rechtszaak wordt op 11 februari vervolgd met – opnieuw – een voorbereidende zitting.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant