Een schok ging zondag door de Formule 1-wereld na diskwalificatie voor de McLaren-coureurs Lando Norris en Oscar Piastri na de Grand Prix van Las Vegas. Winnaar Max Verstappen won de race en liep zo flink in. Hoe kon McLaren zo de mist in gaan?
Dat begint bij de zoektocht naar meer snelheid. Bij de huidige generatie Formule 1-auto’s, loont het om zo laag mogelijk te rijden. In de vloer van de auto zitten namelijk van voor naar achteren lopende twee tunnels verwerkt, die zijn bedoeld om met het grondeffect onderdruk te creëeren onder auto.
Dit ontstaat als de auto begint te rijden en de lucht sneller onder de auto door stroomt dan er overheen. Er ontstaat een drukverschil, met onderdruk onder de auto.
Door deze onderdruk wordt de auto naar beneden getrokken, en drukken de banden dus harder op het asfalt. Dit levert meer grip op, waardoor de auto harder door de bochten kan.
Deze speciaal daarvoor gevormde vloer werkt het beste als de lager hangende zijkanten zo dicht mogelijk boven het asfalt hangen en de ruimte onder de vloer zo goed mogelijk wordt afgesloten. De teams zijn altijd opzoek naar de grenzen om dit te optimaliseren, door de rijhoogte zo veel mogelijk te verlagen. Met deze generatie auto’s steekt dit erg nauw omdat er veel winst te behalen valt. Maar zo nu en dan gaat iemand over de grens. Lewis Hamilton werd eerder dit jaar nog gediskwalificeerd in China voor hetzelfde vergrijp.
Die grens wordt bepaald door het middengedeelte van de vloer. Van onderen gezien zit er een plank van kunstof (voorheen hout) aan de onderkant van de auto vast, die over de lengte naar achteren loopt. Deze plank is verplicht omdat de FIA zo kan zien hoeveel slijtage er is. Een auto mag wel over de grond schrapen met de vloer, maar niet te veel. Dit is reglementair vastgelegd, om te voorkomen dat er onveilige situaties ontstaan.
De plank onder de auto zit vast met titanium slijtblokken, die verwantwoordelijk zijn voor de vonkenregens die vooral in avondraces duidelijk zichtbaar zijn. Elke auto vonkt flink, maar vooral bij Oscar Piastri was duidelijk dat de McLaren in Las Vegas wel erg schraapte en vonkte.
Dit bleek met name in de razendsnelle bocht 17, een bocht naar links. Op hoge snelheid wordt de auto door alle downforce van de vloer én de vleugels flink ingedrukt, wat uiteindelijk moet worden gelimiteerd door vering. Met de wielophanging en vering bepalen de teams de rijhoogte en dus ook hoezeer een auto uiteindelijk het asfalt kan raken, of zoals dat in Formule 1-jargon heet: bottomen.
In bocht 17 werd dit nog verder vesterkt, omdat de auto hier ook enigszins overhelt naar rechts. Sowieso gaat het circuit in Las Vegas linksom, en komt de meeste druk normaal gesproken op de rechterkant van de auto. Na afloop bleek dat McLaren -niet geholpen door het gebrek aan rijtijd in de vrije training en een natte kwalificatie- een rekenfout heeft gemaakt. Daar kwamen ze zondag in de race pas achter.
Eerst kwam na afloop van de race een keurmeester, die bij beide auto vaststelde dat bij het achterste slijtblok meer dan de toegestane milimeter was afgesleten. De plank is normaal een centimeter dik, en daar moet na de race nog 9 milimeter van over van over zijn.
Op de auto van Norris was het 8,88 milimeter rechtsvoor en 8,92 milimeter rechtsachter. Bij Piastri was de schade nog erger, met 8,96 millimeter linksvoor, 8,74 millimeter rechtsvoor en 8,90 millimeter rechtsachter. De slijtage zat dus vooral aan de rechterkant.
Die uiteindelijke cijfers werden bij een tweede meting vastgesteld, en bleken nog erger dan de meting van de eerste keurmeester. De FIA gebruikt daarbij een zeer nauwkeurige micrometer, en de definitieve meting werd in het bijzijn van de stewards en drie McLaren-medewerkers gedaan.
Dat er iets speelde met rijhoogte bij McLaren, werd zaterdag al een beetje duidelijk. Norris verklaarde na afloop van de kwalificatie, waarin hij pole pakte, dat hij veel last had van porpoising. In 2022 speelde deze term veel, en het komt er eigenlijk op neer dat de auto op hoge snelheid veel op en neer stuitert omdat de vloer zich steeds vastzuigt en weer loslaat.
McLaren droeg porpoising ook aan als een van de redenen waarom het fout kan zijn gegaan. “Daar hadden we in de race veel meer last van dan in de trainingen”, verklaarde teambaas Andrea Stella. “Dat zorgde voor excessief contact met de grond.” McLaren zoekt nog uit waardoor dit werd veroorzaakt, maar sluit niet uit dat het te maken had met schade aan beide auto’s. Daardoor zou de vloer meer hebben bewogen dan normaal.
De FIA nam die mogelijke redenen van McLaren ter kennisgeving aan, maar kon niet anders dan overgaan tot diskwalificatie. Te ver afgesleten is te ver afgesleten, McLaren had dit kunnen voorkomen. De voorbereiding was voor iedereen net zo verstoord, en de andere teams kregen het wel voor elkaar om legaal te blijven.
De McLaren was dus illegaal, al vertelde de FIA er wel meteen bij dat uit niets bleek dat het hier om opzet ging. Weliswaar kunnen beide auto's geprofiteerd hebben van meer downforce door de te lage vloer, maar de prijs die daar uiteindelijk voor wordt betaald staat niet tegenover de potentiële voordelen. Met de grote voorsprong van Norris in het kampioenschap en de constructeurstitel al in de tas, blijkt uit niets dat het team bewust het risico opzocht.
Dat McLaren dankzij hun sensoren in de auto uiteindelijk doorhad dat er iets niet in de haak was, bleek uit de paniekerige boordradio’s richting Norris. Het droeg de WK-leider op om eerder van het gas te gaan om zo de auto minder naar beneden te laten drukken en de vloer dus te sparen. Dat was te laat. Waarom dit pas zo laat werd opgedragen, en belangrijker; waarom alleen richting Norris moet nog door het team opgehelderd worden. Het team onderzoekt hoe dit zo fout kon gaan.
Source: Nu.nl algemeen