In Schermtijd schrijft techverslaggever Rutger Otto wekelijks over het internet en alles wat daarbij komt kijken. Deze week las hij een boek over grip krijgen op je schermgebruik.
Allemachtig, ik zat vorige week gemiddeld 4 uur en 5 minuten per dag op mijn telefoon. Dat is dubbel zo lang als ik zou willen. Waar is al die tijd aan opgegaan? Ik pijnig mijn hersenen, maar kan nauwelijks iets bedenken.
Een beetje doelloos scrollen. Verloren tijd.
Het nieuwe boek van GZ-psycholoog Debbie Been gaat over hoe je de grip op je schermgebruik (terug)krijgt. In Slimmer dan je smartphone beschrijft ze hoe het komt dat je telefoon zoveel tijd kan opslokken. Ze legt uit hoe apps zijn ontworpen om aandacht vast te houden, wat de gevolgen zijn van overmatig schermgebruik én wanneer er sprake is van een verslaving. Als je vindt dat je te veel op je telefoon zit, geeft ze praktische tips om het tij te keren.
Zodra ik het boek uit heb, bel ik haar op. Been vertelt dat ze niemand iets wil verbieden, maar mensen wel bewust wil maken van de effecten van (teveel) schermgebruik. "Wat je vaak ziet is dat de telefoon wordt gebruikt om problemen uit de weg te gaan", zegt ze. Een recent onderzoek van Netwerk Mediawijsheid onderschrijft dat. Zes op de tien mensen geeft aan naar een scherm te grijpen om aan de realiteit te ontsnappen.
Schermgebruik is niet altijd slecht. "Maar ik hoop niet dat we naar een had-ik-maar-maatschappij toe gaan", zeg Been. "Dat we later spijt krijgen van onze waardevolle tijd die we hebben besteed aan scrollen in apps."
Veel mensen worstelen daarmee. Ik ben zelf een beetje zoals koningin Máxima. Zij zei recent in het tv-programma Blauw Bloed dat ze zich in haar smartphonegebruik verliest: "Hoe vaak gebeurt het niet dat ik iemand een bericht wil sturen, maar dan zie ik weer iets anders. Vervolgens ben ik soms een half uur bezig met allerlei andere dingen, behalve die persoon een bericht sturen. Dan zeg ik tegen mezelf: nou, dit kan echt niet."
Als ik zie dat ik vier uur per dag op mijn telefoon zit, spreek ik mezelf ook wel eens toe. Want ik wil helemaal niet zo lang op Instagram of YouTube doorbrengen. Verslaving is een groot woord, maar ik geef toe dat ik niet altijd controle heb over mijn gedrag.
Het kost moeite om dat patroon te doorbreken. "Je telefoon is altijd en overal beschikbaar", zegt Been. Ook je omgeving speelt een rol. Als je vrienden op hun smartphone zitten, ben je zelf sneller geneigd hem ook maar te pakken. De laatste jaren wordt steeds vaker een maatschappelijk debat over de telefoon gevoerd. Dat ziet de psycholoog ook. "Mensen beginnen zich nu af te vragen: willen we dit eigenlijk wel?"
Nadat ik het boek van Been dichtsloeg, had ik alles wat we over problematisch schermgebruik weten weer even scherp. Ik kreeg weer zin om die 4 uur en 5 minuten schermtijd terug te dringen tot een schappelijke 2 uur per dag. "Helemaal stoppen hoeft ook niet", zegt Been. "Streven naar een bepaald aantal uur schermtijd helpt je op weg."
Maar hoe doe je dat? Een van Beens oplossingen is om 's ochtends niet meteen je telefoon te pakken. "Omdat dat voor je brein belonend is, voelen activiteiten daarna minder bevredigend", schrijft ze. "Dan wordt het lastiger om jezelf nog te motiveren voor andere activiteiten."
Ze hoopt dat mensen beseffen dat ze de keuze hebben om de telefoon af en toe weg te leggen. "Als de realiteit minder leuk is dan wat er op je scherm gebeurt, kun je dáár beter iets aan doen", vindt Been. "Het leven kun je niet overdoen. Probeer te denken aan de lange termijn. Op je sterfbed denk je niet: zo, ik ga nog even scrollen."
Ik vroeg jullie vorige week in Schermtijd of jullie vinden dat altijd duidelijk moet zijn of stemmen met kunstmatige intelligentie zijn gemaakt. Dit schreven jullie.
Wat vind jij: moet altijd duidelijk zijn of stemmen menselijk of AI zijn? Laat het me weten. Dat kan in de reacties hieronder of via rutger@nu.nl. Misschien verschijnt jouw bericht aankomende week in Schermtijd. Ik lees alles, maar het is te veel om iedereen te antwoorden.
Tot volgende week!
Source: Nu.nl economisch