De ontmoeting tussen Donald Trump en Zohran Mamdani verliep anders dan menigeen had voorspeld. Geen vuurwerk tussen de president en de toekomstige New Yorkse burgemeester, maar zalvende woorden. Elk heeft bij vrede iets te winnen.
Het is een vraag die in het Witte Huis wellicht nooit eerder is gesteld: ‘Vindt u president Trump een fascist?’ Een verslaggever wil het vrijdag weten van Zohran Mamdani, de toekomstige burgemeester van New York, die op bezoek is in het Oval Office. Mamdani, armen gekruist, staat pal naast Donald Trump, gezeten achter zijn bureau. Beiden staren naar de journalist.
Vooraf was deze ontmoeting met spanning omkleed: Trump en Mamdani, de twee meest besproken Amerikaanse politici van dit jaar, ideologische tegenpolen en zelfverklaarde vijanden, voor het eerst samen in één ruimte omringd door camera’s. Kan dat goed gaan?
En dan komt deze vraag.
‘Ik heb eerder gezegd dat...’, begint Mamdani zijn antwoord. Maar dan schiet uitgerekend de president hem te hulp. ‘Het is oké, je kunt gewoon ja zeggen’, lacht Trump. ‘Dat is makkelijker dan het uitleggen.’ Gemoedelijk legt Trump zijn hand op Mamdani’s arm. ‘Maakt mij niet uit.’
Een ontmoeting in het Witte Huis kan tegenwoordig flink mislopen. Dat merkte Volodymyr Zelensky afgelopen voorjaar, toen Trump en vicepresident JD Vance de Oekraïner gezamenlijk afblaften met grote diplomatieke schade. De Zuid-Afrikaanse president Cyril Ramaphosa werd op bezoek bij Trump beschuldigd van ‘witte genocide’. En toen de Democratische leiders Chuck Schumer en Hakeem Jeffries er langskwamen, lag het presidentiële bureau vol met spottende ‘Trump 2028’-petjes.
Maar tegen de 34-jarige socialist Mamdani, eerder door Trump uitgemaakt voor radicaal, dom en onaantrekkelijk, is de president vrijdag niet eens zozeer vriendelijk. Hij is poeslief.
‘Ik denk dat deze burgemeester geweldige dingen kan doen’, kraait Trump met Mamdani aan zijn zijde. ‘Ik denk dat hij New York beter wil maken dan ooit. En als hem dat lukt, dan zullen we juichen. Ik zal voor hem juichen.’
Zo zie je deze president zelden. Trump grijnst, glundert, speels raakt hij Mamdani aan. Zelfs de spotlight deelt hij royaal: ‘Antwoord jij maar!’ En wanneer een kritische journalist de ‘groene’ Mamdani vraagt waarom die het vliegtuig nam naar Washington, en niet de trein, schiet Trump hem opnieuw te hulp: ‘Omdat het veel sneller is!’
Het is een wonderlijk schouwspel. Trump laat geen kans liggen om degene te prijzen die hij ooit ‘de verwoesting van New York’ noemde, en Mamdani – hoewel minder complimenteus – glimlacht vriendelijk aan de zijde van een president die hij tijdens zijn campagne beschuldigde van autocratie en, inderdaad, fascisme.
Toen Mamdani nog kandidaat was voor het burgemeesterschap, was elkaar aanvallen voor beiden politiek opportuun. Maar dat was toen. Nu heeft elk een ander doel.
Mamdani werd verkozen op zijn belofte om de levenskosten in New York te verlagen. Trump bezit de middelen om hem dat lastig te maken. Nu al dreigt Trump met het intrekken van federale financiering voor progressieve staten en steden. In steden als Los Angeles, Chicago, Portland en Charlotte zet Trump het leger in tegen demonstranten. Razzia’s door immigratiepolitie ICE drukken de bedrijvigheid in de stadscentra.
Door een band op te bouwen met deze president, hoever die ook politiek van hem verwijderd is, hoopt Mamdani dergelijk leed voor New York – Trumps geboortestad – te beperken of zelfs te voorkomen.
‘De president en ik zijn beiden duidelijk over onze meningen’, aldus Mamdani vrijdag. ‘Wat ik waardeer is dat de president zich in deze ontmoeting niet richt op onze onenigheden, en dat zijn er veel, maar om ons gemeenschappelijke doel om New Yorkers te dienen.’
Trump dient een ander doel. De president verkeert momenteel op een precair politiek moment. Zijn waarderingscijfers bereikten het laagste punt van deze nog jonge tweede termijn. Partijgenoten trotseren hem door vrijgave te eisen van het strafdossier van zedendelinquent Jeffrey Epstein, in weerwil van mogelijke schade voor hun leider.
Eerder deze maand verloren Republikeinen door heel het land de verkiezingen wegens economische ontevredenheid. En in kersverse cijfers blijkt de werkeloosheid wéér toegenomen.
Daarnaast kwam Trump afgelopen dagen herhaaldelijk in opspraak wegens extreme uitspraken. Nadat enkele Democratische Congresleden een tv-spotje uitbrachten dat militairen eraan herinnerd dat zij ‘illegale’ bevelen niet hoeven uitvoeren, beschuldigde Trump hen van ‘opruiing’. De president suggereerde dat zij daarvoor de doodstraf konden krijgen. En toen een verslaggever hem een kritische vraag stelde, werd zij door Trump uitgescholden voor piggie (varkentje).
Dit moment biedt Trump de kans om twee vliegen in één klap te slaan. De president kan zich weer even van zijn redelijke, charmante kant laten zien bij politieke tegenstander Mamdani. En hij kan zich, tenminste voor even, verbinden aan een populist die scoort door onophoudelijke te hameren op betaalbaarheid, niet toevallig Trumps kwetsbaarste politieke punt.
‘We hebben meer met elkaar gemeen dan ik dacht’, jubelt Trump vrijdag over Mamdani. ‘Ik verwacht dat ik hem zal helpen, niet beschadigen.’ En weer geeft de president de Democraat een klopje op zijn arm. Het valt niet uit te sluiten dat hij Mamdani ook gewoon áárdig vindt.
Maar vindt Mamdani hem een fascist? Aangemoedigd door Trump, houdt de New Yorker zich niet in: ‘Oké, goed. Ja.’
En dan zijn de rollen omgedraaid. Een verslaggever begint over Republikein Elise Stefanik, een bondgenoot van Trump, die de islamitische Mamdani meermaals voor ‘jihadist’ uitmaakte. ‘Denk u dat u nu in het Oval Office staat naast een jihadist?’ wil de journaliste weten.
‘Nee’, antwoord Trump. ‘Ik heb gesproken met een rationeel persoon die New York weer great wil maken.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant