Het Eurovisie Songfestival krijgt nieuwe stemregels na kritiek over mogelijke stemfraude. Maar waarom mag iedereen niet gewoon maar één keer stemmen? En betekenen deze nieuwe regels dat Israël volgend jaar meedoet? Entertainmentverslaggever Michiel Vos beantwoordt de vragen van NU.nl-lezers.
Songfestivalorganisatie EBU zegt dat "buitenproportionele campagnes" om stemmen te ronselen niet meer zijn toegestaan. Wat bedoelen ze daarmee en worden daar ook acties van groepen fans onder gerekend?
"Deze maatregel van de EBU is waarschijnlijk genomen na de kritiek op een uitgebreide campagne van Israël vorig jaar, waarbij zelfs billboards op Times Square in New York werden ingekocht. Die campagne werd gefinancierd door een agentschap, ingeschakeld door de Israëlische regering. Inmenging van overheidsinstanties was al tegen de regels en die scherpt de EBU nu aan."
"Promotie zoals in de muziekindustrie standaard is, mag ook rondom het Songfestival. Denk daarbij aan platenmaatschappijen die reclame maken voor hun artiest. De EBU schrijft: 'We gaan buitenproportionele promotiecampagnes tegen, zeker als die worden gedaan door derde partijen, zoals regeringen of door een regering ingeschakelde bedrijven.' Deelnemende omroepen en artiesten mogen dit soort campagnes niet faciliteren of eraan bijdragen. Als landen dat wel doen, volgen er sancties."
"Het gaat dus niet om acties van fans, maar meer van grote organisaties en overheidsinstanties. Het is alleen nog niet duidelijk waar de EBU precies de lijn trekt."
Televoters mogen nu tien keer in plaats van twintig keer stemmen. Waarom mag niet iedereen gewoon maar één keer stemmen om fraude te voorkomen?
"Dat maximale aantal stemmen wordt gerekend per simkaart of bij online stemmen per creditcard. Als je in het bezit bent van meerdere simkaarten of creditcards, zou je dus nog vaker kunnen stemmen. Zo zagen we vorig jaar mensen op sociale media delen dat ze met meerdere kaarten het maximale aantal stemmen op Israël hadden uitgebracht. De vraag is dus hoeveel effect deze halvering zal hebben."
"De EBU heeft niet gedeeld waarom het niet voor een systeem met één stem per persoon gaat. Financiële redenen kunnen meespelen. De EBU verdient aan de stemmen die tegen betaling worden uitgebracht. Het verschilt overigens per land hoeveel het kost om te stemmen. Dat heeft te maken met verschillende telecombedrijven die per land worden ingeschakeld voor de stemming."
"De organisatie zegt te willen aanmoedigen dat de tien stemmen per persoon verdeeld worden over verschillende deelnemers. Het is niet duidelijk hoe ze dat gaan doen."
Vakjury's komen terug in de halve finales. Werkt dat niet juist vriendjespolitiek in de hand?
"In 2023 besloot de EBU om jury's in de halve finales niet meer mee te laten stemmen. Volgens de organisatie gebeurde dit om het publiek thuis meer macht te geven. De timing was opvallend, want het jaar ervoor werden enkele juryuitslagen niet meegeteld, omdat landen onderling deals zouden hebben gesloten. Nu komen de jury's dus weer terug in de halve finales om bijna 50 procent van de totale uitslag te bepalen. De EBU doet dit om kwalitatieve, artistieke inzendingen meer kans te geven en te zorgen voor een betere balans van liedjes in de finale."
"Het is moeilijk te zeggen of dit vriendjespolitiek bevordert of juist wegneemt. Het is gebleken dat vakjury's net als de stemmers thuis geneigd zijn hoge punten te geven aan hun buren, wat ook te maken heeft met vergelijkbare culturen in buurlanden."
De jury's worden per land uitgebreid van vijf naar zeven leden, van wie er twee tussen de 18 en 25 jaar oud moeten zijn. Wie zijn die juryleden eigenlijk en wat voor effect zal die verjonging hebben?
"De EBU breidt dit jaar uit wie er in de vakjury mag plaatsnemen. Voorheen waren dit zogeheten muziekprofessionals, zoals artiesten en componisten en experts uit de entertainmentwereld. Vanaf volgend jaar mogen ook muziekleraren, muziekjournalisten en bijvoorbeeld choreografen en toneelregisseurs worden geselecteerd. De jury wordt door de deelnemende omroep samengesteld."
"De organisatie wil de populariteit van het Songfestival onder jongeren ook in de jury laten terugkomen. De vakjury's staan erom bekend vaker voor rustige nummers te stemmen en minder voor de vrolijke, soms grappige inzendingen waar televoters voor gaan. Het zou goed kunnen dat de EBU hoopt dit verschil wat minder groot te maken."
Betekenen deze nieuwe regels dat Israël volgend jaar meedoet? En haakt Nederland dan definitief af?
"Dat zal nog moeten blijken. De leden van de EBU komen begin december samen om te praten over het Songfestival van 2026. Door onenigheid over de aanwezigheid van Israël zou er eigenlijk gestemd gaan worden over de deelname van het land. De EBU hoopt dat dit met de aangescherpte regels niet meer nodig is en dat er geen landen zullen afvallen. De AVROTROS wil nu niet inhoudelijk reageren op de nieuwe regels en spreekt zich pas uit bij en na de bijeenkomst van de EBU in december. In de eerste helft van december weten we meer."
Source: Nu.nl algemeen