De klimaattop in de Braziliaanse stad Belém is in volle gang. 195 landen zouden tot vandaag onderhandelen over het beperken van wereldwijde klimaatverandering, maar het is verre van zeker of ze er uitkomen. Klimaatverslaggever Emma van Bergeijk is ter plaatse en beantwoordt jullie vragen.
Wat willen al deze landen daadwerkelijk bereiken op de klimaattop?
"Er worden hier grote ambities uitgesproken. Zo heeft een groep van 82 landen, waaronder Nederland, een duidelijke boodschap voor de rest. Ze willen een afbouwplan voor olie, kolen en gas. Twee jaar geleden werd op de klimaattop van Dubai al besloten dat we wereldwijd het gebruik van fossiele brandstoffen moet afbouwen, maar niet hoe. Dit plan zou die afspraak kunnen invullen en schopt daarom tegen het zere been van sommige olielanden."
"Een andere ambitieuze wens is die van ontwikkelingslanden. Zij willen dat de fondsen voor klimaatbescherming in arme landen drie keer zo hoog worden. Maar zoals altijd moeten we eerst afwachten of er gehoor wordt gegeven aan die ambities en ze in de slotverklaring van de klimaattop belanden."
Tien jaar geleden leverde de klimaattop het Akkoord van Parijs op: een verdrag met internationale afspraken om de opwarming van de aarde te beperken. Verwacht je dat er deze keer vergelijkbare stappen worden gezet?
"Alle opties liggen nog op tafel, dus het is nog een beetje koffiedik kijken. Zeker nu een brand letterlijk roet in het eten heeft gegooid en alles heeft vertraagd."
"De verwachtingen voor deze klimaattop werden door de Brazilianen hoog opgevoerd. Zij noemen het 'de top van de waarheid'. Maar in de wandelgangen van bijvoorbeeld de Europese Unie klinken juist ook geluiden dat niemand vooralsnog baanbrekende resultaten verwacht. De EU stuitte het afgelopen jaar op weerstand van lidstaten over het eigen klimaatbeleid."
Gisteren brak brand uit op te top: wat gebeurde er?
Van Bergeijk was er zelf bij: "Het was best wel even schrikken, iedereen stond op en begon bijna te rennen naar de nooduitgang. Overal loeiden sirenes. Ik wist niet wat er aan de hand was, behalve dat het ernstig was. Eenmaal buiten hoorden we over een brand die woedde vlak bij de ingang aan de andere kant van het gebouw. De brand legde alles stil en dat wat op de planning stond wordt vandaag pas weer hervat. Zo'n dertien mensen hebben rook ingeademd. Met mij gaat het goed. Maar er is wel serieuze schade aan het gebouw."
Klopt het dat er ook weer fossiele lobbyclubs aanwezig zijn op de top? In welke mate beïnvloeden zij de besluitvorming?
"Deze terechte vraag krijg ik vaker. Het klopt dat er weer veel van dit soort clubs aanwezig zijn, zoals te zien in dit onderzoek. Milieugroepen tellen ieder jaar de aanwezige lobbyisten. Dit jaar zijn het er 1.600, iets minder dan vorig jaar. Het is belangrijk om te weten dat lobbyisten niet aan tafel zitten bij de onderhandelingen, maar in de wandelgangen en op 'side events' proberen hun boodschap over te brengen. Dus het gaat meer om indirecte beïnvloeding."
"Er zitten wel olieproducerende landen aan tafel die zelf een duidelijk belang hebben bij het in stand houden van fossiele brandstoffen. Denk aan Saoedi-Arabië of Rusland."
Welke landen vallen het meest op tijdens deze klimaattop?
"Omdat ik voor Nederlanders schrijf, volg ik zelf vooral de Europese landen. Die onderhandelen hier namelijk als één blok. Maar om een compleet beeld te krijgen, is het juist ook belangrijk de ontwikkelingslanden en opkomende economieën te volgen."
"Denk aan de kwetsbaarste ontwikkelingslanden (LDC's) of de kleine eilandstaten (AOSIS), die het hardst worden getroffen door klimaatverandering. Daarnaast vallen China, India en Brazilië op omdat ze grote uitstoters zijn, maar ook een belangrijke rol hebben in de groei van hernieuwbare energie. De Verenigde Staten zijn niet aanwezig, dus dat scheelt een grote speler."
Welke bijdrage gaan Afrikaanse landen leveren aan de energietransitie? Of wordt alles op het bordje gelegd van rijke landen?
"Landen in het mondiale Zuiden, waaronder veel Afrikaanse landen, moeten zeker inleveren. Een olierijk land als Angola of Nigeria wordt eigenlijk gevraagd om de olie, waar je nu nog rijk van wordt, in de grond te laten. Afrikaanse landen willen in ruil daarvoor toegang tot eerlijke handel of subsidies voor een groen toekomstpad. Zij zeggen: rijke landen zijn verplicht ons met geld of technologie te ondersteunen omdat zij, niet wij, het klimaatprobleem hebben veroorzaakt."
Wie mogen er allemaal meepraten? Gaat het alleen om hooggeplaatste politici of is er een afspiegeling van de samenleving aanwezig?
"Het is bijzonder om te zien hoeveel inheemse vertegenwoordigers er op deze top zijn. Dat is echt een keus van gastland Brazilië geweest, een land met heel veel bevolkingsgroepen."
"De inheemse leiders zitten niet aan tafel bij de onderhandelingen, maar je kunt mede dankzij hun traditionele klederdracht niet om ze heen. Hier lees je een interview met drie van hen over hoe zij naar de klimaattop kijken."
Source: Nu.nl economisch